“Özavtosanoat-lizing” sud jinoyatçi deb topgan xodimi himoyasi uçun 1 mlrd sömga advokat yolladi
|00:38 / 03.08.202335 47911 min
Sud hukmi bilan lavozimda qolişi çeklangan xodim Kun.uz suriştiruv boşlagaç işdan böşatildi. Davlatga qaraşli kompaniya avvalroq fuqaro manfaatlariga 16 mlrd zarar yetkazgan bu xodimi uçun advokat yollagan, natija uçun esa 1 mlrd sömgaça xizmat haqi belgilagan.
Foto: Kun.uzFoto: Kun.uz
“Özavtosanoat-Leasing” haqida ikki oğiz
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ 2006 yil 14 iyundagi prezident farmoniga binoan ta’sis etilgan. Dastlab “Özavtosanoat” AJ (80,4%) va ATB “Asakabank” (19,6%) hammuassislari bölgan.
Ayni paytda uning 100% uluşi Davlat aktivlarini boşqariş agentligi Toşkent şahar hududiy boşqarmasi ixtiyorida.
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ haqidagi ma’lumotlar Skrinşot: Stat.uz
Kompaniya bilan boğliq bir jinoyat tarixi
Kompaniyaning lizing loyihalari sotuvi bölimi menejyeri N.N. dilerlik xizmatini körsatuvçi “International Consalting Machinery” MÇJ rahbari E.A. bilan jinoiy til biriktirgan holda kompaniya mijoziga 16 mlrd sömdan ortiq zarar yetkazadi.
Voqeaning qisqaça tafsiloti quyidagiça. “Özavtosanoat-Leasing” MÇJ lizing loyihalari sotuvi bölimi menejyeri N.N. “International Consalting Machinery” MÇJ rahbari E.A. bilan jinoiy til biriktirgan holda tadbirkor O.Nurmatov egalik qiladigan korxona (“Diamond Star Trans” MÇJ) bilan şartnomada kelişilgan, gazda harakatlanuvçi, konteyner taşişga möljallangan yuk maşinalari örniga Xitoyda işlab çiqarilgan, davlat standartlari talablariga javob bermaydigan “SAMS” rusumli texnikalarni olib kelib, texnik parametrlarini notöğri körsatgan holda topşirgan.
Buning natijasida O.Nurmatovga tegişli bu korxona lizingga olgan nostandart texnikalarni işlata olmasdan, kompaniyaga qaytarib bergan. Yuk maşinalari Davlat standartlari agentligi xulosasiga köra nostandart deb topilgan.
Bu holat tadbirkorning arizalaridan keyin tergov yöli bilan tekşirilgan va yakunda iş sudga oşirilgan. Jinoyat işlari böyiça Mirobod tuman sudining 2022 yil 18 oktyabrdagi hukmi bilan N.N. va E.A.lar Jinoyat kodeksining 28,170-moddasi 2-qismi “a, v” bandlari, 209-moddasi 2-qismi “a” bandi bilan aybli deb topilgan.
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ xodimi N.N. 1 yil davlat va davlat iştirokidagi korxonalarda mansabdorlik va moddiy javobgarlik yuklatilgan lavozimlarni egallaş huquqidan mahrum qilinib, 2 yil-u 1 oy muddatga ozodlikni çeklaş jazosiga hukm qilingan.
Şuningdek, N.N.ga ozodlikni çeklaş jazosini soat 22:00 dan 07:00 gaça sud hukmida körsatilgan manzilda ötiş, nazorat qiluvçi organning ruxsatisiz yaşaş joyini özgartirmaslik, Toşkent şahar va Toşkent viloyati hududidan taşqariga çiqmaslik, spirtli içimlik içmaslik, ommaviy va boşqa tadbirlar ötkaziş joylarida bölmaslik kabi qöşimça çeklovlar yuklatilgan.
Mavzuga oid
Toşkent şahar sudi jinoyat işlari böyiça sudlov hay’ati apellyatsiya instansiyasining 2023 yil 2 martdagi ajrimi bilan birinçi instansiya sudi hukmining sudlanuvçilarga nisbatan qismi özgarişsiz qoldirilgan.
Şu bilan birga, mazkur sud ajrimida “Özavtosanoat-Leasing” MÇJdan jabrlanuvçi O.Nurmatov foydasiga 16 mlrd 695 mln söm miqdorida moddiy zarar undirilişi belgilangan.
Oliy sud kassatsiya instansiyasining 2023 yil 22 maydagi ajrimi bilan N.N.ning ayrim qilmişlari Jinoyat kodeksining moddalari böyiça qayta kvalifikatsiya qilingan bölsa-da, unga tayinlangan jazolar özgarişsiz qoldirilgan.
