Сўх туманининг Девайрон қишлоғида яшовчи Асалбек Миртазобеков тоғ этагида 450 қути асаларидан 14 тоннагача асал етиштиради. Асаларичининг бобоси Хўжабек Худайчи ҳам 1863 йил Буюк Британиядан асалари олиб келтириб кўпайтирган экан. “Исмим бежиз Асалбек эмас. Бобом, ота-онам ҳам асаларичилик билан шуғулланган. Қутилардан асал йиғиштираётган онамни тўлғоқ тутиб, бол ёнида мен туғилган эканман”, – дейди у.
14 тоннагача асал оламан...
Мен туғилган кун оиламиз шу қадар кўп асал олишганки, ҳатто хамир тоғораларга ҳам асалга тўлган экан. Шу куни онам асал юқли қўлларини ювишга улгурмасдан туғилган эканман. Отам шу сабабли исмимни Асалбой қўйган.
Бутун бошли уруғимиз асаларичилик билан шуғулланган. 1863 йил бобомиз Хўжабек Худайчи Буюк Британиядан асалари олиб келтириб, шу ишни йўлга қўйган экан. Оиламиз XIX асрдан бери асаларичилик билан шуғулланиб келмоқда.
Бобом Ҳамидбек, отам Миртазобек ва бобомнинг отаси Хўжабеклар ҳам асаларичилик билан шуғулланган ва бу касб авлоддан авлодга ўтиб келмоқда.
Ҳозирда 450 та асалари қутилари бор, уларда 900 оила яшайди, 8-14 тоннагача асал оламан. Шулардан 6-8 тоннасини Сўх тоғларидан, қолган қисмини пахтазор ва дарё бўйидаги ўсимликлардан йиғилган асал ташкил этади.
Тоза асал қандай бўлади?
Тоғ асали анча фойдали, аммо аллергия билан боғлиқ касалликларни ривожлантириши мумкин, пахтадан олинадиган асал эса аллергик касалликларга даво ҳисобланади.
Асаларичиликнинг ўзига яраша қийинчиликлари бор, албатта. 1965 йилгача асалариларга бирорта дори бермаганмиз. Ўша йили бир қути ариларга кана юқиб қолиб, дори билан тузатганмиз. Бу касб ота касбим бўлгани учун ҳам кўп сир-асрорларини отам ва онамдан ўргандим.
