Zaporijjya atom elektr stansiyasidagi (ZAES) vaziyat xavotirli va beqaror bölib qolmoqda, bu yerda barça yetti asosiy tamoyil – yadro xavfsizligining «yetti ustuni töliq yoki qisman» buzilgan. Bu haqda Atom energiyasi böyiça xalqaro agentlik (AEXA) direktori Rafael Grossi 3 iyun, duşanba kuni taşkilot boşqaruv kengaşida hisobot beriş çoğida aytib ötdi.

«Aprel oyi boşida Zaporijjya atom elektr stansiyasi deyarli bir yarim yil içida birinçi marta töğridan töğri hujumga uçradi. Bu hujumlar Zaporijjya atom elektr stansiyasini himoya qilişning beşta aniq tamoyilidan birinçisini buzdi, bu haqda men kengaşda birinçi bölib aytib ötgan edim», - dedi Grossi direktorlar kengaşiga. Uning aniqlik kiritişiça, aprel oyidan beri Zaporijjya AESning barça oltita reaktori «sovuq holda töxtab qolgan» holatda edi, biroq stansiyani egallab turgan Rossiya vakillari «har doim ham» AEXA inspektorlariga mahalliy xavfsizlik tizimlariga kiriş imkonini bermaydi. Grossi, şuningdek, Zaporijjya atom elektr stansiyasidagi vaziyatni «Rosatom» rahbari Aleksey Lixaçev bilan muhokama qilganini aytdi, ammo bu muhokama natijalarini aniqlaştirmadi.

Ukraina hukumati nazorati ostidagi hududlarda joylaşgan qolgan törtta Ukraina atom elektr stansiyalarida AEXA tekşiruvi tösiqlarsiz işlaydi, dedi Grossi. «AEXA guruhlari zaxira qismlarni yetkazib beriş zanjiridagi uzilişlar va stansiya xodimlari örtasida yuqori darajadagi stress haqida xabar berişda davom etmoqda», dedi boş direktor. 

Rossiyaning Zaporijjya AESni qayta işga tuşiriş rejalari xavfli 

Rossiya Zaporijjya atom elektr stansiyasini qayta işga tuşirmoqçi, bu xavfli hisoblanadi, dedi öşa kuni Rafael Grossi. Bu haqda Sky News telekanaliga tayanib, «RBK-Ukraina» agentligi xabar berdi. Grossi, «Rosatom» rahbari bilan uçraşiş uçun Moskvaga taşrif buyurganidan söng, boş direktor Rossiya stansiyani foydalanişdan çiqarmaslik uçun Zaporijjya AESni «qaçondir» qayta işga tuşirişni rejalaştirayotganini tasdiqladi. 

Uning ta’kidlaşiça, Zaporijjya AESni qayta işga tuşiriş uçun bir qator muhim şartlar bajarilişi kerak. «Heç qanday portlaş yoki şunday harakatlar bölmasligi kerak», dedi u va Zaporijjya AES barqaror taşqi elektr ta’minoti bilan ta’minlanişi kerakligini, bu esa öz navbatida. «mavjud liniyalarni kapital ta’mirlaşni talab qilişini, hozirda harbiy harakatlar tufayli buni tasavvur qiliş juda qiyin»ligini aytib ötdi. 

Zaporijjya AESdagi barça reaktorlar «sovuq töxtaş» rejimiga ötkazildi