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ direktori R.Yusupov [bu şaxs haqida maqola söngida öqing] N.N.ga oid jinoyat işi böyiça sud qarorlaridan norozi bölib, Oliy sud rahbariyati qabulida böladi va takroriy kassatsiya şikoyati kiritadi. Oliy sud, avvalgi instansiyalar işni töliq va atrofliça tekşirib baho bergan, degan xulosaga keladi va bu şikoyatni qanoatlantirmasdan qoldiradi.
Yiqilgan kuraşga töymas...
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ uçun sudlarning deyarli barça instansiyasida aybli deb topilgan xodimi şu qadar aziz va qadrli edi şekilli, uni himoya qiliş uçun davlatga qaraşli kompaniya pullaridan foydalanişdan ham qaytmadi.
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ 2023 yil 21 mart kuni (apellyatsiya instansiyasi ajrimi çiqqanidan 19 kun ötib, kassatsiya ajrimi qabul qilinadigan sanadan qariyb 2 oy avval) advokatlik firmasi bilan bitim imzolaydi.
Keyinçalik, kompaniya 2023 yil 8 iyun kuni (Kassatsiya ajrimi qabul qilinganidan 17 kun ötib) advokatlik firmasi bilan tuzilgan bitimga 1-sonli qöşimça kelişuvni imzolaydi. Qöşimça kelişuvga köra, advokatlik firmasiga:
Toşkent şahar sudi apellyatsiya sudlov hay’atining ajrimidan lizing kompaniyasidan moddiy zarar (16,7 mlrd söm)ni undiriş qismi töliq çiqarib taşlanganda 500 mln söm;
lizing kompaniyasi xodimi N.N. töliq reabilitatsiya qilinib, şu bilan birga Toşkent şahar sudi apellyatsiya sudlov hay’atining ajrimidan lizing kompaniyasidan moddiy zararni undiriş qismi töliq çiqarib taşlangan taqdirda 1 mlrd söm advokat xizmati tölab berilişi belgilanadi.
Hamma narsa haqida heç narsa
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ direktorining birinçi örinbosari Umidjon Egamberdiyev sud qaroriga qöşilmasligi, tergovdagi xatolarga köz yumilgani, bu haqda yuqori turuvçi instansiyalarga xabar berilgani, bu masala haligaça örganilayotganini ma’lum qildi. Biroq u Kun.uz talabiga köra sözlarini tasdiqlaydigan, vakolatli organlar tomonidan berilgan heç qanday hujjatni taqdim eta olmadi.
U ayni paytda işning qayta kassatsiyaga berilgani, turli idoralarga berilgan sörovlar orqali işga oid yangi dalillar aniqlangani, tez orada işni körib çiqqan sudya va prokurorga çora körilişi, Odil Nurmatovning öziga nisbatan jinoyat işi qözğatilişi kutilayotganini aytdi.
Kompaniya rasmiysiga köra, kassatsiya bosqiçida advokatlar közlangan natijaga erişa olmagani uçun advokatlik firmasi bilan bilan tuzilgan 1 mlrd söm miqdorida mukofot puli berilişi nazarda tutilgan şartnoma bekor bölgan. Şuning barobarida, u Oliy sud qarorlarini tan olmasligi, hali masalaga uzil-kesil nuqta qöyilmaganini iddao qildi. Bu ikkita gap bir-birini inkor qilayotgani haqidagi savolga javoban esa qayta kassatsiyada advokatura bilan yangi şartnoma imzolanişini ma’lum qildi.
Egamberdiyevga köra, advokatlarga 1 mlrd sömgaça miqdorda mukofot puli va’da qilingan şartnoma uçun ta’sisçidan ruxsat olingan. U sözlarining isboti sifatida Davlat aktivlarini boşqariş agentligi direktorining örinbosari Alişer Miraliyev imzolagan, advokatlik firmasi bilan 1 mlrd söm miqdoridagi qöşimça kelişuvga qarşi emasligi ta’kidlangan xatni körsatdi.
Sud hukmi bilan lavozimida qolişi taqiqlangan xodim
Kompaniyaning lizing loyihalari sotuvi bölimi menejyeri N.N.ning lavozimida qolişini taqiqlovçi sud hukmi 2023 yil 2 mart kuni (apellyatsiya instansiyasi ajrimi çiqqan sana) kuçga kirgan bölsa-da, u şu yil 1 avgustga qadar, aniqroği holat yuzasidan Kun.uz sayti suriştiruv olib borayotgani kompaniyaga ma’lum bölgan sanaga qadar iş faoliyatini davom ettirdi.
