Birlashgan Millatlar tashkilotining Aholi punktlari bo‘yicha Dasturi (UN Habitat) Hisobot e'lon qildi. Unga ko‘ra, 2030 yilga borib yer yuzi aholisining uchdan ikki qismi jahon Yalpi Ichki mahsulotining 80 foizi to‘g‘ri keladigan shaharlarda istiqomat qiladi. Hujjatga ko‘ra, bugungi kunda sayyoramiz aholisining beshdan bir qismi global yalpi ichki mahsulotning 60 foizi to‘g‘ri keladigan 600 ta shaharda istiqomat qilayotgan ekan. Bu borada aholisi bir million kishidan kam bo‘lgan katta va kichik shaharlar tez rivojlanayotgan urbanistik markazlar sifatida ko‘rilgan. Bu kabi shaharlarda yer yuzi aholisining 59 foizi istiqomat qiladi. Urbanizatsiya — deganda qishloq aholisining yaxshi hayot ilinji va ish qidirib shaharlarga oqib kelishi tushiniladi.
Hisobot mualliflarnining fikricha, aholining shaharlarga kelib joylashish jarayonlari yaqin 14 yil ichida Barqaror rivojlanish maqsadlarining ro‘yobga chiqishi imkoniyatlarini yaratib beradi. Shu bilan birga shaharlarga aholining joylashuvi nazoratdan chiqqudek bo‘lsa, yoki rejadan chiqib ketsa, u holda odamlar o‘rtasida tengsizlik kelib chiqadi. Shaharlarda xarobalar ko‘payadi va iqlim o‘zgarishlariga olib keladi. Tahlilchilarning fikricha, o‘tgan asrga nisbatan 21 asrda aholi o‘rtasida tengsizlik ortib bormoqda. AQSh Aholini ro‘yxatga olish Byurosi ma'lumotlariga ko‘ra, yer shari aholisining soni shu yilning 1 yanvarida 7 milliard 300 million kishini tashkil qilgan. Yer yuzi aholisi ilk bor 1804 yilda bir milliard kishidan oshib ketgan edi. Ikki milliardlik statistika 1927 yilda qayd qilindi. Oradan 33 yil o‘tib, ya'ni 1960 yilda uch milliardlik dovondan o‘tildi. 1974 yilda yer yuzida to‘rt milliardan ortiq kishi istiqomat qilardi. 1987 yilda bu raqam besh milliardga chiqdi. Oltinchi milliard 1999 yilda qayd qilindi. 2011 yilning oktabr oyida yer yuzida yashovchilar soni yetti milliard kishiga yetdi. 2030 yilga borib sayyoramizda yashovchilar soni 8 milliardan oshib ketishi kutilmoqda.
Katta va kichik shaharlar o‘zgarayotgan jahon iqtisodiyotining markazlariga aylanib bormoqda. Qishloqlardan ish izlab keluvchilar hisobiga shaharlar kengaymoqda. Insoniyat tarixida ilk bor jahon aholisining katta qismi shaharlarda istiqomat qilishi bilan bog‘liq hodisa qayd qilinmoqda. Agar 1800 yilda shaharlarda dunyo aholisining atigi 2 foizigina shaharlarda istiqomat qilgani hisobga olinadigan bo‘lsa, bugungi kunda yer shari aholisining 3 milliard 900 millioni shaharlarda yashashi aytilar ekan, bu juda katta raqam ekanini oydinlashadi. Shuni ta'kidlash kerakki, 1950 yilda jahon aholisining 30 foizi o‘zlarini shaxarliklar deb hisoblashardi. BMT ma'lumotlariga ko‘ra, 2014 yilda yer shari aholisining 54 foizi shaharlarda yashagan. Har kuni dunyo shaharlariga o‘rtacha 180 mingga yaqin kishi keladi.
