Biroq bugun Tuz kölmakka öxşaydi, ba’zida esa butunlay qurib qoladi. Ayrim olimlarning fikriga köra, hozirda Tuz köli butunlay qurib bitiş arafasida. Yaqinda olimlar yer orbitasida joylaşgan sun’iy yöldoşlar yordamida töplangan ma’lumotlarni örganişdi. Ana şu ma’lumotlar asosida yaratilgan tasvirlarda orol bir neça ön yillikda deyarli yöq bölib ketganini kuzatiş mumkin. Keling, ana şu suratlarni közdan keçiramiz va qaçonlardir ulkan bölgan kölning qurişi sabablariga aniqlik kiritamiz.
Turkiyaning Tuz köli
Tuz köli Turkiyaning Anqara şahridan 150 kilometr uzoqlikda joylaşgan. Eng yaxşi paytlarda köl maydoni 1600 kvadrat kilometrdan 2500 kvadrat kilometrgaçani taşkil etgan. Unga bir neça manbadan suv kelib tuşgan. Asosiy manba Turkiyaning Tavr toğ tizmasidan boşlanuvçi yerosti suvlari edi. Şuningdek, bahor faslida katta miqdorda yoğadigan yomğir sababli ham kölda suv töplanadi.
Biroq bugun Tuz kölida suv deyarli yöq. Buning esa kamida ikki sababi bor. Birinçidan, Turkiya hududida tez-tez qurğoqçilik kuzatilmoqda. Iqlim va atrof-muhit özgarişi böyiça ekspertlar hisoboti ham ana şundan dalolat bermoqda. Ikkinçidan, Örta Yer dengizi havzasida iqlim özgarişlari eng köp namoyon böladi. Agar dunyo böylab sanoatlaşiş davriga qadar havo harorati Tselsiy böyiça 1,1 daraja kötarilgan bölsa, bu mintaqada mazkur körsatkiç 1,5 darajaga teng.
Tuz köli qanday yöqolib boryapti?
Yaqinda professor Fuley Aydin-Kandemir boşçiligidagi tadqiqotçilar Tuz köli ön yilliklar davomida qanday qilib özgarganiga
