«Xarobadan çiqqan millioner»: Aşaddiy jinoyatçining maşhur sportçiga aylangan öğli haqida hikoya
|19:50 / 22.04.202343 55012 min
Otasi aşaddiy jinoyatçi, onasi giyohvand, özi esa köça daydisi bölgan va qorni nonga töymay yurgan qora tanli yigitning yiliga qariyb 3 mln dollar maoş beradigan klub bilan şartnoma imzolaşi u uçun juda katta muvafaqiyat edi.
Aşaddiy jinoyatçi oilasida tuğilib, yoşligida qarovsiz qolgan bolalarning aksariyati özi tuşib qolgan muhitdan çiqib keta olmaydi va jinoyat sodir etişga moyil bölib ulğayadi.
Biroq garçi jinoyat olami bilan yonma-yon yaşasa ham favqulodda iste’dodi yoki boşqa sabablar bilan muvaffaqiyat qozongan insonlar ham yetarliça bor. AQŞlik Maykl Oer ana şundaylardan biri hisoblanadi.
Mayklning otasi aşaddiy jinoyatçi, onasi esa giyohvand moddalar iste’moliga ruju qöygan, özi esa köça daydisi edi. Şunday bölsa ham u jinoyat köçasiga kirib ketmaydi. Iste’dodi orqali AQŞdagi maşhur sportçilardan biriga aylanadi va millionlab dollar mablağ işlab topadi.
2009 yilda Maykl Oer amerikaça futbol ligasida qatnaşayotgan «Baltimor Reyvens» jamoasi bilan şartnoma imzolaydi. Şartnomada u beş yil davomida jamoadan 13,8 million dollar maoş olişi belgilangandi. Jinoyatçilik avj olgan muhitda, oğir şaroitda qorni nonga töymay ösgan qora tanli yigitning bunday natijaga erişişi juda katta muvaffaqiyat edi.
Oğir ötgan bolalik va amerikaça futbol
Maykl Oer 1986 yil 28 mayda Tennesi ştatidagi Memfis şahrida köp bolali oilada tuğiladi. U oilada ön ikkinçi farzand edi.
Mayklning otasi aşaddiy jinoyatçi bölib, köp vaqtini qamoqxonada ötkazar, onasi esa mast qiluvçi içimliklar va giyohvand moddalar iste’mol qilişga berilib qolgandi.
Oiladagi bunday holat tufayli Maykl va uning aka-ukalari, opa-singillari doimiy ravişda qarovsiz qolişardi. Ular maktabga ham borişmas, vaqtlari asosan köçada ötardi.
Mayklning özlaştirişi juda yomon bölib, birinçi va ikkinçi sinflarni ikki yildan öqigandi. Maktab direktorlari Mayklni öz maktabida körişni xohlamas, şu sababli u töqqiz yilda ön bir marta maktab almaştiradi.
Garçi Maykl juda yomon muhitda tuğilib ulğaygan bölsa ham u na mast qiluvçi içimliklar, na giyohvand moddalar iste’mol qilişga ruju qöymaydi. Ana şu omil uni jinoyat olamiga kirib ketişdan saqlab qoladi.
Maktabning yuqori sinfida öqib yurganida Mayklning otasini qamoqxonada öldirişadi. Öşa paytlarda unga turli oilalar bir neça bor boşpana berişadi.
Mavzuga oid
Biroq Maykl ularning birontasida uzoq vaqt qolmaydi. Xarakterlarning töğri kelmasligi va bolaning öqişni xohlamasligi ortidan uni heç bir oila farzandlikka qabul qilmasdi.
Şu sababli Maykl boşpana bergan oilalarning biridan özi çiqib ketsa, ikkinçisidan uni quvib solişadi. Şu tariqa Maykl qisqa vaqtda bir neçta oila bilan yaşab köradi va ularning birontasida qololmaydi.
Har gal qaysidir oiladan çiqib ketar ekan, u köça-köyda yotib yurişga majbur böladi. Otasining vafotidan keyin uning avtomexanik bölgan dösti Mayklga boşpana beradi. Biroq oradan köp ötmasdan u ham Mayklni uyidan quvib yuboradi. Şundan söng ösmir yoşda bölgan Maykl yana köçada qoladi.
Mayklning tana tuzilişi tengdoşlaridan ança yirik bölib, u maktabda öqib yurgan paytlaridayoq amerikaça futbol öynardi. Uni jamoadoşlari, sinfdoşlari «Katta Maykl» deb ataşardi.
Navbatdagi maktabdan quvilgan paytida uning öyinini ançadan buyon kuzatib kelayotgan boşqa murabbiy Mayklni özi işlayotgan maktabga taklif qiladi. Murabbiyning maqsadi Mayklni maktab jamoasida öynatiş edi.
