Сунъий интеллект яратган вакцина одамларда муваффақиятли синаб кўрилди

Кэмбриж университети ва Британиянинг DIOSynVax биотехнология компанияси олимлари томонидан ишлаб чиқилган коронавирусга қарши универсал вакцина одамлар иштирокидаги биринчи клиник синовдан муваффақиятли ўтди. ScienceDaily илмий нашрининг ёзишича, препарат 39 нафар соғлом кўнгилли иштирок этган тадқиқотда хавфсизликни намойиш этди ва жиддий ножўя таъсирларни келтириб чиқармади.

Янги вакцинанинг ўзига хос хусусияти шундаки, у вируснинг алоҳида штаммига қаратилган эмас. Бунинг ўрнига, вакцина COVID-19 пандемиясининг қўзғатувчиси SARS-CoV-2, SARS вируси ва кўршапалакларнинг бир қатор ўхшаш коронавирусларидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган.

Мақолада таъкидланишича, вакцина нафақат SARS-CoV-2 ва SARS’га, балки ҳозирча одамларга юқмаган кўршапалакларнинг қариндош вирусларига қарши ҳам иммун қаршиликни келтириб чиқаради. Тадқиқот натижалари Journal of Infection журналида чоп этилди.

Ушбу вакцинанинг яна бир қизиқарли хусусияти шундаки, уни ишлаб чиқишда сунъий интеллект ва машина хизматидан фойдаланилди, бу эса иммун тизимини кенг кўламли вирусларни таниб олишга ўргатадиган «суперантиген» деб аталадиган компонентни яратишга ёрдам берди. Бу сунъий интеллект ёрдамида яратилган вакцина одамларда муваффақиятли синовдан ўтказилган биринчи ҳолатдир.

Ҳайвонларда ўтказилган дастлабки синовлар вакцинанинг турли коронавирусларга қарши кучли иммун жавобни шакллантириш қобилиятини аллақачон кўрсатди. Шу билан бирга, препаратнинг кенг қўлланилишига ҳали узоқ вақт бор: олдинда каттароқ ва хилма-хил иштирокчилар гуруҳида иммун ҳимоя самарадорлигини тасдиқлаши керак бўлган иккинчи босқичнинг янада кенг кўламли тадқиқоти турибди.

Буюк Британиянинг Миллий соғлиқни сақлаш тадқиқотлари институти инфратузилмаси бўйича илмий директори Мариан Найт синов натижаларини муҳим ютуқ деб атади.

«Сунъий интеллект томонидан яратилган ушбу «суперантиген» синовининг ҳайратланарли муваффақияти вируслардан кенг ва узоқ муддатли ҳимояни таъминлаш қобилиятимизда ҳал қилувчи сакрашни англатади», деди у.

Ишлаб чиқувчилар келажакда худди шундай ёндашувни грипп, Эбола вируси ва бошқа эҳтимолий пандемия таҳдидларига қарши универсал вакциналарни яратишда қўллаш мумкинлигига умид қилмоқда.