Мустақилликка эришилган пайтда Марказий Осиё мамлакатларининг умумий ялпи ички маҳсулоти 47 млрд доллар атрофида эди. Орадан 34 йил ўтиб бу миқдор 10 баробардан кўпроққа ўсиб, 500 млрд долларга яқинлашиб қолди. Миллий иқтисодиётлар юқори суръатда ўсаётган бўлса-да, минтақада хомашё экспорти ва пул ўтказмаларига қарамлик сақланиб қоляпти.

1991 йилда Марказий Осиё давлатлари бирин-кетин СССР таркибидан чиқиб, мустақилликка эришди. Истиқлолнинг дастлабки йилларида минтақа мамлакатларининг барчасида оғир иқтисодий муаммолар кузатилган бўлса-да, 90-йилларнинг иккинчи ярмидан бошлаб миллий иқтисодиётлар тиклана бошлади. Ўтган давр мобайнида аҳоли даромадлари ва турмуш даражаси ҳам сезиларли яхшиланди.

Хўш, 1991 йилдан кейинги даврда МО давлатлари қандай ривожланди?

Аҳоли жон бошига даромадлар

1991 йилнинг охирида аҳоли жон бошига ялпи ички маҳсулот ҳажми Қозоғистонда 1442 долларни, Туркманистонда 832 долларни, Ўзбекистонда 658 долларни, Қирғизистонда 569 долларни, Тожикистонда эса 458 долларни ташкил этган.

2023 йил якунига келиб, бу кўрсаткич давлатлар кесимида қуйидагича ўзгарган:

  • Қозоғистон – 12 919 доллар;
  • Туркманистон – 8232 доллар:
  • Ўзбекистон – 2849 доллар:
  • Қирғизистон – 1970 доллар;
  • Тожикистон – 1160 доллар.

Ўтган 22 йил ичида аҳоли жон бошига даромадлар Қозоғистонда 8,9 баробарга, Туркманистонда 9,9 баробарга, Ўзбекистонда 4,3 баробарга, Қирғизистонда 3,4 баробарга, Тожикистонда 2,5 баробарга ошган.

Ялпи ички маҳсулот ҳажми

1991-2023 йиллар оралиғида Ўзбекистон ялпи ички маҳсулоти ҳажми 13,8 млрд доллардан 101,6 млрд долларга ёки 7,3 баробарга кўпайган. Бу кўрсаткич қўшни мамлакатларда қуйидагича бўлган:

  • Қозоғистонда – 24,9 млрд доллардан 262,6 млрд долларгача (ўсиш – 10,5 баробар);
  • Туркманистонда – 3,2 млрд доллардан 60,6 млрд долларгача (ўсиш – 18,9 баробар);
  • Қирғизистонда – 2,54 млрд доллардан 14 млрд долларгача (ўсиш – 5,5 баробар);