Aholi soni bo‘yicha yangi raqamlar: eng katta farq Toshkent viloyatida

O‘zbekistonda aholini ro‘yxatga olish natijasida mamlakatda doimiy yashovchilar soni joriy demografik hisobdan 810 ming kishiga ko‘proqligi ma’lum bo‘ldi.

Kun.uz hisob-kitoblariga ko‘ra, shundan 602 ming kishilik farq – birgina Toshkent viloyatiga to‘g‘ri kelgan.

2026 yil boshida viloyat aholisi 3,2 millionga yaqin deb hisoblangan bo‘lsa, ro‘yxatga olish natijasida bu hududda qariyb 3,8 million kishi doimiy yashashi oydinlashdi.

Shu tariqa, Toshkent viloyati 14 ta hudud orasida aholi soni bo‘yicha 7-o‘rindan 3-o‘ringa ko‘tarildi.

Ro‘yxatga olish natijasida 5 ta hududda – Namangan, Samarqand, Qashqadaryo, Surxondaryo va Buxoro viloyatlarida aholi soni rasmiy statistikaga nisbatan kamroq chiqdi.

7 ta hududda rasmiy statistika va ro‘yxatga olish natijasida aniqlangan aholi soni o‘rtasidagi farq 1 foizga yetmagan. Ya’ni 14 ta hududning teng yarmida aholi soni bo‘yicha uzoq yillik statistik xatolik darajasi 1 foizdan kamroq bo‘lgan. Xususan, Buxoro viloyati bo‘yicha farq 0,1 foizni tashkil etmoqda.

Izoh: mazkur materialda (shu jumladan, ro‘yxatga olishning dastlabki natijalari bo‘yicha Statqo‘m materiallarida ham) 2026 yil 1 yanvar holati bo‘yicha demografik statistika va 2026 yil yanvar-fevral oylarida o‘tkazilgan aholini ro‘yxatga olish natijalari o‘zaro taqqoslangan, ya’ni taqqoslanayotgan davrlarda kichik bo‘lsa-da tafovut bor.

810 ming kishilik farq qayerdan kelib chiqqan?

Milliy statistika qo‘mitasi izohiga ko‘ra, O‘zbekistonda doimiy yashovchi sifatida ro‘yxatga olingan odamlar soni demografik statistikadan farqli chiqqani quyidagi omillar bilan bog‘liq:

• joriy hisob-kitoblar odatda tug‘ilish, o‘lim va migratsiya bo‘yicha ma’muriy ma’lumotlar asosida yuritiladi;

• aholining ichki harakati, yashash joyini o‘zgartirishi, vaqtincha boshqa hududda bo‘lishi yoki ro‘yxat ma’lumotlarining o‘z vaqtida yangilanmasligi hisob-kitoblarda farq keltirib chiqarishi mumkin;

• ro‘yxatga olish jarayonida uy xo‘jaliklari, turar joylar va manzilli obektlar bo‘yicha ma’lumotlar to‘g‘ridan to‘g‘ri aholidan yig‘ildi;

• onlayn ro‘yxatga olish, OneID tizimi, planshetlar va geolokatsiya ma’lumotlaridan foydalanish qamrovni kengaytirishga xizmat qildi;

• O‘zbekiston hududida 1 yildan ortiq istiqomat qilayotgan xorijiy fuqarolar ham ro‘yxatga olindi.

Xalqaro tajribada ham aholini ro‘yxatga olish natijalari joriy aholi hisob-kitoblaridan farq qilishi tabiiy holat hisoblanadi.

Masalan, joriy aholi soni bilan ro‘yxatga olish natijalari o‘rtasidagi farq Kanadada +3,15 foiz, Qozog‘istonda +1,6 foiz, Rossiyada +1,12 foiz bo‘lgan. Ayrim davlatlarda esa ro‘yxatga olish natijalari joriy hisob-kitoblardan pastroq chiqqan: Belarusda -0,7 foiz, Avstraliyada -0,2 foiz.

O‘zbekistonda mazkur farq +2,1 foizni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich xalqaro amaliyotda kuzatiladigan holatlarga mos bo‘lib, ro‘yxatga olish jarayoni aholi haqidagi ma’lumotlarni yanada aniqlashtirganini ko‘rsatadi.