O‘zbekiston tashqi ishlar vaziri Abdulaziz Komilov “This Is America TV” televizion loyihasining O‘zbekistonga kelgan muallifi Dennis Vuliga intervyu berdi.
Amerikalik jurnalist bilan suhbatning katta qismida Afg‘oniston muammosi haqida so‘z boradi. Kun.uz suhbatning ushbu qismini o‘zbek tiliga o‘girdi.
Vazirning so‘zlariga ko‘ra, Afg‘onistondagi qurolli muxolifat va rasmiy hukumat murosaga kelishi oson kechmaydi. Komilovning fikricha, xalqaro hamjamiyat ular kelishuvga erisha olishi uchun faqat rasmiy hukumatni qo‘llab-quvvatlamasdan, har ikkala tarafga ham yordamlashishi kerak.
1-qism: O‘zbekiston Markaziy Osiyo lideri maqomiga da'vo qiladimi? Abdulaziz Komilov javob berdi
— Sizlar Afg‘oniston bilan chegaradoshsizlar. Bu nihoyatda muhim mavzu. Keling, shu haqda gaplashaylik. AQSh 11 sentyabrgacha o‘z askarlarini olib chiqib ketmoqchi. Bu haqda o‘ylaganda nimani his qilyapsiz?
— Bizning mintaqa borasidagi nuqtayi nazarimiz farq qiladi. Bu haqda gapirishdan oldin shuni aytishni istardimki, birinchidan, Afg‘onistondagi muammoni harbiy yo‘l bilan yechib bo‘lmaydi. Ikkinchi muhim jihat, Afg‘oniston Markaziy Osiyoning uyg‘unlashgan bir bo‘lagi bo‘lishi kerak. Bu – yagona va yaxlit mintaqa.
Uchinchidan, Afg‘onistonda tinchlikka erishish masalasiga mintaqaviy va xalqaro miqyosdagi umumiy yondashuv zarur. Shuning uchun biz – u Dohada bo‘ladimi, Turkiyadami yoki boshqa joydami – muzokaralarning barcha formatlarini qo‘llab-quvvatlaymiz.
O‘zbekiston “Tolibon” vakillari bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqalar o‘rnatgan birinchi mamlakat bo‘ldi. Ochig‘ini aytganda, o‘sha vaqtda bu “Tolibon”ni tan olish deb hisoblab, bizni tanqid qilishdi. Vaholanki, bu [“Tolibon”] – real oppozitsiya.
Masala shundaki, Afg‘onistonda siyosiy tizim qanday bo‘ladi? Albatta, biz 90-yillarda yuzaga kelgan Afg‘oniston Islom Amirligini qabul qila olmaymiz. Shu bilan birga, biz bu muammo amaldagi hukumat va qurolli muxolifat – “Tolibon” va boshqalar o‘rtasidagi o‘zaro murosa orqali hal qilinishi kerak, deb hisoblaymiz.
Bu nimani anglatadi? Bu shuni anglatadiki, ayrim jiddiy islomiy qoidalar albatta bo‘lishi kerak. Bu islomiy davlat bo‘ladi, chunki aholining katta qismi – musulmonlar. Ayni paytda, biz oxirgi 9 yilda erishilgan demokratik yutuqlarni ham inkor qila olmaymiz. Masalan, amaldagi hokimiyat, saylovlar, qurolli kuchlar, xavfsizlik kuchlari, ayollar huquqlari, qizlar huquqlari, fuqarolik jamiyati va boshqalar. Shular bilan bir vaqtda, biz islomiy qadriyatlarni ham hurmat qilishimiz lozim.
