90 foiz uylar vayron bölgan Ğazo, Kaşmirdagi teraktda ayblanayotgan Pokiston va barbod bölgan London muzokaralari - kun dayjesti
|18:30 / 24.04.20258 4129 min
Ötgan kun davomida jahonda röy bergan eng asosiy voqealar va yangiliklar şarhi bilan kundalik xabarnomamizda taniştiramiz.
Yevropa Ğazo qamali bekor bölişini talab qilmoqda
Yevropaning uç davlati Isroil mudofaa vaziri Israel Katsning Ğazoni qamal qiliş orqali HAMASga bosim qilinayotgani töğrisidagi bayonotini keskin tanqid ostiga oldi.
Germaniya, Fransiya va Buyuk Britaniya taşqi işlar vazirlari Isroilni Ğazo sektoridagi qamalni zudlik bilan bekor qilişga çaqirdi. Qöşma bayonotda, sektorga yordam yetkazişning töxtatilişi oçarçilik, epidemiya va ommaviy halokat xavfini yuzaga keltirayotgani aytilgan.
«Bu holat zudlik bilan töxtatilişi kerak», — deyiladi vazirlarning qöşma bayonotida. Hujjatda Isroil armiyasining şifoxonalar va humanitar obektlarga zarbalari qattiq qoralangan.
Şuningdek, Isroil qamali Ğazoda yoş bolalarni poliomiyelitga qarşi emlaş dasturi nihoyasiga yetkazilişiga tösqinlik qilayotgani ham tilga olinmoqda. 600 ming bolani qamrab olişi lozim bölgan emlaş dasturining navbatdagi bosqiçi qamal tufayli amalga oşmay qolgan.
Ğazodagi uylarning 90 foizi vayron bölgan
Isroilning keskin hujumlari va muhosarasiga uçrayotgan Ğazo sektoridagi binolarning 90 foizidan ortiği vayron qilingan. Bu haqda BMTning Xalqaro migratsiya taşkiloti ma’lum qilgan.
Taşkilotning X ijtimoiy tarmoğidagi postida şunday deyiladi: «Oilalar himoyasiz vayrona xonadonlarda boşpana topmoqda, çunki ular yaşaşi mumkin bölgan xavfsiz joyning özi qolmagan. XMT ğazoliklarni turar joy bilan ta’minlaşda yordam berişga tayyor. Biroq buning uçun qamal bekor qilinib, çegara punktlar oçilişi zarur».
Isroil armiyasi 18 martdan boşlab 19 yanvardan kuçga kirgan muvaqqat sulhni buzgan holda öt oçişni, Ğazo sektoriga nisbatan şafqatsiz hujumlarni qayta boşladi.
Şundan buyon 1890 nafar falastinlik halok böldi, ularning asosiy qismi keksalar, ayollar va bolalardan iborat. 5000 ga yaqin inson yaralangan.
2023 yil 7 oktyabridan beri Isroilning Ğazo sektoriga qarşi amalga oşirgan hujumlari oqibatida halok bölgan falastinliklar soni 51 ming 266 nafarga yetdi, yaralanganlar soni esa 116 ming 991 nafarni taşkil qilmoqda.
Mavzuga oid
Kaşmirdagi terakt: ma’lumot uçun mukofot
Jammu va Kaşmir politsiyasi Paxalgam şahri yaqinida 26 sayyohning ölimiga sabab bölgan terrorçilar haqida ma’lumot berganlarga 200 ming rupiy mukofot va’da qildi. Politsiya ma’lumot beruvçilar maxfiyligini kafolatlamoqda.
Hodisa 22 aprel kuni sodir bölgan. Baysaran vodiysidagi söqmoqda harakatlanayotgan sayyohlarga qurollangan olti nafar jangari tomonidan öt oçilgan. 17 kişi yaralangan. Hujum uçun mas’uliyatni «Kaşmir qarşiligi» qurolli guruhi öz zimmasiga oldi.
Bu hudud Hindistonning maşhur turistik nuqtalari qatoriga kiradi. Hodisa ortidan mamlakatda xavfsizlik çoralari kuçaytirilmoqda. Qidiruvdagi şaxslar surati va ma’lumotlari politsiyaning ijtimoiy tarmoqlariga joylaştirilgan.
Bu orada Hindiston Jammu va Kaşmirdagi terakt uçun Pokistonni ayblab, keskin çoralar qabul qildi. Hindiston xavfsizlik qömitasi Hind daryosi böyiça kelişuvni muddatsiz töxtatişga qaror qildi — bu millionlab pokistonliklarning suv ta’minotiga tahdid soladi.
Hind daryosi kelişuvi 1960 yilda imzolangan va uçta uruş davomida ham amal qilgan edi. Bundan taşqari, Attari-Vagah çegara punkti yopildi, SAARK vizalari bekor qilindi, Pokiston fuqarolari 48 soat içida mamlakatni tark etişi kerak.
Hindiston diplomatlari Islomoboddan çaqirib olinmoqda. Har ikki mamlakatdagi elçixonalarda diplomatlar soni 55 tadan 30 tagaça qisqartiriladi.
Pokiston rasmiylari hujumga aloqadorlikni rad etmoqda, ammo vaziyat harbiy töqnaşuvga yaqinlaşmoqda.
Istanbuldagi zilzila: 150 dan ortiq inson jarohatlandi
Turkiyaning Istanbul şahri yaqinida 6,2 magnitudali kuçli zilzila yuz berdi. Rasmiylarga köra, yer qimirlaşi natijasida 151 kişi jarohatlangan. Mamlakatning bir qator şaharlarida kuçli afterşoklar kuzatildi, biroq qurbonlar haqida ma’lumot yöq.
