Шифокор кўригига қадар биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш — бу жабрланувчининг ҳаёти ва соғлиғини сақлаш ҳамда тиклашга йўналтирилган чора-тадбирлар комплекси. Бундай биринчи ёрдам жабрланувчи ўзини ёмон ҳис қила бошлаганида унинг ёнида бўлган кишилар томонидан кўрсатилади. "Лайфхакер" М.Сеченов номли "МГМУ" клиник марказининг фожиалар травматологияси, ортопедия ва жарроҳлиги кафедраси мудири Алексей Личагин берган маълумотларга асосланиб, шифокор келгунига қадар кўрсатиладиган биринчи ёрдам ҳақидаги маълумотлар билан бўлишди.
1. Жгутни зарурат бўлса-бўлмаса боғлаш
Таом тайёрлаш, қайчи билан ишлаш, томорқа ишлари — жароҳат олиш учун сабаблар талайгина, бироқ ҳар қандай ҳолатда ҳам жгут боғлашга шошиш керак эмас. Уни фақат артериал қон оқими кузатилгандагина боғлашади. Бунда қон ранги алвон қизил рангда бўлади. Тўқ рангдаги қон венадан чиқаётган бўлади, бунда қонни бандаж билан тўхтатиш керак.
2. Бурундан қон кетганда бошни орқага қилиш
Бурун ҳаддан ташқари исиш ҳамда меъёрдан ўтувчи жисмоний фаоллик натижасида қонаши мумкин. Бундай ҳолатларда асло бошни орқага қила кўрманг. Жабрланувчини ўтказиб, унинг бошини бироз пастга қаратинг ва йиғилиб қолган қоннинг оқишига имкон беринг. Шундан сўнг буруннинг юқори қисмини 10 дақиқага сиқиб туриш керак.
Агар бу ёрдам бермаса, бурун тешигига 15 дақиқага дока ёки пахтали тампон жойлаш ва буруннинг устидан муз қўйиш керак. Агар бу усул ҳам ёрдам бермаса, яқин орадаги тиббиёт муассасасига йўл олиш керак бўлади.
3. Термик ёки қуёшдан куйишда қатиқ суриш
Зиён етган терига плёнка ҳосил қилувчи моддаларни сурманг. Қатиқ, сметана, ёғ, тиш пастаси, картошка ва асал шулар жумласидандир. Куйиш ҳолатларида жабрланган жойни илк сонияларданоқ совуқ сувга қўйиш керак. Дорихонадан сотиб олинган махсус куйиш препаратини қўллаш - энг мақбул йўл.
