“Ostona Ekspo-2017”: dunyoni kim nima bilan hayratga solmoqda?
|02:05 / 30.06.201732 4029 min
Ostona şahrida bölib ötayotgan “Expo 2017” butunjahon körgazmasida 120 dan ortiq davlat va xalqaro taşkilotlar iştirok etmoqda. Bu yilgi xalqaro körgazma kelajak energiyalariga bağişlangan. Körgazma 10 sentabrga qadar davom etadi.
47 160 kv.m. hududni egallagan maydonda har bir davlatning pavilonini aylanib çiqişga bir kun yetmaydi. Özbekiston, Turkmaniston, Qozoğiston, Rossiya, Pokiston, Hindiston, Turkiya, Saudiya Arabistoni, Qatar, Yaponiya, Fransiya, Gruziya, Misr pavilonlarida böldim. Janubiy Koreya, Xitoy, Britaniya, AQŞ, BAA, Germaniya davlatlari pavilonida navbat uzunligi uçun kirolmadim. Eng katta navbat markaziy pavilon — katta şar tarzidagi 8 qavatli binoga kiriş uçundir (Qozoğiston paviloni ham şu binoda joylaşgan). Qayerda katta navbat bölsa, demak öşa yerda qiziqarli nimadir bor. Bu haqda Ziyouz xabar berdi.
Pavilonlar dizayni, eksponatlarni qay tarzda joylaşni davlatlarning özlari hal qilgan. Katta zalning u yer-bu yeriga eksponatlarni taşlab qöyganlar ham bor. Menga labirint şaklidagi, bir joydan kirib, ikkinçisidan çiqadigan pavilonlar yoqdi. Bu holatda tomoşabin har bir eksponat bilan tanişib çiqişga majbur böladi. Bu borada Rossiya, Turkiya, Fransiya pavilonlari dizayni professional çiqqan.
Uşbu majmuani qurişga 1.5 mlrd $ (rasman, norasmiy 3 mlrd $) sarflangan.
Kim qanday çaqirmoqda?
Vaqt kam. Hamma eng yaxşilarni körgisi keladi. Aslida eng yaxşi reklama — körganlarning tavsiyalari. Unaqa reklama bölmasa-çi? Muxlislarni qanday çorlaş kerak?
Qozoq yoşlarida arablar va afrikaliklarga qiziqiş katta ekan. Bu geografiyaga mansub davlatlar pavilonlarida tirik manikenlar — milliy kiyimdagi yigitlar (ayollarni körmadim) hamma bilan rasmga tuşişmoqda. Hindiston, Pokiston va Afrika davlatlari baland musiqa va qöşiqlari bilan muxlis çaqirmoqdalar. Hindiston pavilonida esdaliklar bozori qaynamoqda. Rossiya, Fransiya, Yaponiya kabi davlatlar asosiy e'tiborni tarix, şu davlatning ilm-fanga qöşgan hissasi va asosiysi, kuç-quvvatini namoyiş etişga qaratgan. Ba'zi davlatlar asl mavzu qolib, turizm va hunarmandlikka asosiy e'tiborni qaratgan. Saudiya Arabistoni pavilonida namozxona ham bor.
Mavzuga oid
Rossiya paviloni. Rossiyaliklar asosiy e'tiborni global isiş va Arktikaga qaratganlar.
Hatto Arktikadan ulkan muz parçasini olib kelib, uning erişini namoyiş etmoqdalar.
Podşosini judayam yaxşi köradiganlarni körmoqçi bölsangiz Turkmaniston va Saudiya Arabistoni pavilonlariga taşrif buyuring.
Ulkan şar içidagi asosiy pavilon
Asosiy pavilon — «Nur olam»ga kirişda uzun navbat mavjud. Hammani birdaniga kiritişmayapti. Har uç minutda 40-50 kişini kiritişmoqda. “Ekspo-2017”ning ramziga aylangan uşbu bino 80 metr diametr va 100 metr balandligi bilan dunyodagi eng katta sferik inşootdir.
