Dunyo hamjamiyati Janubiy Afrika Respublikasining Isroilni sudga berganini hayrat bilan kuzatmoqda. Da’vo BMTning Haagadagi Xalqaro sudida ko‘rilyapti. Ikki tomondan ham 6 nafardan advokat ishtirok etmoqda. Tomonlarga o‘z vajlarini bildirish uchun yarim soatdan vaqt berildi. JAR Isroilni Falastin xalqining genotsidida ayblayapti.
JARning asosiy maqsadi – Isroilni genotsidda ayblab, natijalarni qancha kerak bo‘lsa, shuncha vaqt kutish emas. JARning maqsadi – “Genotsid to‘g‘risida”gi konvensiyaga ko‘ra, Isroilga nisbatan “vaqtinchalik choralar”ni joriy qilish. Vaqtinchalik chora tamoyiliga ko‘ra, “Genotsid to‘g‘risida”gi konvensiyaga binoan, genotsidda ayblanayotgan davlat yoki tomon urush amaliyotlaridan, harbiy amaliyotlardan to‘xtashi kerak bo‘ladi. Buning uchun Xalqaro sud ishni qabul qilishi kifoya.
“Vaqtinchalik chora” shartlariga ko‘ra, Isroilning geotsid qilgani yoki qilayotgani isbotlanishi, o‘z tasdig‘ini topishi shart emas. Buning uchun JAR Isroilning harakatlari tufayli Falastinda insoniy talafotlar nihoyatda katta ekani, oddiy fuqarolar, oddiy insonlarning o‘limi juda ko‘p ekanini isbotlashi yetarli.
Ya’ni Isroil genotsidda ayblanar ekan va bu ishni Xalqaro sud ko‘rib chiqishga rozi bo‘lar ekan, avtomatik ravishda vaqtinchalik chora kuchga kiradi va Isroilga sud tomonidan barcha urush va harbiy harakatlarni so‘ssiz to‘xtatish talabi qo‘llanishi kerak bo‘ladi. Vaqtinchalik chora joriy qilinishi uchun Isroilning aybi tasdiqlanishi shart emas. Sud shu ishni ko‘rib chiqishga rozilik bildirishining o‘zi kifoya qiladi. Chunki yakuniy qaror qabul qilinishiga yillar kerak bo‘lishi mumkin. Ma’lumot uchun, hozirgi jarayonlar – ishni ko‘rib chiqishga qabul qilishdan oldingi muhokamalardir.
Xalqaro sud ishni ko‘rib chiqishga qabul qilishi uchun JAR ikki narsani isbotlab berishi kerak. Birinchisi – agar qo‘shimcha choralar joriy qilinmasa, Falastin xalqiga yetkazilayotgan zarar, talafot va o‘limlar salmog‘i yanada kattarib boraveradi, degan dalil. Ikkinchisi – agar vaqtinchalik chora joriy qilinmasa, Isroil o‘zi bilib, urush va harbiy amaliyotlardan to‘xtamaydi, oddiy falastinliklarni qirg‘in qilishda davom etaveradi, degan dalilni isbotlab berishi kerak.
Isroilning himoya taktikasi ham ma’lum. Isroil advokatlarining birinchi argumenti quyidagicha: “Agar G‘azoni bombalash to‘xtatilsa, bu Isroilning yo‘q qilinishiga olib keladi”. Aslida esa, Isroil mana 75 yildan beri falastinliklar va ular tomonidan tuzilgan qarshilik ko‘rsatish tashkilotlari bilan kurashib kelmoqda. Lekin, hozircha, Isroil davlati Falastin hududlari hisobiga faqat kengayib bormoqda.
