2018 йилнинг 1 январь кунидан бошлаб Тошкент ва Нукус шаҳарлари ҳамда вилоятлар марказларида 500 тадан 1000 тагача бўлган онлайн назорат-касса машиналари тажриба-синов тариқасида амалиётга жорий этилади.
2018 йилнинг 1 июли кунидан ушбу ҳудудлардаги барча юридик шахслар, 1 декабрдан эса барча юридик ва жисмоний шахслар товарларни реализация қилиш, ишларни бажариш ва хизматлар кўрсатишда аҳоли билан нақд пулдаги ҳисоб-китобларни мажбурий тарзда фақат онлайн назорат-касса машиналарини қўллаган ҳолда амалга ошириш босқичма-босқич жорий этилади.
Мазкур қарорнинг қабул қилиниши харидорларга берилган назорат-касса машиналари чекларининг марказлашган электрон маълумотлар базасини яратади. Назорат-касса машиналаридан фойдаланмаётган савдо шохобчаларини онлайн режимда аниқлаб, тезкор чоралар кўришга имкон беради. Шунингдек, назорат-касса машиналари орқали харидорларга берилган чеклар ҳақидаги маълумотларни қасддан ўзгартириш, тушум суммасини камайтириш, назорат-касса машиналарини йўқотиш, бузиш ёки рўйхатдан ўтмаган назорат-касса машиналаридан фойдаланиш, шунингдек, иккиламчи бухгалтерия юритиш каби ҳолатларга чек қўйилади.
Шуни ҳам айтиб ўтиш керакки, онлайн назорат-касса машиналарининг амалиётга татбиқ этилиши тадбиркорлик субъектларининг нақд пул тушуми билан боғлиқ фаолиятига аралашиш ва турли хил назорат тадбирлари ўтказилишининг камайишига ҳам олиб келади.
Бугунги кунда Қашқадарё вилоятида 11 минг 681 та нақд пул тушумига эга савдо ва пулли хизмат кўрсатиш шохобчалари фаолият кўрсатмоқда. Давлат солиқ қўмитаси Ахборот хизмати эълон қилган маълумотга кўра, жорий йилнинг ўтган даври мобайнида улар томонидан банк кассаларига 931 миллиард сўмдан ортиқ нақд пул маблағлари топширилган.
«Албатта, ушбу маблағлар банк кассаларига ўз-ўзидан тушаётгани йўқ. Бу давлат солиқ хизмати органи ходимлари томонидан субъектларда кун давомида нақд савдо пулининг назорат-касса машинасига кирим қилинишига қаратилган хронометраж тадбирларнинг мунтазам ўтказилаётганлиги самарасидир», дейилади Ахборот хизмати тарқатган хабарда.
Айни пайтда шуни ҳам афсус билан айтиш керакки, тадбиркорлик субъектлари томонидан ҳисобланадиган солиқ ва бошқа мажбурий тўловлар суммасини камайтириш, нақд пул тушумларини банк кассаларига топширмасдан яшириш мақсадида харидорларга назорат-касса машинаси чекини бермаслик, назорат-касса машинасини носоз ҳолатга келтириш, фискал хотирадаги маълумотларни қасддан ўзгартириш, назорат-касса машиналарини йўқотиш орқали амалга оширилган товар айланмалари тўғрисидаги маълумотларни сохталаштириш каби ҳолатлар ҳамон учраб турибди.
