Turkiyada parlament saylovlari boshlandi

Yakshanba, 1 noyabr kuni Turkiyaning 56 million nafardan ziyodroq aholisi muddatdan oldin o‘tkazilayotgan parlament saylovlarida Majlisning yangi tarkibini saylash uchun o‘z ovozlarini beradi. Saylov uchastkalari 8:00 da (Toshkent vaqti bilan 10:00) ochilib, 17:00ga qadar faoliyat ko‘rsatadi.

Saylovlarda 16ta partiya va 21 nafar mustaqil nomzod ishtirok etadi. Mamlakatda 175 ming ovoz berish nuqtalari ish olib boradi. Turkiya Markaziy saylov komissiyasi ma'lumotlariga ko‘ra, o‘tgan saylovlarda ovoz bergan fuqarolar soni umumiy miqdorning 86 foizini tashkil etib, o‘tgan yillardagi eng yuqori natija qayd etildi.

1 noyabrda yanada ko‘proq fuqarolar qatnashishi kutilmoqda. Saylovlarga dunyoning 54 mamlakatida doimiy istiqomat qilib kelayotgan Turkiya fuqarolarining qiziqishi yuqori ekani xabar qilindi. 2,9 million fuqaroning 1,2 million nafari muddatdan oldin o‘z ovozlarini berishdi. Odatda xorijdagi saylov uchastkalari mamlakatdagiga qaraganda ertaroq ish boshlaydi.

Mamlakatdagi asosiy to‘rtta siyosiy kuch dasturlari deyarli o‘zgarishsiz qolgan. Adolat va taraqqiyot partiyasi (ATP) uning tashabbusi bilan boshlangan yirik infratuzilmaviy loyihalarni yakuniga yetkazish, avvalroq qabul qilingan 2023 yilga qadar rivojlanish dasturi doirasida harakat qilish, ijtimoiy nafaqalar miqdorini oshirish, yoshlar masalasi bilan shug‘ullanishni va'da bermoqda. Partiya, shuningdek, yangi konstitutsiyani ishlab chiqish va qabul qilish, kurdlar masalasini hal etish, mamlakat ichkarisida terrorizm masalasiga uzil-kesil nuqta qo‘yishni rejalashtirmoqda.

Muxolifatdagi Xalq respublikasi partiyasi (XRP) va Milliy harakat partiyasi (MHP) o‘xshash dasturlarga ega bo‘lib, ijtimoiy to‘lovlar hajmini yuksaltirish, kambag‘al va imkoniyati cheklanganlarga moddiy yordam ko‘rsatish, eng kam maosh miqdorini ko‘tarish, ishchi o‘rinlari sonini oshirishni va'da qilmoqda. XRP mamlakatda poraxo‘rlikka qarshi kurash rejasidan voz kechgani yo‘q. Muxolifat ATP ma'muriyatini ularning ko‘plab mintaqaviy qo‘shnilari bilan munosabatlarda keskinlikni keltirib chiqargan, shuningdek, Turkiyaning Suriyaga nisbatan tutgan siyosatining barbod bo‘lishiga olib kelgan tashqi siyosatini qattiq tanqid qildi.

Kurdlarning Xalqlar demokratiyasi partiyasi (XDP) esa 7 iyunda bo‘lgani kabi o‘z atrofiga kurdlardan tashqari, boshqa partiyalar atrofida birlashmagan saylovchilarni ham jamlamoqda. Biroq Kurdiston ishchi partiyasi bilan bog‘liq voqea-hodisalardan so‘ng ko‘pchilik mutaxassislar tomonidan mazkur partiyaga bo‘lgan ishonchga darz yetgani aytilmoqda.

Avval bo‘lib o‘tgan saylov natijalariga ko‘ra, mamlakat bosh vaziri Ahmad Dovuto‘g‘lining ATP saylovlarda 40,6 foiz ovoz to‘plab yetakchilik qilgan edi. Biroq ular parlamentdagi 550 o‘rinning 258tasini egallab, konstitutsion ko‘pchilik maqomiga ega bo‘lish uchun to‘planish lozim bo‘lgan 276ta o‘rinni qo‘lga kirita olmagan edi. Shunday qilib, 12,5 yil ichida birinchi marta hukmron bo‘lib kelgan partiya o‘z mavqeyining pastlashuviga guvoh bo‘ldi. XRP va XDP partiyalari 2011 yildagi natijalarini oshirishga muvaffaq bo‘ldi va 132 hamda 80 deputatlik o‘rnini qo‘lga kiritdi. Shu yo‘l bilan XDP so‘nggi 12 yil ichida ilk bor Majlisdagi 80 o‘rinni egallab, mamlakatdagi to‘rtinchi eng yirik partiya maqomiga ega bo‘ldi.

1 noyabrda bo‘lib o‘tayotgan saylovlar xavfsizligini ta'minlashga 380 ming nafardan ziyod huquq-tartibot organlari safarbar qilingan.