Jahon banki kömagida yuqori kuçlanişli elektr tarmoqlari va podstansiyalardagi modernizatsiya-rekonstruksiya amaliyotlari davom ettiriladi

Özbekiston Respublikasi Prezidentining joriy yil boşidagi «Jahon banki iştirokida «Elektr energetika sektorini transformatsiya qiliş va barqaror elektr uzatiş» loyihasini amalga oşiriş hamda respublika magistral elektr tarmoqlari tizimini rivojlantiriş va uning samaradorligini oşiriş çora-tadbirlari töğrisida»gi qarori qabul qilindi. Mazkur hujjat loyihada nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oşirişni boşlaş uçun huquqiy, ma’muriy va taşkiliy asosni yaratdi.

Özbekistonda elektr energiyasiga bölgan talab 2018 yildagi 61 milliard kilovatt•soatdan 2030 yilga borib 100 milliard kilovatt soatga va undan köproqqa oşişi kutilmoqda. Hozirda mamlakatda 250 ming kilometrdan ortiq elektr uzatiş va taqsimlaş tarmoqlari mavjud. Ularning aksariyati sovet davrida qurilgan va allaqaçon özlarining ekspluatatsion resurslarini işlab bölgan. Eskirgan infratuzilma katta elektr energiyasi yöqotilişiga olib keladi. Bu yöqotilişlar umumiy işlab çiqarilgan elektr energiyasining taxminan 20 foizini taşkil qiladi. Bu, şuningdek, mamlakat böylab tez-tez elektr energiyasi uzilişlariga sabab bölib, iqtisodiy faoliyat va aholi farovonligiga zarar yetkazadi.

– Yangi loyiha transformatsion xarakterga ega bölib, Jahon bankining 2022-2026 yillarga möljallangan Özbekiston bilan Hamkorlikning yangi asos dasturi doirasida amalga oşiriladi. Bu davrdagi ikki tomonlama hamkorlikning ustuvor yönalişlaridan biri — Özbekistonga «yaşil» iqtisodiyotga ötişda kömaklaşişdan iborat, – dedi Jahon bankining Özbekistondagi vakolatxonasi rahbari Marko Mantovanelli. – Loyiha hukumatga elektr energetika sektorining samarali işlaşi va rivojlanişiga tösqinlik qilayotgan muammolarni hal qilişda yordam beradi. Şuningdek, u magistral elektr uzatiş tizimini modernizatsiya qilişga kömaklaşadi. Bu çora-tadbirlar taxminan 32 million iste’molçilarning elektr ta’minoti işonçliligini ta’minlaş imkonini beradi.

– Mazkur loyiha «Özbekiston MET» AJni zamonaviy tijorat kompaniyasiga aylantiriş uçun zarur şart-şaroitlarni yaratadi, şuningdek, tiklanadigan energiyani xususiy investorlar iştirokida işlab çiqariş böyiça yangi yirik loyihalarni elektr tarmoqlariga ulaş imkonini beradi, – dedi «Özbekiston MET» AJ boşqaruvi raisi Dadajon Isaqulov. – U, şuningdek, Özbekistonda raqobatbardoş elektr energiyasi bozorini rivojlantiriş va elektr energetika sohasini tartibga soluvçi işonçli me’yoriy-huquqiy bazani yaratiş böyiça hukumatning sa’y-harakatlarini qöllab-quvvatlaydi.

Loyiha eskirgan energetika infratuzilmasini modernizatsiya qilişni «Özbekiston MET» AJning ustuvor investitsiyalarini moliyalaştiriş orqali qöllab-quvvatlaydi. Loyiha tadbirlariga, jumladan, 22 ta eskirgan yuqori kuçlanişli podstansiyalarni rekonstruksiya qiliş, modernizatsiya qiliş va kengaytiriş, şuningdek, yangi 500 kV kuçlanişli podstansiya va Özbekistonning 11 viloyatida elektr uzatiş tarmoqlarini quriş amaliyotlari kiradi.