Nazvaniye
Murabbiy Maykl maktab uçun kerakli öquvçi ekaniga direktorni köndiradi. Şu tariqa Maykl navbatdagi maktabga ötadi. U yangi maktabida ham öqimas, bundan öqituvçilar direktorga arz qilişardi. Direktor esa Mayklni maktab jamoasidagi öyinlari uçun keçirardi.
Maykl 17 yoşda ekanida maktab öquvçilari örtasida ötkaziladigan musobaqaning eng yaxşi öyinçisi deb topiladi. Şu bilan birga yil kaşfiyoti deb topilgan beş nafar sportçidan biri böladi.
Oradan bir yil ötib navbatdagi oiladan quvilgan Oerni köçada ötirganida er xotin Lieynn va Şon Tiular körib qolişadi. Ular Mayklni uylariga olib ketişadi. Öşa paytda u maktabning bitiruvçi sinfida öqirdi.
Lieynn Mayklni yoqtirib qoladi va eri bilan uni farzandlikka qabul qilişadi. Oilaning ikki nafar farzandi bor edi. Maykl ögay ukalari bilan yaxşi çiqişib ketadi. Ular Mayklning yangi oilaga könikib ketişida yordam berişadi. Maykl ayol va uning erini öz ota-onasiday köra boşlaydi.
Maykl Oer özini farzandlikka qabul qilgan oila bilan
Şundan söng ayol Mayklning bilimini oşiriş uçun bir neçta öqituvçi yollaydi. Maykl maktabga ham qatnaş bilan birga uyga kelib dars berayotgan öqituvçilardan yaxşi bilim oladi va öşa yili kollejda budjet hisobidan öqiş imkoniyatini qölga kiritadi.
Öşanda Mayklga birdaniga bir neçta – Tennesi, Alabama va Şimoliy Karolina kollejlari taklif bilan çiqadi. U Missisipi universitetini tanlaydi.
Mayklning bu işi Talabalar sporti milliy assotsiatsiyasi xodimlarida şubha uyğotadi. Çunki uni boqib olgan Şon Tiu Missisipi universitetida işlar, universitetning amerikaça futbol jamoasi murabbiyi uning oilaviy dösti edi.
Assotsiatsiya xodimlari Maykl bilan suhbat ötkazişadi va uning Missisipi universitetini tanlaşiga boqib olgan ota-onasi ta’sir körsatganmi yöqmi şuni söraşadi.
Maykl ularga tanlov öziniki bölganini aytadi va şu tariqa bu iş yopiladi. Şundan söng Maykl universitetda öqiş bilan birga uning futbol jamoasida öynay boşlaydi.
Maykl tört yil universitet jamoasida öynaydi va öşa yillarda ön beşga yaqin şaxsiy va jamoaviy sovrinlarni qölga kiritadi.
Maykl Oer özini farzandlikka qabul qilgan oila bilan
Professional faoliyat
Maykl 2009 yilda universitetni bitirgaç unga bir qança jamoalar xaridor bölişadi. U «Baltimor Reyvens» jamoasi bilan şartnoma imzolaydi.
Şartnomada Maykl beş yilda 13,8 million dollar maoş olişi belgilangandi. Bu jamoa bilan şartnomasi nihoyasiga yetgaç Maykl «Tennesi Taytens» jamoasi safiga ötadi.
Biroq u 2014 yilda oyoğidan jiddiy jarohat oladi va keyingi öyinlarda qatnaşa olmaydi. Jarohatni davolagandan keyin Maykl oldingi sport formasini tiklay olmaydi va oradan uç yil ötib sportçilik faoliyatini yakunlaydi.
Maykl Oer tutingan ota-onasi bilan
Maşhurlik
Maykl universitet jamoasida öynay boşlagan yillarda u haqda The New York Times gazetasida «Katta Maykl haqida ballada» sarlavhasi bilan maqola e’lon qilinadi.
Şundan söng AQŞlik yozuvçi Maykl Lyuis amerikaça futbol tarixi haqida «Körinmas tomon: öyin tajribasi» asarini yozadi. Asarning birinçi qismida futbol tarixi, ikkinçi qismida esa Mayklning hayoti tasvirlangandi.
Asar kitob holida çop etilgaç Maykl maşhur bölib ketadi. Köp ötmay Maykl Lyuisning kitobi asosida film suratga olinadi.
Oradan yillar ötib 2018 yilda Maykl boşidan ötkazgan hodisalar haqida kitob yozadi. «Muvaffaqiyatga qanday erişiş mumkin? — daydilikdan hayratlanarli maşhurlikkaça» deb nomlangan asarga tanqidçilar yaxşi baho berişadi.