Zilzilaning öçoği Istanbuldan 80 km ğarbda — Marmar dengizida bölgan. Yer silkinişi 13 soniya davom etgan. Köplab binolardagi odamlar evakuatsiya qilingan, maktablar vaqtinça yopilgan. Rasmiylar 50 dan ortiq afterşokni qayd etgan.
Istanbul gubernatori, Fotih tumanidagi taşlandiq bino şikastlanganini ma’lum qildi. Vahimaga tuşib, binolarning yuqori qavatlaridan sakragan fuqarolar jarohatlangan. Prezident Rajab Toyyib Erdöğan vaziyatni şaxsan nazorat qilmoqda.
Zilzila kuçi Bolgariyada ham bilingan. Özbekistonning Istanbuldagi Boş konsulxonasi ma’lumotlariga köra, zilziladan jabrlanganlar orasida Özbekiston fuqarolari qayd etilmagan.
Ukrainada tinçlik böyiça London muzokaralari barbod böldi
Londonda Ukraina va Ğarb davlatlari örtasida ötişi kerak bölgan tinçlik muzokaralari barbod böldi. Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Qrimni Rossiya hududi sifatida tan olmasligini aytgaç, AQŞ davlat kotibi Marko Rubio uçraşuvda iştirok etişdan boş tortdi. Uning ortidan Fransiya va Germaniya vazirlari ham safarini bekor qildi.
Zelenskiyning sözlari Donald Tramp ma’muriyati tayyorlagan tinçlik rejasiga töğridan-töğri qarşi keladi. Rejada Qrimning Rossiyaga tegişliligi de-yure tan olinadi, şuningdek, 2022 yildan buyon Rossiya nazoratida bölgan tört oblast haqida ham maxsus qayd bor. Ukraina NATOga a’zo bölmasligi ham rejadagi asosiy şartlardan biri.
Amerikalik rasmiylar muzokaralar rejasi bilan Kiyev taniş ekanini tasdiqladi. Ammo Ukraina delegatsiyasi Londonda faqat 30 kunlik sulhni muhokama qilişni rejalaştirgan. Bu esa Rubioning qarorini özgartirişga sabab böldi.
Hatto muzokaralarning boşqa iştirokçilari — Fransiya va Germaniya ham uçraşuvdan voz keçdi. Ular ham Kiyev ortidan Qrimni Rossiyaniki deb tan olişdan boş tortişdi. Bundan taşqari, Yevropa uzil-kesil sulh tuzilmagunça Rossiyaga joriy etilgan sanksiyalarni bekor qilişdan boş tortdi.
Tramp: «Zelenskiyning qölida qarta yöq»
AQŞ prezidenti Donald Tramp Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiyning Qrim haqidagi bayonotini tinçlik muzokaralari uçun «halokatli» deb atadi.
Trampning sözlariga köra, Volodimir Zelenskiyning Ukraina huquqiy jihatdan heç qaçon Qrimni Rossiyaniki deya tan olmasligi haqidagi bayonoti «Rossiya bilan tinçlik muzokaralariga jiddiy zarar yetkazmoqda». Uning ta’kidlaşiça, Ukraina yarimorolni «ança yillar oldin», AQŞda Barak Obama prezident bölgan vaqtda qöldan çiqargan va endi bu «hatto muhokama mavzusi ham hisoblanmaydi».
«Heç kim Zelenskiydan Qrimni Rossiya hududi sifatida tan olişni sörayotgani yöq, lekin agar u Qrimni xohlayotgan bölsa, nega ular yarimorol uçun 11 yil oldin, birorta öq otilmasdan Rossiyaga topşirilganida kuraşmadi?» — deb yozadi Tramp.
Uning ta’kidlaşiça, tomonlar «bitimga juda yaqin» va «qölida kuziri yöq odamdan» uşbu kelişuvni ma’qullaşni talab qildi.
Tramp özini tinçlikka intilişi orqali har hafta beş ming nafar harbiyning hayotini saqlab qolişga intilgan siyosatçi sifatida körsatmoqda.
Bu orada AQŞ vitse-prezidenti Jyey Di Vens tomonlar amerikaliklarning tinçlikka erişiş böyiça takliflariga könmasa, AQŞ Rossiya va Ukraina örtasidagi muzokara jarayonidan çiqişini e’lon qildi.
«Biz har ikki tomon — Rossiyaga ham, Ukrainaga ham aniq-tiniq takliflar ilgari surganmiz. Endi ular yo “ha” deb könişi kerak, yoki AQŞ bu jarayonlarni tark etadi», deb könişi kerak, yoki AQŞ bu jarayonlarni tark etadi», — dedi Vens.
Qirğizistonda «Rus uyi» xodimi qölga olindi
Qirğizistondagi «Rus uyi» xodimi Natalya Sekerina çet eldagi qurolli mojarolarga yollanma jangçilar jalb qilişda ayblanib hibsga olindi, deb yozmoqda TASS agentligi. Hibsga olinganlardan yana biri Öş şahri hokimiyati matbuot xizmati xodimi Sergey Lapuşkin.
Iş yuzasidan Lapuşkin va Sekerinadan taşqari yana ikki kişi 17 iyunga qadar hibsga olingan. Ularning ismlari noma’lum.
Hibsga olinganlarning barçasi Qirğiziston Jinoyat kodeksining 416-moddasi Xorij armiyasiga noqonuniy yollaniş jinoyati böyiça ayblanmoqda. Unga nisbatan yollanma jangçilarni jalb qiliş, moliyalaştiriş va tayyorlaş ayblovlari qöyilgan. Qonunga köra, ular 10 yilgaça ozodlikdan mahrum etilişi mumkin.