Loyiha doirasida elektr uzatiş tizimini monitoring qiliş, boşqariş va ekspluatatsiya qiliş jarayonini yaxşilaş uçun zamonaviy raqamli va telekommunikatsiya texnologiyalari va yeçimlari joriy etiladi. Ular dispetçerlik nazorati va ma’lumotlarni yiğiş uçun yangi apparat-dasturiy kompleksni (SCADA), şuningdek, «Özbekiston MET» AJ markaziy va hududiy dispetçerlik markazlari uçun elektr energiyasini boşqariş tizimini (EMS) yaratişni öz içiga oladi. Loyiha tadbirlari sovet davridan beri işlatilib kelinayotgan eskirgan tizimlarni almaştiriş imkonini beradi.

«Özbekiston MET» AJning elektr energetika sektoridagi strategik rolini hisobga olgan holda, loyiha uning operatsion, moliyaviy va tijorat jarayonlarini rivojlantiriş va raqamlaştiriş, şuningdek, institutsional salohiyatini mustahkamlaş orqali zamonaviy kompaniyaga aylantirişga yordam beradi. Loyiha tadbirlari rejalaştiriş jarayonlarini takomillaştiriş, korporativ boşqaruv va qarorlar qabul qiliş, şuningdek, kompaniya turli tizimlarining kiberxavfsizligini boşqarişni öz içiga oladi.

Loyiha, şuningdek, tiklanadigan manbalar asosida xususiy sektor tomonidan işlab çiqarilgan energiyani integratsiya  qiliş uçun elektr tarmoqlari imkoniyatlarini kengaytiriş orqali toza energiya işlab çiqarişga ötişni qöllab-quvvatlaşga qaratilgan.

Loyiha tadbirlari, şu bilan birga, Hukumatning elektr energetika sohasidagi issiqxona gazlari çiqişini kamaytiriş böyiça rejalarini amalga oşirişga hissa qöşadi. Xususan, loyiha tiklanadigan manbalar asosidagi 1500 megavatt energiyani elektr tarmoqlariga integratsiyalaşga yordam beradi. Uşbu çora-tadbirlar atmosferaga issiqxona gazlari çiqişini qöşimça ravişda kamaytirişga olib keladi hamda tiklanadigan energiya sohasiga qöşimça xususiy investitsiyalarni jalb qilişga yordam beradi.

Loyiha, şuningdek, Özbekistonni Afğoniston, Qozoğiston va Tojikiston energetika tizimlari bilan boğlovçi infratuzilmani rekonstruksiya qiliş va kengaytiriş orqali Markaziy Osiyoda mintaqaviy energiya savdosini rivojlantirişga kömaklaşadi.

Ma’lumot örnida: joriy yilning 14–15 iyul kunlari Qozoğiston poytaxti Nursulton şahrida MDH davlatlari Energetika kengaşining 60-yubiley yiğilişi bölib ötdi. Unda «Özbekiston milliy elektr tarmoqlari» AJ boşqaruvi raisi D.Isaqulov yetakçiligida delegatsiya ham iştirok etdi. MDH davlatlari Energetika kengaşining navbatdagi yiğilişida Özbekiston elektr energetika tarmoğining yuqori kuçlanişli elektr uzatiş liniyalari hamda 220–500 kV kuçlanişli podstansiyalarida olib borilayotgan modernizatsiya-rekonstruksiya işlari alohida e’tirof etilgan.

Ma’lumotnoma Jahon banki matbuot xizmati bilan hamkorlikda tayyorlandi: https://cutt.ly/QLYbapJ

Veb-sahifa: uzbekistonmet.uz

Facebook: fb.com/elektrtarmoq  

Instagram: www.instagram.com/uzbekistonmet.uz

Twitter: twitter.com/uzbekistonme

Utube: utube.uz/ru/users/7208

Youtube: www.youtube.com/channel/UC6cRpsasTIKnReaCXXqccdg

Telegram: http://t.me/uzmetaxborotxizmati

«Özbekiston MET» AJ Axborot xizmati Ⓣ