Айб фақат фуқаролардами ёхуд оддий соя учун катта жарималар

Фото: Видеодан кадр

Ҳуқуқшунос ва блогер Хушнуд Худойбердиев ички ишлар органлари ходимларининг устига машинасини ҳайдаган фуқаро ҳақидаги хабарлардан кейин мантиқсиз қонунларни ўзгартириш пайти келгандир деган саволни ўртага ташлади.

«ЙҲХББ эълон қилган видеодан маълум бўладики, 23 ёшли ҳайдовчи ўз Lacetti’сининг олд ён ойналари рухсатсиз тонировка қилингани учун қўрққанидан эшикларини ёпиб олган ва кейин одамларнинг гижгижлаши сабаб машинани ходимлар устига ҳайдаган.

Ҳа, шубҳасиз йигит 2 карра қонунни бузди. Ҳам рухсатсиз тонировка, ҳам ҳокимият вакилига бўйсунмаслик. Бошқаларга дарс бўлиши учун ҳам жазога тортилиши деярли аниқ. Биз ҳам бу каби ҳолатларни қоралаймиз ва фуқаролардан қонунга итоаткорликни, одамлар ҳаётига бу каби хавф солмасликни, ҳокимият ва орган вакилларининг қонуний талабларига риоя қилишни сўраб қоламиз (масалан, АҚШда агар ҳайдовчи полиция устига машина ҳайдаганда, огоҳлантирмасдан ўққа тутган бўлишарди, яхшиям бизда унақамас).

Аммо келинг, оқибатлар ҳақида эмас, сабаблар ҳақида гаплашиб кўрамиз.

Хўш, ўша Lacetti ҳайдовчиси нега бунчалик қўрқиб кетди? Масалан, оддий камар тақмаганида ёки суғуртаси бўлмаганда бунчаликка бормасди-ку, тўғрими?

Жавоб: Ўзбекистонда рухсатсиз тонировка ўрнатганларга ўта юқори жарима қўлланади. Ҳатто қизил чироқда ўтган ёки 70 км/соат белгиланган жойда 180 тезликда юрган қоидабузарларга ҳам бунчалик жазо йўқ», деб ёзди блогер.

У тонировкага тўланадиган пул миқдори ҳам ўта мантиқсизлигига эътибор қаратди.

«Энди ўзингиз ўйланг, жамият учун қайси бири кўпроқ хавф келтиради? Тонировка шунчалик катта хавф экан, унда нега пул тўласа, мумкин? Пул тўлаганлар жамият учун хавфсиз-у, тўламаганлар учига чиққан муттаҳамми?

Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексда йўл ҳаракати қоидаларига оид фақат иккита қилмиш учун энг юқори 40 «минимал», яъни 10 млн 800 минг сўм жарима белгиланган. Бундан катта жарима йўқ. Булар:

1) транспортни бошқариш ҳуқуқи бўлмаган шахс маст ҳолда машина ҳайдаса;