Bugun xalqaro fuqarolik aviatsiyasi kuni. Biz ushbu sohada mehnat qilayotgan minglab insonlarni kasb bayramlari bilan muborakbod etamiz. Ammo bugungi hikoyamizda aviatorlar emas, ularni kuzatuvchilar — aviaspotterlar haqida gaplashamiz.
Uchuvchilar, styuardessalar, aeroportlarda samolyotlarga texnik xizmat qilayotganlardan tashqari aviatsiya olamida shunday insonlar borki, ular o‘zlarining qimmatbaho vaqtini temir qushlar — samolyotlarni kuzatishga sarflashadi. Ularni spotterlar deb atashadi.
Spotterlik kasbi Ikkinchi jahon urushiga bori taqaladi. O‘shanda Britaniyada ko‘ngillilar dushman samolyotlarini durbinda kuzatish, yo‘nalishini aniqlash va harbiylarga xabar berish bilan shug‘ullanishgan. Keyinchalik harbiy sohada turli lokatorlar va radarlar ixtiro qilingach, bunga zaruriyat yo‘qolgan.
Ammo vaqt o‘tishi bilan yengil fotoapparatlar o‘ylab topilgach, spotting maroqli bir mashg‘ulotga aylandi. Dunyoda yuz minglab odamlar samolyotlarni kuzatish va suratga olish bilan shug‘ullanishadi.
Aviaspotting shunchaki hobbi emas. Bu samolyotlar, ularning modellari va yo‘nalishlari haqida chuqur bilimni talab etuvchi bir san’at turiga aylanib bo‘lgan.
Samarqand xalqaro aeroportida Air Marakanda aviakompaniyasi tashabbusi bilan uchinchi bor rasmiy spotting tur o‘tkazildi.
Kuzgi spotting turga ruspublikamizning barcha go‘shalaridan 40 ga yaqin spotterlar taklif etildi.
Spotterlar uchish-qo‘nish maydonchasiga chiqish oldidan an’anaviy tarzda tekshirildi. So‘ngra ular bilan xavfsizlik qoidalari va spotting etikasi bo‘yicha yo‘riqnoma-suhbat o‘tkazildi.
Spotterlarning ish qurollari ko‘p emas: yaxshi professional fotokamera, durbin, smartfon yoki noutbuk. Smartfonda turli ilovalar orqali samolyotlarning harakatlari kuzatiladi. Samolyot aeroportning o‘zida, ucha boshlaganda yoki qo‘nayotganda suratga olinadi.
Biz aeroportga kelgan yosh spotterlarni savolga tutdik. Aytish joizki, ular yaqindan boshlab bu sohaga qiziqqan. Ularning orasida hali maktabda o‘qiyotgan yoshlar ham ko‘pligi kishini quvontiradi.
