Ҳужжатга кўра, давлат ижтимоий суғуртаси қуйидаги суғурта ҳодисалари юзага келганда амал қилади:
- касаллик муносабати билан вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик;
- ҳомиладорлик ва туғуруқ;
- иш ёки даромадни йўқотиш.
Ушбу ҳолатлар рўй берган тақдирда суғурталанган шахсларга ва (ёки) уларнинг оила аъзоларига давлат ижтимоий суғуртаси бўйича қуйидаги тўловлар амалга оширилади:
- вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси;
- ҳомиладорлик ва туғуруқ нафақаси;
- ишдан бўшатиш нафақаси.
Қонунда суғурта бадали суғурталанган шахс учун жамғармага амалга ошириладиган ажратма ёки тўлов сифатида белгиланган. Давлат ижтимоий суғуртаси бўйича тўловларни олиш ҳуқуқи эса айнан шу суғурта бадалларининг тўланишига қараб юзага келади.
Давлат ижтимоий суғуртаси бўйича тўловлар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган миқдорларда ва тегишли даврлар учун тайинланиши кўзда тутилган бўлиб, янги қонун фуқароларнинг касаллик, ҳомиладорлик ёки ишдан айрилган пайтдаги ижтимоий ҳимоясини кучайтиришга қаратилган.