Mayk asarida boşidan ötkazgan voqealar asosida ösmirlarga oğir sinovlariga duç kelganda taslim bölmaslikni uqtiradi. Qiyin vaziyatga tuşib qolganda undan qanday çiqib ketiş böyiça turli maslahatlar beradi.
Maykl Oer özini farzandlikka qabul qilgan oila bilan
Maykl haqida film
2009 yilda Mayklning hayoti haqidagi asar bilan tanişgan maşhur rejissyor Jon Li Xenkok film olişga qaror qiladi. Filmning ssenariysini Maykl Lyuis va Xenkok hamkorlikda yozişadi.
Rejissyor boş rolga aktyor topişda biroz maşaqqatga duç keladi. Çunki Mayklning gavdasi juda bahaybat bölib, uning roliga mos tuşadigan taniqliroq aktyor yöq edi. Borlarining esa yoşi Mayklning yoşiga töğri kelmasdi.
Ana şunday vaziyatda Jon Li Xenkok unça taniqli bölmagan aktyor Kuinton Aaronni Maykl rolini öynaş uçun taklif qiladi. Mayklni boqib olgan va unga hayotda öz örnini topişida kömak bergan ayol rolini Hollivudning taniqli aktrisasi Sandra Ballok öynaydi.
Maykl Oer haqida suratga olingan «Körinmas tomon» filmi banneri
Film taqdimoti 2009 yilda ötkaziladi. 2010 yil boşida jahon prokatiga çiqariladi. Film juda katta muvaffaqiyat qozonadi va öziga sarflangan puldan ön barobar köp işlab beradi.
Prodyuser filmga 29 million dollar sarflaydi. Film prokatidan esa 310 million dollar yiğiladi. Bu körsatkiç bilan film Hollivud tarixida sarflangan pullarga nisbatan juda katta summa yiğib bergan filmlar orasida yuqori örinlarni egallaydi.
Film öşa yili kino olamidagi eng nufuzli Oskar mukofotiga nomzod böladi. Sandra Ballok aynan şu filmdagi roli uçun Eng yaxşi aktrisa mukofotini qölga kiritadi.
Film boşqa köplab tanlovlarda ham yuqori baho oladi va uning ijodkorlari köplab sovrinlarni qölga kiritişadi. Jumladan, Sandra Ballok şu filmdagi roli uçun «Oltin globus», AQŞ kinoaktyorlari gildiyasi, Critic’s Choice Award, People’s Choice Awards va Washington D.C. Area Film Critics Association Award kabi tanlovlarda Eng yaxşi aktrisa sovrinlarini qölga kiritadi.
Film katta ekranlarga çiqqaç Kuinton Aaron ham maşhur bölib ketadi va köplab mukofotlarda «Eng yaxşi aktyor» nominatsiyasida nomzod böladi.
Maykl Oer haqida suratga olingan «Körinmas tomon» filmidan lavha
Xotima
Maykl Oer – bu dunyoda inson boy va obröli oilada tuğilmagan bölsa ham yuksaklikka erişa olişining yorqin misollaridan biridir. Ön bir aka-uka va opa-singil, giyohvand moddalarga ruju qöygan ona, jinoyatçi ota, köçadagi boşpanasiz hayot, vasiylar hamda maktablarning doimiy özgarib turişi, döstlarning yetişmasligi – bular Mayklning Lieynn va Şon Tiular oilasiga borib qolişidan oldidagi oğir keçgan hayoti edi.
Lieynn va Şon Tiularning ösmirga bölgan işonçi, uning mehnatsevarligi va özini eng yaxşi körsatişga intilişi tufayli Oer katta muvaffaqiyatga erişdi va öz nomini Amerika futboli tarixiga yoza oldi.
Boşpanasiz keçgan oğir hayoti bolani sindirmadi, aksinça, uning irodasini tobladi. Mayklning oilasi, döstlari va tanişlari uning juda mehribon, kamtarin, oğir-bosiq odam ekanini ta’kidlaşadi.
Ular Maykl jahldorligini va qattiqqölligini faqat futbol maydonida körsatadi deyişadi.
Maykl Oer özini farzandlikka qabul qilgan oila bilan
Ayni paytda Maykl özi taşkil etgan xayriya fondi faoliyati bilan şuğullanadi, oğir ahvolga tuşib qolgan insonlarga yordamlaşadi. Köp vaqtini oilasi – özini qaşşoqlikdan olib çiqqan va yaxşi hayotga yöllanma bergan odamlar bilan ötkazadi.