Лондон суди Ассанжга АҚШга экстрадиция бўйича эътироз билдиришга рухсат берди

Британия Олий суди 20 май, душанба куни чиқарган қарорга кўра, WikiLeaks асосчиси Жулиан Ассанж уни жосусликда айблаган АҚШга экстрадиция этиш қарори устидан шикоят қилиши мумкин бўлади.

АҚШ судга Ассанж бўйича етарли кафолатлар тақдим этмади 

Суд мажлисларида Америка томони, агар Ассанж АҚШга экстрадиция қилинса, ўлим жазосига ҳукм қилинмаслиги, сўз эркинлиги бузилмаслиги ва унинг иши бўйича суд жараёни адолатли ўтишига кафолат берди. Америка Қўшма Штатлари фуқароси бўлмаган Ассанжнинг адвокатлари бу кафолатлар фақат президент маъмурияти вакили бўлган АҚШ ижроия ҳокимияти томонидан тақдим этилишига, суд ҳокимияти эса Оқ уйдан мустақил равишда ҳаракат қилиши ва унинг тавсияларини эътиборсиз қолдириши мумкинлигига эътироз билдирган. 

Натижада, Британия Олий суди судялари Виктория Шарп ва Жереми Жонсон Америка томони тақдим этган кафолатлар етарли эмас, деб қарор қилди ва Ассанжга экстрадиция ҳақидаги аввалги қарорга қарши чиқишга рухсат берди. 

Жулиан Ассанж устидан 2024 йил мартида бўлиб ўтган аввалги суд жараёнида Британия суди WikiLeaks асосчисининг АҚШга экстрадиция қилинишини апелляция кўриб чиқилгунга қадар кечиктиришга рози бўлган эди. Суд Ассанжни Вашингтондан АҚШга жўнатилганидан кейин унга нисбатан бир қанча кафолатлар тақдим этилган тақдирдагина қарорини қайта кўриб чиқишга тайёр эди. 

Ассанжнинг рафиқаси Байденни эрига қарши айбловларни олиб ташлашга чақирди

Суддан сўнг Жулиан Ассанжнинг рафиқаси Стелла АҚШ президенти Жо Байденга мурожаат қилиб, WikiLeaks асосчисига қўйилган айбловларни олиб ташлашга чақирди. «Оила сифатида биз енгил тортдик, аммо бу қачонгача давом этиши мумкин? Айбловларни олиб ташланг, ҳозир буни қилишнинг энг яхши вақти», деди у.

Жулиан Ассанж нима учун судланмоқда?

52 ёшли Жулиан Ассанж АҚШ расмийлари томонидан 2010 йилда ҳукумат компютер тармоқларини бузиш ва махфий мудофаа маълумотлари манбалари номларини ноқонуний эълон қилиш мақсадида тил бириктирганликда айбланмоқда. Гап, хусусан, АҚШнинг Ироқ ва Афғонистондаги ҳарбий амалиётлари ҳақидаги махфий материалларнинг ўғирланиши ва нашр этилиши ҳақида кетмоқда. 

Америка прокурорлари уни ўғрилик ва маълумотларни ошкор қилиш айби билан судга тортмоқчи ҳамда Ассанжни АҚШга экстрадиция қилишни талаб этмоқда. Прокурор Клэр Доббинга кўра, WikiLeaks асосчиси сиёсий мавқейи учун эмас, балки кўплаб инсонлар ҳаётини хавф остига қўйган қилмиши учун судланмоқда. Илгари Ассанжнинг ҳимояси уни жиноий жавобгарликка тортиш истаги сиёсий сабабларга эга эканлигини таъкидлаган эди. 

Лондон суди 2021 йил декабр ойида АҚШ расмийлари томонидан берилган апелляцияни қаноатлантирди ва Ассанжни АҚШга экстрадиция қилиш бўйича тақиқни бекор этди. 2022 йил март ойида Британия Олий суди Ассанжнинг Лондон суди ушбу қарори устидан шикоятини қаноатлантиришни рад этди, 2022 йил апрелида эса Лондондаги Вестминстер магистрат суди WikiLeaks асосчисини АҚШга экстрадиция қилишни буюрди. 

Қўшма Штатларда Ассанж 175 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилиниши мумкин.