Инсоннинг саломатлиги ҳақида фақат тиббий текширувлар эмас, унинг кундалик ҳаракатлари ҳам маълумот бериши мумкин. Халқаро тадқиқотчилар гуруҳи билакка тақиладиган датчик орқали қайд этилган қадамлар частотаси ўлим хавфини баҳолашда клиникадаги қисқа юриш тестига яқин натижа беришини кўрсатди.
Тадқиқот натижалари JAMA Network Open журналида эълон қилинди. Унда Норвегия фан ва технологиялар университети, Франциянинг Қишлоқ хўжалиги, озиқ-овқат ва атроф-муҳит миллий тадқиқот институти, Буюк Британиянинг Лестер университети ҳамда бошқа Европа илмий муассасалари вакиллари қатнашган.
Юриш мушаклар, бўғимлар, асаб ва юрак-қон томир тизимларининг биргаликдаги ишини акс эттиради. Ёш ўтиши билан сурункали касалликлар, жисмоний чидамлиликнинг пасайиши ва бошқа муаммолар туфайли ҳаракат суръати ўзгариши мумкин.
Шу сабабли юриш тезлиги организмнинг умумий ҳолатини кўрсатувчи белгилардан бири ҳисобланади. У саломатлик билан боғлиқ салбий оқибатлар, жумладан, ўлим хавфини баҳолашда ҳам қўлланади.
Бироқ клиникадаги қисқа тест одамнинг айнан ўша пайтда қандай юрганини кўрсатади. Бу натижа унинг кундалик ҳаётдаги ҳаракатини тўлиқ акс эттирмаслиги мумкин.
Олимлар шунинг учун икки усулни таққослаган: стандарт синовда юриш тезлигини ўлчаш ва одатий ҳаётда бир дақиқада нечта қадам ташланишини ҳисоблаш.
Таҳлилга Буюк Британиядаги Whitehall II лойиҳасининг 4067 иштирокчиси киритилган. Ўлчовлар 2012–2013 йилларда ўтказилган пайтда уларнинг ўртача ёши 69,3 ёш бўлган. Иштирокчиларнинг 74,4 фоизини эркаклар ташкил этган.
Клиник синовда кўнгиллилардан 2,44 метрлик масофани одатий суръатда босиб ўтиш сўралган. Улар худди кўчада ўз ишлари билан кетаётгандек юриши керак бўлган. Синов уч марта такрорланиб, ўртача тезлик ҳисобланган.
Кундалик ҳаракатни баҳолаш учун эса иштирокчилар тўққиз кун давомида билагига акселерометр тақиб юрган. Бу ҳаракатларни қайд этадиган датчикдир.
Таҳлилга камида бир кунлик талабга жавоб берадиган ёзувлари мавжуд иштирокчилар киритилган. Ҳар бир одам бўйича ўртача 7,9 кунлик яроқли маълумот тўпланган.
Датчик ёзувлари асосида икки кўрсаткич ҳисобланган. Биринчиси — қадамлар частотасининг медианаси. Бу қайд этилган юриш суръатлари тартиб билан жойлаштирилганда ўртада турадиган қиймат бўлиб, одамнинг одатий юриш суръатини ифодалашга ёрдам беради.
