«Бувайдада нима гаплар?!» Беш тадбиркор ва ҳокимият можароси

Фарғона вилоятининг Бувайда туманидамиз. Туманнинг маъмурий маркази Янгиқўрғон шаҳарчасида жойлашган. Киройи туман маркази. Гавжум.

Kun.uz сайтига навбатдаги мурожаат туман марказидаги бузилиб, қайта қурилаётган «Кўкат бозори»да иш олиб борувчи тадбиркорлар томонидан йўлланган. Улар бизни қўлларида беш ойдан бери давом этаётган муаммо юзасидан тўпланган ҳужжатлар билан кутиб олишди. Туман ҳокимлиги ва тадбиркорлар бир тўхтамга кела олмаётган масала айни вақтда чигаллаша бошлаган.

Видео: Mover (tas-ix)

Видео: Youtube

Муаммонинг бошланиши

Шаҳарча аҳолиси кундалик озиқ-овқат маҳсулотлари харид қиладиган бозорчадаги дўконларда ёнма-ён савдо қилиб келган беш тадбиркор – Хуршид Раҳимзода, Бахтиёр Ҳусанов, Абдулҳошим Тўйчиев, Мақсуджон Бахтиёров ва Музаффар Шерқўзиевга шу йилнинг январь ойида дўконлари бузилиши ҳақида огоҳлантириш берилган.

Бу савдогарларда айнан бозорча ичидаги жой учун берилган туман ҳокимининг қарорлари мавжуд.

Савдогарларнинг айтишича, орадан бир ой ўтиб туман ҳокими ва бошқа мутасадди раҳбарлар айнан бузилаётган дўконлар ўрнидан замонавий дўконлар қуриш учун ер ажратилишини ваъда қилишади.

Дўконлар учун товон пули тўланмасдан, шошилинч равишда бузиб ташланади. «Снос пули» масаласи бўйича мақола сўнгида тўхталамиз.

Энди ҳокимият томонидан савдогарларга ўз дўконлари ўрнидан ер ажратиш пайти келган эди. Ҳокимлик беш тадбиркорга ер ажратишга ажратди, лекин иш охирига етказилмади.

Савдогарлар фаолият олиб борган дўконлар ўрнидан маълум бир қисмини ҳоким қарори билан бозорча ҳудудида ҳужжатли жойга эга бўлмаган, айвон остида кабоб пишириб савдо қилувчи Равшанбек Сиддиқовга бириктириб қўйган.

«Энг қизиғи, Равшан Сиддиқовга ўша ер майдони учун туман ҳокими қарори беш савдогарга ҳали дўконлари бузилиши ҳақида огоҳлантириш хати берилмай туриб, тўрт ой олдин, 2018 йил 29 октябрь куни чиқариб бўлинган экан», дейди аризачи савдогарлардан Абдулҳошим Тўйчиев.

Беш савдогарга эса, худди ўша майдондаги узунасига 21 метр жойнинг ярмини, яъни 11 метрини беришади. Қолгани эса юқорида айтилган қарор орқали Равшан Сиддиқовга берилган. Шу ўринда айтиб ўтиш лозим, савдогарларга ажратилган ер майдони узунасига қисқаргани билан энига кенгайган.

«Бизнинг ер майдонимиз ҳақидаги топономик суратли ҳужжатда менга ажратилган жой Равшан Сиддиқовга ажратилган майдонини ҳам ўз ичига олиши кўрсатилган. Тасаввур қилинг, битта майдонга иккита қарор чиқарилган», дейди Хуршид Раҳимзода.

Беш савдогар қалбаки ҳужжатлар асосида ерлари бериб юборилгани ҳақида вилоят прокуратурасига мурожаат қилишади. Вилоят прокуратураси томонидан ариза ўрганилиб, туман ҳокимининг Равшан Сиддиқовга чиқарилган 2018 йил 29 октябрь кунги №1718-сонли қарорига №10.2/581-19 сонли протести берилади ва Бувайда туман ҳокимининг 2019 йил 9 апрелидаги № 2883-сонли қарори билан Равшан Сиддиқовга «аталган» №1718-сонли қарор бекор қилинади.

Бир сўз билан айтганда, прокуратура туман ҳокимининг бозор ҳудудидан Равшан Сиддиқовга ер берилиши ҳақидаги қарорини қонунга зид деб топади ва ҳоким ўз қарорини бекор қилади.

Бу пайтга келиб, Равшан Сиддиқов ўзига ноқонуний ажратилган ерга савдо шохобчаси биносини қуришни бошлаб юборган ва иккинчи қаватга навбат келган эди.

Аризачилар Сиддиқовнинг дўкони ҳоким қарорига асосан бузилишини кутишди. Лекин, қурилиш давом эттирилди.

«Минг афсуски, туман ҳокимлиги ва мутасаддилари ўз мансабларини суиистеъмол қилишда давом этишди. Вилоят прокуратурасининг протестига асосан бекор қилинган қарор ижро қилинмади, туман ҳокими Бекзоджон Ибрагимов бизни ҳокимиятга чақириб босим ўтказа бошлади. У биздан Равшан Сиддиқов билан келишишимизни, йўқса бизнинг ҳам қарор бекор қилинишини айтди. Маҳалла оқсоқолларини ҳам бизни рози қилишга ундаганига нима дейсиз? Сиддиқов бизнинг жойимизда қурилишни давом эттирмоқда.

