AQSH harbiylari toʻrt oy davomida Hoʻrmuz boʻgʻozini minalardan tozalash boʻyicha maxfiy amaliyot oʻtkazdi. Bunga AQSH harbiy-dengiz kuchlarining maxsus boʻlinmasi gʻavvoslari, robotlashtirilgan katerlar va ixtisoslashtirilgan suvosti apparatlari jalb etildi, deb yozdi Financial Times.
Ishlar asosan tunda olib borilgan. Fevral oyida AQSH va Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanganidan soʻng kemalar boʻgʻozdan oʻtishga qoʻrqib qolgan edi. Amerika harbiylari aynan shu minalarni qidirib topib, yoʻq qilgani aytilmoqda.
Eron xalqaro suvlarda va Oʻmon qirgʻoqlari yaqinida minalar oʻrnatganini daʼvo qilgan edi. Iyun oyida Xalqaro dengiz tashkiloti asosiy kemachilik yoʻnalishlarida 80 ga yaqin mina borligi haqida xabar bergan.
Oʻtgan hafta AQSH prezidenti Donald Tramp Amerika harbiylari boʻgʻozning xalqaro suvlaridagi «barcha minalarni» yoʻq qilgani yoki olib tashlaganini maʼlum qildi. Pentagon bu maʼlumotni tasdiqladi.
FT nashrining aniqlashicha, ishning katta qismini gʻavvoslarning kichik guruhlari bajargan. Sonarlar bilan jihozlangan robotlashtirilgan katerlar va suvosti apparatlari dengiz tubini tekshirgan. Ular mina topgach, gʻavvos tushib, zaryad oʻrnatgan va ortga qaytgan, shundan soʻng mina portlatilgan. Minalarni yoʻq qilish uchun portlovchi moddalar bilan jihozlangan suvosti robotlaridan ham foydalanilgan boʻlishi mumkin.
Kema egalari va ekspertlar AQSH, katta ehtimol bilan, boʻgʻozning Oʻmon qirgʻoqlari yaqinidagi janubiy qismini minalardan haqiqatan ham tozalagan, deb hisoblamoqda. Amerikaliklar hozir kemalarni aynan shu yoʻnalish boʻylab olib oʻtmoqda. Biroq, mutaxassislar butun Hoʻrmuz boʻgʻozida boshqa mina qolmaganiga shubha qilmoqda, deb qayd etadi FT.
Tehron ham Vashingtonning bayonotlarini rad etmoqda. Mamlakat tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiyning aytishicha, «bu minalarning joylashuvini Erondan boshqa hech kim bilmaydi». Eron OAV soʻnggi bir hafta ichida kamida ikkita tanker minada portlaganini, harbiylar esa Oʻmon qirgʻoqlariga yangi minalar oʻrnatganini daʼvo qildi.
Shu bilan birga, dengiz xizmatlari mojaro boshlanganidan beri biror bir kema minada portlaganini hali tasdiqlagani yoʻq. Sunʼiy yoʻldoshdan olingan suratlar ham Tehronning daʼvolarini tasdiqlamayapti. Mavjudligi tasdiqlangan yagona minani may oyida boʻgʻozda pokistonlik gidrograf aniqlagan edi.
Hatto ehtimoliy minalar haqidagi xabarlarning oʻzi ham kemachilikka sezilarli taʼsir koʻrsatmoqda. Hoʻrmuz boʻgʻozidan oʻtish uchun sugʻurta narxi urushdan oldingi darajaga nisbatan oʻn baravargacha oshdi. Yirik neft tankeri uchun bu taxminan 10 million dollarga tushishi mumkin.
