Axborotni saqlaşning yangi usullarini axtariş olimlarni oddiy narsalarning şu paytgaça noma'lum bölgan xossalarini ixtiro qilişiga ham sabab bölmoqda. Masalan, axborot saqlaşning «klassik» birligi bit ekanligi hammaga ma'lum. Kvant tizimlarda — kvant bit (kubit) işlatiladi. Biroq Polşa fanlar akademiyasining fizika-kimyo instituti olimlari yangi axborot birligini ixtiro qilişdi: kimyoviy reagentlarning uçta birlaşgan tomçisidan iborat kimyoviy bitda tomçilar şunday joylaşganki, ularning içida röy berayotgan reaksiyalar ma'lumot taşuvçi bölib xizmat qiladi.
Ixtiro uçun doktor Konrad Gizinski va professor Irji Goretskining guruhi mas'ul. Axborotning yangi birligini «chit» deb ataşdi — inglizça «chemical» va «bit» sözlarining qisqartmasidan. Biz uçun an'anaviy bölmiş fizik xotirada bitlar 1 yoki 0 qiymatga ega bölişi mumkin. Ular elektr toki, magnit maydoni, lazer ta'siri va boşqa vositalar yordamida yoziladi, saqlanadi va öqiladi, bularning barisini «fizik ta'sir» degan umumiy tuşunça ostiga birlaştiriş mumkin. Kvant kompyuterlarida ma'lumotlar bilan operatsiyalar kvant superpozitsiyasi va kvant çalkaşligi hodisalaridan foydalaniladi.
Kimyoviy xotirada ma'lumot uzatiş va qayta işlaş uçun Belousov-Jabotinskiy uiklli reaksiyalari mobaynida yuz beradigan kimyoviy jarayonlardan foydalaniladi. Bu reaksiyalarning xususiyati şundaki, birinçi sikl tugagaç, darhol ikkinçisi boşlanadi. Bu holda, keyingi bosqiç uçun zarur xom aşyo oldingi reaksiya mobaynida töliq şakllanib böladi. Albatta, bunday reaksiyalar vaqt ötişi bilan sönib boradi, lekin ularning töliq töxtaşi uçun yuzlab çikllar kerak böladi.
Polşalik tadqiqotçilar özlarining işlari uçun Belousov-Jabotinskiy reaksiya variantidan foydalanişgan, unda har bir reaksiyadan siklning borişini yaxşiroq kuzatiş uçun söng eritmaning rangi özgarib boradi. Bundan taşqari, eritmagan ruteniy asosidagi ingibitor ham qöşilgan. Kök rangdagi yoruğlik bilan öritilganda ruteniy şarofati bilan reaksiya töliq töxtagan. Öz tajribalarida olimlar ularning miqdorini özgartirib, eritma tomçilari özaro joylaşuvining juda köp variantini tadqiq etişgan. Natijada turli ölçamlardagi uç tomçidan iborat tizim eng yaxşi natijalarni körsatgan.
Hozirça ma'lumotni saqlaş davomiyligi 18,7 dan 19,5 soniyagaça davom etmoqda, biroq tadqiqotlar davom ettirilganda bu vaqt yanada oşirilişi mumkin. Bundan taşqari, kimyoviy bit faqat 0 va 1 qiymatda emas, uçinçisida ham bölişi mumkin, kelajakda bundan texnologiyani yanada takomillaştiriş uçun foydalaniş mumkin.
