Britaniya va Fransiya Ukraina uçun tinçlik rejasini tayyorlamoqda

Tramp hozirça Rossiya öt oçişni töxtatiş töğrisidagi kelişuvni buzgan taqdirda uni tiyib turiş böyiça aniq çoralarni belgilab qöyişdan boş tortmoqda.

Amerika prezidenti agar Ukraina AQŞ bilan tabiiy resurslarni birgalikda özlaştiriş böyiça kelişuv imzolaşga rozi bölsa, bu Ukraina hududiga Amerika kompaniyalarini olib kelişi – şunda Kreml şartnomani buzişga jur’at eta olmasligini ta’kidlamoqda. Kiyev va Ğarbning boşqa davlatlari esa bunday argumentlarga işonmaydi.

«Men kelişuv bölişi kerakligi, jangovar harakatlarni töxtatiş kerakligi va keyin bu kelişuvni himoya qiliş kerakligi tarafdoriman, çunki barça ehtimoliy ssenariylarning eng yomoni – bu vaqtinçalik pauza, keyin esa Putin yana qaytişi», — dedi Starmer BBC’ga.

Rossiya «köngillilar koalitsiyasi»ga qarşi

London sammitining asosiy mavzularidan biri Ukrainaga Yevropa tinçlikparvar kuçlarini yuboriş masalasi bölişi kutilmoqda. Starmerning sözlariga köra, tinçlik bitimi imzolangudek bölsa, Buyuk Britaniya va Fransiya Ukrainaga xavfsizlik kafolatlarini taqdim etiş uçun «köngillilar koalitsiyasi»ni tuzadi. Ikki mamlakat ham AQŞ tomonidan xavfsizlik kafolatlari taqdim etiliş şarti bilan Ukrainaga tinçlikparvar kuçlarni yuborişga tayyor.

Zelenskiyning Tramp bilan muzokaralari muvaffaqiyatsizlikka uçraganidan söng, Yevropa davlatlari taşabbusni öz qöllariga olişga tayyor, dedi Britaniya boş vaziri yakşanba kuni ertalab BBC bilan suhbatda.

«Buyuk Britaniya, şuningdek, Fransiya va ehtimol, boşqa bir yoki ikki davlat Ukraina bilan birgalikda harbiy harakatlarni töxtatiş rejasi ustida işlaydi, şundan söng biz bu rejani Qöşma Ştatlar bilan muhokama qilamiz», – dedi Starmer.

Şu bilan birga, boş vazir Yevropa xavfsizlik kafolatlari «köngillilar koalitsiyasi» tomonidan taqdim etilişi kerakligini aytdi.

Rossiya Ukrainaga Yevropa qöşinlarini yuborişga keskin e’tiroz bildirişda davom etmoqda — bu haqda yakşanba kuni ertalab Rossiya TIV rahbari Sergey Lavrov yana bir bor ma’lum qildi.

Uning sözlariga köra, Ukrainada yevropalik tinçlikparvar kuçlar paydo bölişi Rossiya uçun «inqirozning asl sabablari» yöqolmasligini anglatadi.

Lavrovning aytişiça, Rossiya tomoni uçun «Yevropada Ukraina uçun tinçlikparvar kuçlar haqidagi munozara surbetlik, Kiyevni Rossiyaga qarşi uruşga „örgatiş“ni davom ettirişdir».

«Ğarbdagilar Ukraina hududi va rus tili Yevropa tinçlikparvar kuçlari tomonidan nazoratga olinsa, bu bilan nima bölişini tuşuntirib bera olmaydi», — dedi u (barça iqtiboslar TASS agentligidan).

Sammitga kimlar keldi?

Sammitda Volodimir Zelenskiy, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron, Germaniya kansleri Olaf Şols va Kanada boş vaziri Jastin Tryudo iştirok etmoqda.

Uçraşuvga Daniya, Niderlandiya, Norvegiya, Polşa, Ispaniya, Finlandiya, Şvetsiya, Çexiya va Ruminiya yetakçilari, şuningdek, Turkiya taşqi işlar vaziri ham kelgan.

Polşa boş vaziri Donald Tusk Londondagi sammitga jönab ketişdan oldin Ukraina heç qanday qöşimça şartlarsiz uning mamlakatini qöllab-quvvatlaşiga umid qilişi mumkinligini aytdi.

AQŞning Ukraina böyiça pozitsiyasi «bizniki kabi aniq emas» degan «muayyan dilemma» bor, dedi Tusk. «Ammo biz bu dilemmani yengib ötişimiz kerak», - deya qöşimça qildi u va Polşaning hozirda «AQŞ bilan ajoyib munosabatlari» borligi va kelajakda ularni «mustahkamlaşi»ni ta’kidladi.

Şu bilan birga, Polşa «heç qanday „lekin“siz» Ukraina tomonida», dedi Tusk.

U, şuningdek, sammit davomida Yevropa Ittifoqining şarqiy qanotida - Finlandiya, Boltiqböyi mamlakatlari va Polşada Yevropa qöşinlari sonini köpaytirişni taklif qilişini ta’kidladi.

Şuningdek, sammitga NATO boş kotibi Mark Ryutte, Yevropa komissiyasi rahbari Ursula fon der Lyayen va YeI kengaşi rahbari Antonio Koşta ham taklif etilgan.

«Men Yevropaning Ukrainani doimiy qöllab-quvvatlaşini ta’kidlaş uçun Londonga ketyapman, bu Ukrainada adolatli va mustahkam tinçlikka olib kelişi mumkin, — deyiladi Ursula fon der Lyayenning X ijtimoiy tarmoğidagi xabarida. — Tinçlikka yöl — bu kuç. Zaiflik yanada kattaroq uruşni keltirib çiqaradi. Biz Ukrainani qöllab-quvvatlaymiz, şu bilan birga Yevropa mudofaasini kuçaytiramiz».

Kunning birinçi yarmida Starmer Dauning-stritda Italiya boş vaziri Jorjia Melonini qabul qildi, söng sammitga yöl oldi.

Kuzatuvçilar ta’kidlaşiça, Meloni nozik vaziyatga tuşib qolgan. U Tramp ma’muriyatiga yaqin va AQŞ prezidenti unga bir neça bor öz minnatdorçiligini bildirgan.

U Tramp bilan kelişmovçilikdan keyin ijtimoiy tarmoqlarda Zelenskiyni qöllab-quvvatlagan boşqa Yevropa Ittifoqi yetakçilariga qöşilmadi. Ammo Meloni 2022 yilda hokimiyatga kelganidan beri Ukrainani Rossiyaga qarşi kuraşda izçil qöllab-quvvatlab kelmoqda.