Жойимиз қайтарилмади. Ахир оиламизнинг асосий тирикчилиги мана шу дўконлардан. Ҳокимлик «икки-уч қаватли савдо дўкони қуришга қурби етмайди», деб жойимизнинг бир қисмини Сиддиқовга берган экан. Лекин бизда ҳам 3 қаватли бино қуриш учун имконият етарли.

Қўлимизда туман ҳокимининг айнан ўзимизнинг бузилаётган дўконларимиз ўрнига замонавий типдаги дўконлар қуриш учун 2019 йил 18 февраль кунги № 743,744,745,746.747-қарорлари бор», дейди тадбиркорлар.

Бозорчадаги бузилиш-қурилиш ишлари билан танишдик. Ҳақиқатда Равшан Сиддиқов томонидан савдо дўкони қурилиши давом этаётган экан.

Туман ҳокимлигида

Бувайда туман ҳокимлигига борганимизда туман ҳокими Бекзодбек Ибрагимов кундалик ишлари билан туманнинг узоқроқ ҳудудига кетганини айтишди. Биз ҳокимнинг қурилиш ишлари бўйича ўринбосари Обидхон Жўраевга учраб, беш савдогарни қийнаб келаётган саволларга жавоб олишга ҳаракат қилдик.

Ҳоким ўринбосари бизга кичик бозорчанинг янги қиёфаси акс этган чизмаларни кўрсатди. Ҳақиқатда жуда чиройли, замонавий кўринишдаги савдо мажмуаси барпо этилар экан.

Масъул шахс нега савдогарларга бузилган дўконлари учун компенсация берилмагани ҳақидаги саволимизга, мурожаатчиларнинг дўконлари туман комиссияси томонидан нархланиб, 120 миллион сўм атрофидаги пул таклиф қилингани, лекин савдогарлар маблағни эмас, ўз дўконлари ўрнига замонавий дўкон қуришни танлашганини билдирди.

Равшанбек Сиддиқовнинг бозорча ҳудудида олдиндан қарор билан тасдиқланган ери бўлган ёки бўлмагани ҳақида саволга у мазкур шахсга тегишли қарорни кўрсатди. Бироқ туман ҳокимининг 2013 йил 7 июлдаги 505-сонли қарорида Равшан Сиддиқовга ер майдони бозорча ичидан ажратилмаганди.

Кўриниб турибдики, Сиддиқовнинг бозорча ҳудудида эгалик қилувчи қонуний ер майдони бўлмаган, лекин Бувайда тумани ҳокимлиги бозорча ташқарисида «кабобхона» юритган фуқарога бошқа савдогарларнинг еридан янги дўкон қуриш учун ер ажратган.

Ҳоким ўринбосаридан прокуратура протестига асосан ҳокимнинг Равшан Сиддиқовга бозор ичидан замонавий дўкон қуриш учун чиқарилган қарори бекор қилинган бўлса-да, у нима учун қурилиш ишларини тўхтатмаётгани бўйича изоҳ сўрадик. Ҳоким ўринбосари саволга Равшан Сиддиқов мазкур қарорни бекор қилиш ҳақида судга ариза берганини билдирди. Унинг айтишича, бу саволга суддан сўнг жавоб олинар экан.

Савдогарлар олти ой олдин огоҳлантирилгани ҳақидаги ҳужжат эса бошқа мазмунда – унда дўконлар йўлнинг қизил чизиғига тўғри келгани учун бузилиши ҳақида ёзилган.

Масъул шахс беш савдогарга олдинги ер майдонидан кўра кўпроқ квадратдаги жой берилганига эътибор қаратди. Дарҳақиқат, шундай. Фақат энди савдогарларга узунасига эмас, энига нисбатан кўпроқ ер ажратилган. Тадбиркорлар эса бундан норози.

Нега топономик суратда бир жойга икки шахс белгиланган қарор чиққани ҳақидаги саволга жавоб топа олмадик.

Хулоса ўрнида

Айни пайтда Бувайда тумани «Кўкат бозори»даги ҳолат чигаллашиб кетмоқда. Беш тадбиркор туман ҳокимлиги Равшан Сиддиқовга берилган қарорни бекор қилган бўлса-да, дўкон буздирилмаётгани ва ўзлари қурилиш бошлай олмаётганларидан норози.

Савдоргарлар туман ҳокимлиги, туман ички ишлар бўлими, туман прокуратураси томонидан ўзларига босим бўлаётганини ҳам айтишди. Мазкур ҳолат бўйича интернет тармоқларида видеороликлар тарқалган.

Туман ҳокимлиги эса мазкур қарор орқасидан фуқаро судга мурожаат қилганини билдиряпти.

Бувайда марказидаги эски бозорчани замонавий кўринишга келтириш учун қилинаётган эзгу ҳаракат, туман ҳокимлигининг масъулиятсизлик билан ўрганилмай чиқарган қарорлари оқибатида можаролар ичида қолмоқда.

Элмурод Эрматов, Фарғона