Mutaxassislarga ko‘ra, yog‘ingarchilikning kamligi va iliq havo sharoiti sababli respublikada tuproqning 20-25 sm qatlamida namlik yetishmovchiligi kuzatilmoqda. Buning oqibatida g‘allaning 10-15 foizi rivojlanishdan orqada boryapti. Agar zarur agrotexnik tadbirlar vaqtida olib borilmasa, hosildorlik kamayib ketishi ehtimoli bor.
AOKAda g‘allachilikda dolzarb agrotexnik tadbirlarga bag‘ishlangan matbuot anjumani o‘tkazildi. Unda Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi direktori va mas’ullari joriy yilda g‘allachilikda kutilayotgan xavflar, ularning oldini olish borasida amalga oshirilishi zarur bo‘lgan tadbirlar haqida ma’lumot berdi.
Ma’lum qilinishicha, 2025 yil hosili uchun respublikada 1 mln 100 ming gektar maydonga g‘alla ekilgan. Bu 2024 yilga nisbatan o‘rtacha 10-12 ming gektarga kam ko‘rsatkich. G‘alla maydonlari Andijon, Jizzax, Qashqadaryo, Namangan, Sirdaryo va Toshkent viloyatlarida qisqargan.
Qishloq xo‘jaligi vazirligi bo‘limi boshlig‘i Abdulla Mansurovga ko‘ra, qisqarishning asosiy sababi hosildorlik oshishi bilan bog‘liq. Biroq 2025 yilda kutilgan xirmonni ko‘tarish ancha mashaqqatli bo‘lishi mumkin. Sababi, kuz-qish faslining me’yorga nisbatan o‘zgaruvchan kelgani g‘alla rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Oqibatda g‘alla ekinlari tinim davriga to‘liq o‘tmay, o‘sishni davom ettirgan.
Yog‘ingarchilikning kamligi hamda quruq va iliq havo sharoiti tufayli tuproqning 20-25 sm qatlamida namlik yetishmayapti. Bu esa hududlardan kelib chiqib, boshoqli don ekinlarini optimal oziqlantirish, sug‘orish va o‘g‘itlash bilan bog‘liq tadbirlarni ilmiy asoslangan holda o‘tkazish zaruratini keltirib chiqarmoqda. Shundan kelib chiqib, g‘alla maydonlari 3 guruhga ajratilib, fermer va dehqon xo‘jaliklariga eng maqbul agrotexnik tavsiyalar berilgan.
Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi direktori Shuhrat Otajonovning Kun.uz’ga ma’lum qilishicha, yerlarning sho‘rlanishiga ham chidamli va sho‘rlikni boshqarish bo‘yicha alohida yondashuv kerak.
“Haqiqatda nitratlar ko‘p ishlatyapmiz. Ya’ni mineral o‘g‘itlar ko‘p ishlatilishi yillar davomida bo‘lib kelgan va tuproqda nitrat miqdori nisbatan ko‘p. Endi nimaga hozirgi holatda bunaqa savollar paydo bo‘ldi? Suv resurslarining cheklangani eng asosiy omil sifatida ko‘riladi. Ilmiy asoslangan agrotexnologiyaga o‘tish o‘zining yaxshi samarasini beradi.