«Nur olam» pavilonining markazi
Pavilonning birinçi qavatida asosan Qozoğiston respublikasi taqdim etgan loyihalar örin olgan. Binoning eng yuqori qismiga kötarilişga — lift oldida ham turnaqator navbat. Yarim soatlar navbatda qolib ketdim. Ulkan şarning har bir qavati kelajak energiyalari sohalariga bağişlangan.
8-qavat «Kelajakdagi Ostona» deb nomlangan. Liftdan çiqişingiz bilan sizni oynali pol tomon yönaltirişadi. Qariyb yuz metr balandlikdan şaffof oyna orqali pastdagi barça pavilonlar körinadi. Balandlikdan qörqadiganlarga tavsiya qilinmaydi. Bu bölimda Qozoğiston poytaxtida kelajakda qilinişi rejalaştirilgan ulkan texnologik loyihalar bayon qilingan.
«Nur olam» pavilonining markazi
Kelajakdagi Ostona
2-7-qavatlarda kelajak energiyasi muzeyi joylaşgan bölib, har bir qavat maxsus sohalarga bağişlangan: kosmos energiyasi, Quyoş energiyasi, şamol energiyasi, biomassa energiyasi, kinetik energiya, suv energiyasi. Har bir soha böyiça interaktiv körgazmalar taşkil etilgan: kosmos energiyasi bölimida sayyoralar, oyu yulduzlar xonalari, kosmos muzeyi, bolalar uçun interaktiv öyinlar taşkil etilgan. Quyoş energiyasi bölimida ulkan quyoş tasviridagi muzey bölib, uning içida quyoş energiyasi bilan boğliq media ma'lumotlar taqdim etilgan. Şamol energiyasi bölimida sun'iy şamollar taşkillangan. Hatto uragan ham bor.
Şamol energiyasi ta'sirida havoda muallaq harakatlanayotgan mato
Biomassa energiyasi bölimining pollari ostiga dunyodagi ösimlik uruğlarini joylab, ustidan şaffof oyna qoplaşgan. Tirik organizmlardan energiya oliş jarayoni jonli namoyiş etilmoqda. Suv energiyasi bölimida bolalar uçun suv inşootlari barpo qilingan. Bolalar maxsus damba, çarxpalak va boşqa gidrotexnik qurilmalar maketlarini özlari boşqarişadi.
Biomassa bölimidagi uruğli pollar
Köngil oçmoqçimisiz?
“Ostona Ekspo-2017” majmuasida körgazma pavilonlaridan taşqari amfiteatr (6000 kişiga möljallangan oçiq konsert maydonida har kuni dunyo va qozoq san'ati yulduzlari konsert qöyişadi), milliy kunlar sahnasi (har bir iştirok etuvçi davlat uçun alohida milliy kun belgilangan bölib, şu davlat kun davomida öz madaniyati va san'atini namoyiş etadi), dyu Soley sirki (dunyoga maşhur dyu Soley sirki şoulari namoyiş etiladi), Art-markaz (zamonaviy san'at körgazmalari, konferensiyalar, ta'lim va madaniyat sohasida ma'ruzalar, kino namoyişlari ötkaziladi), bolalar uçun köngiloçar park (ijodiy master-klasslar, raqamli köngiloçar öyinlar, akvagrim, kimyoviy şoular) mavjud.
Ostona şahri markazida “Ekspo”da iştirok etayotgan davlatlar va xalqaro taşkilotlar ramzlari ifodalangan haykallar körgazmasi ham taşkil etilgan.
