Аёллар бугун рўзғор ва фарзанд тарбиясидан ташқари оғир техникаларни бошқариш, хавфли жиноятларни фош қилиш каби мураккаб ишларнинг ҳам уддасидан чиқмоқда. Кun.uz мухбири осмонўпар иншоотлар қурилишида юк кўтараётган кранчи, тезюрар поездини ишонч билан бошқараётган машинист, шаҳар кўчалари бўйлаб йўловчиларни манзилига етказаётган автобус ҳайдовчиси, жиноят тугунларини ечаётган терговчи каби ўз ишининг устаси бўлган аёллар билан суҳбатлашди.
Минорали кран машинисти Зиёда Супиева 2013 йилдан буён қурилиш соҳасида фаолият юритади. У ТТЗдаги болалар касалхонаси, Олой бозори атрофидаги турар жой мажмуалари ҳамда Tаshkent city ҳудудида барпо қилинаётган бинолар қурилишида иштирок этган. Ҳозирда оилали, 3 нафар фарзанднинг онаси.
“Турмуш ўртоғим бошида бу касбда ишлашимга тўсқинлик қилган, кейинчалик рухсат берган. Болаларим кранчи эканимдан фахрланади, катта бўлганимизда сиз қурган биноларда яшаймиз деб айтишади, уларнинг гаплари менга куч беради”, – дейди у.
Кранчи аёл ҳар куни 100 метрдан ошиқ баландликдаги иш кабинасига зиналар орқали пиёда камида 3 марта тушиб чиқади. Унинг сўзларига кўра, қурилиш тугалланмагани боис объектларда лифтлар ишламайди.
“Қишда ҳаво нам ва совуқ бўлиши, ёзда офтоб нурлари қиздириши жараённи янада мураккаблаштиради. Баландликда туриб ишлаганимиз туфайли ҳар қандай об-ҳаво фаолиятимизга катта таъсир кўрсатади. Масалан, қишда металл конструкциялар музлаб, сирпанчиқ бўлиб қолади. Ҳарорат кескин тушганда кабинадаги ойналар намланади, натижада ташқарини кўриш қийинлашади. Қаттиқ шамол эсганда эса кабина бироз тебранади, бунда бошқарув балансини сақлаш ва юкни белгиланган жойга олиб ўтиш бир неча карра кучли эътиборни талаб қилади”, – дейди Зиёда Супиева.
Унинг айтишича, шамол тезлиги ортганда ҳамда кучли ёмғир ёғган пайтларда иш вақтинча тўхтатилади. Кранчи юкларни аниқлик билан жойига етказиши, остида ишлаётган қурувчилар ва ерда юрган одамларнинг хавфсизлигини таъминлаши шартлиги сабаб нафақат етарли тажриба, балки кучли сабр ва зеҳнга ҳам эга бўлиши талаб этилади:
“Пастдан қараганда, кранни бошқариш осондек туюлиши мумкин. Шаҳар осмонида осилиб турган юкларни миллиметргача аниқлик билан керакли жойга етказиш – бу шунчаки оддий иш эмас, кучли зеҳн, аниқ концентрация ва тўғри ҳисоб-китобни талаб қиладиган масъулиятли жараён”,