N.N. bilan tuzilgan mehnat şartnomasi bekor qilingani haqidagi buyruq / Foto: Kun.uz
Sud qarori ança oldin çiqqani, nima uçun N.N. şu paytgaça sud qaroriga zid ravişda davlat iştirokidagi korxonada mansabdorlik va moddiy javobgarlik yuklatilgan lavozimda işlab kelgani, nega boşqa vazifaga ötkazilmagani – Probatsiya xizmatidan bu haqda yozma körsatma kelib tuşmagani bilan izohlandi.
Biroq Kun.uz ixtiyorida Yaşnobod tuman IIO FMB Probatsiya bölimi tomonidan kompaniyaga mahkum N.N.ni lizing loyihalarini sotiş bölimi menejyeri lavozimidan ozod etiş va bu haqdagi buyruqdan nusxa beriş töğrisida yuborgan xabarnoma mavjud va u 2023 yilning 24 iyulida imzolangan.
Yaşnobod tuman IIO FMB Probatsiya bölimi tomonidan “Özavtosanoat-Leasing” MÇJga yuborilgan xabarnoma / Foto: Kun.uz
Probatsiya xizmati tomonidan jinoyat işlari böyiça Mirobod tuman sudining 2022 yil 18 oktyabrdagi hukmi yuzasidan yuborilişi kerak bölgan xabarnoma nima uçun 2023 yilning 24 iyuligaça yuborilmagani – alohida suriştiruv mavzusi. Mavridi kelsa, bu mavzuga yana qaytamiz.
Ammo qölida sudning kuçga kirgan hukmi turgan iş beruvçi (Rustam Yusupov) nega ijroni paysalga solib kelganini vakolatli organlar suriştirgani ma’qul.
“Bu aysbergning uçi xolos!”
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ xodimi Humoyun Tojiboyev Kun.uz bilan suhbatda kompaniyaning bir guruh mansabdor şaxslari tomonidan davlatga katta miqdorda zarar yetkaziş va sud hukmini ijro etmaslik holati yuzasidan rahbariyatga köp bora bildirgi kiritgani, ular e’tiborsiz qoldirilgaç esa, huquqni muhofaza qiluvçi organlarga murojaat qilganini aytmoqda.
“Aslida “Diamond Star Trans” MÇJ bilan yuz bergan holat aysbergning uçi xolos. Odil Nurmatovga öxşagan jabrlanuvçilar köp. Ularning aksariyati qonunlarni yaxşi bilişmaydi, sudma sud qatnamaylik deb, texnikalaridan voz keçib ketişgan. Bu yerda bölayotgan işlar jamoatçilikka oçiqlansa, raqamlardan aql şoşadi. Men bularga qarşi kuraşaverganim uçun boşqa bölimga ötkazib yuborişdi”, deydi Humoyun Tojiboyev.
Humoyun Tojiboyev “aql şoşadigan işlar” deganda nimani nazarda tutgani haqida navbatdagi maqolalarimizda söz yuritamiz.
“Özavtosanoat-lizing” direktori haqida ikki oğiz
Bugungi kunda lizing kompaniyasiga rahbarlik qilayotgan Rustam Yusupov jamoatçilikka begona emas: “Özavtosanoat” AJ boşqaruvi raisining iqtisodiy masalalar böyiça örinbosari bölib faoliyat yuritgan.
U 2020 yilning 11 mart kuni deputat, senatorlar hamda “Özavtosanoat” va UzAuto Motors vakillari örtasida bölib ötgan şov-şuvlimuloqotda avtomobilçilar vakillariga rahbarlik qilgan. Bu yiğilişdan köp ötmay, u kompaniyadan ketgan va “Özavtosanoat-Leasing” MÇJ direktori etib tayinlangan.
E’tiborlisi, bu kompaniyaga Yusupov avval ham (2011–2013 yillarda) rahbarlik qilgan.
Vakolatli organlar bu işlardan xabardor
Yuqorida advokatlik firmasi bilan 1 mlrd sömga şartnoma qilişda Davlat aktivlarini boşqariş agentligining roziligi olingani yozildi. Demakki, bu işlardan yuqori turuvçi organlar xabardor.
Bundan taşqari, jurnalistik suriştiruv ötkazilarkan, “Özavtosanoat” AJ vakili ham tahririyat bilan boğlanib, kompaniya vakillarini eşitib körişni “tavsiya” qilişdi. Bu ham uşbu taşkilotda bölayotgan işlardan “yuqori”ning xabardor ekanidan dalolat.
Endi nima böladi?
“Özavtosanoat-Leasing” MÇJ vakilining ma’lum qilişiça, ayni paytda taşkilot faoliyati tekşirilayotgan bölişi mumkin. Boisi tekşirişga arzirli ehtimoliy qonunbuzarliklar talaygina.