Özbekiston ramzini ifodalagan haykal
“Ekspo”da sayr etiş arzon emas
“Ostona Ekspo-2017”ga kiriş pulli. Iş kunlarida bir martalik ma'lum sana uçun kiriş bileti 4000 tenge (12.4 $), dam oliş kunlari uçun 6000 tenge (18.6 $), iş kunlarida oçiq sana bilan bir martalik bilet 6000 tenge, dam oliş kunlari uçun 8000 tenge (24.8 $), butun mavsum davomida xohlagan paytda kiriş abonementi 50000 tenge (155 $). Nogironlar, 2-jahon uruşi qatnaşçilari, yetim bolalar, 6 yoşgaça bölgan bolalarga kiriş tekin. Öquvçilar, talabalar, pensionerlar, köp farzandli onalar biletni yarim narx bilan oladilar.
“Ostona Ekspo-2017”: Özbekiston paviloni
“Ostona Ekspo-2017”: Özbekiston pavilonida nimalar bor?
“Ostona Ekspo-2017” majmuasiga kirişim bilan Özbekiston pavilonini qidirdim. Asosiy kiriş qismining boşida ekan. Közga, dilga yaqin bayroğimizni körib, şaxdam qadam bilan olğa intildim. Uşbu xalqaro körgazmaning mavzusi kelajak energiyalariga qaratilgan bölsa-da, asosiy maqsad mamlakatning imkoniyatlarini namoyiş etişdir. Pavilonga kiraveriş devorlariga ulkan ekran örnatilgan bölib, unda Vatanimiz tabiati, ne'matlari, tarixiy obidalari, energiya manbalari rasmlari namoyiş etilmoqda.
“Ostona Ekspo-2017”: Özbekiston paviloni
Taşqariga «Ravon R4 on Biofuel» markali avtomobilimiz qöyilgan. Bioyonilği va gazolin bilan işlaydigan uşbu avtomobil 4 silindrli, 105/112 ot kuçiga ega, 170/181 km/soat tezlikda harakatlanadi, şahar içida har 100 kilometrga 8,4 litr, şahar taşqarisida 5,3 litr bioyonilği sarflaydi.
Özbekiston asosiy paviloni
Özbekiston asosiy paviloni dizayni futurologik filmlardagi samoviy kemalarni eslatadi. Mutaxassislarning aytişiça, Markaziy Osiyo davlatlari içida eng innovatsion pavilon Özbekistonnikidir.
Quyoşdan quvvat oluvçi elektromobil
Pavilon markaziga Turin politexnika universiteti Toşkent filiali talabalari loyihalaştirgan quyoş energiyasidan zaryad oluvçi elektromobil maketi joylangan. 2 kişini siğdiruvçi uşbu avtomobil 2 ta kiçik motor bilan işlaydi. Avtomobil kuzoviga quyoş batareyalari örnatiladi. Akkumulyatorlarni elektr tarmoği orqali töliq zaryadlaşga 4 soat, quyoş batareyasi orqali 8 soat ketadi. 50 km/soat soatgaça harakatlanuvçi uşbu avtomobil akkumulyatori zaryadi 100 km masofani bosib ötişga yetadi.
Namoyişga gidrogen sistemada işlovçi ekologik “Matiz” avtomobili va ekologik toza, ovozsiz elektrokarting, ekokapsula (sayyohlar uçun quyoş nuridan zaryadlanuvçi), vodorodli svarka apparati ham qöyilgan.
Toşkentlik talabalar yasagan robot
Toşkentlik talabalar yasagan turli robot qurilmalari köpçilikda katta taassurot uyğotmoqda. Kubik-rubik yiğuvçi, sumoçi «Lego-konstruktor», «TECHNOROBOT» robot-konstruktorlari, turli interaktiv ekskursiyalarga möljallangan «Robot-gid» va futbol öynovçi robotlarga yoşlar qiziqiş bildirmoqda.
Özbekiston paviloni. 2-qavat
Pavilonning ikkinçi qavatida özbekistonlik hunarmandlar işlaridan namunalar, qişloq xöjaligi mahsulotlari, milliy pazandaçilik ne'matlari, Özbekistonning turizm imkoniyatlari namoyiş etilgan.
“Ostona Ekspo-2017” doirasida Özbekiston kuni 5 sentabr kuni ötkaziladi.
