Orol dengizi tubidagi suvi qurigan hududlarda himoya o‘rmonzorlarni barpo etish jadallashtiriladi

Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida Vazirlar Mahkamasining “Orol dengizi tubidagi suvi qurigan hududlarda “Yashil qoplamalar” – himoya o‘rmonzorlari barpo etishni jadallashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori loyihasi joylashtirildi.

Qayd etilishicha, Orol dengizining suvi qurishi natijasida oxirgi yillarda ekologik muhit va tabiiy muvozanat buzilib, iqlim salbiy tomonga o‘zgarib bormoqda. Ushbu hududlardan zaharli qum, tuz va changlarni havoga ko‘tarilishi va atrof muhitga yog‘ilishi natijasida Orolbo‘yi mintaqasidagi aholiga, o‘simlik va hayvonot dunyosiga jiddiy zarar yetmoqda. Qishloq xo‘jaligi ekinlari, bog‘ va tokzorlar ekilgan yerlarda ikkilamchi sho‘rlanishlar kuchayib, hosildorlikka salbiy ta'siri kuzatilmoqda.

Ushbu ekologik talofatning zudlik bilan oldini olish choralari ko‘rilmasa, natijasi salbiy va hisoblab bo‘lmaydigan darajada ekologik, ijtimoiy va iqtisodiy zararlarga sabab bo‘ladi.

Orol dengizining suvi qurigan tubidan ko‘tarilayotgan zaharli qum, tuz va chang zarrachalarining salbiy ta'sirini kamaytirish, ushbu hududlarda cho‘l o‘simliklaridan “Yashil qoplamalar” – himoya o‘rmonzorlari barpo etishni samarali tashkil etish, qum ko‘chishi va havoga chang-tuz ko‘tarilishini oldini olish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi va Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashining Orol dengizi suvi qurigan tubida “Yashil qoplamalar” – himoya o‘rmonzorlari barpo etish to‘g‘risidagi taklifiga rozilik berilishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi hamda O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi bilan birgalikda “Yashil qoplamalar” barpo etiladigan yer maydonlarini xatlovdan o‘tkazib, o‘rmon xo‘jaliklariga doimiy egalik qilish huquqi asosida ajratib berish chorasini ko‘radi.

“Yashil qoplamalar” barpo etish uchun O‘zbekiston Respublikasi O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi tizimidagi:

“O‘rmonqurilish” davlat unitar korxonasi – buyurtmachi;

“O‘rmonloyiha” davlat unitar korxonasi respublikada o‘rmon tuzish va o‘rmon barpo etish bo‘yicha yagona loyiha tashkiloti ekanligini inobatga olib – bosh loyihachi;

o‘rmon xo‘jaliklari – pudrat tashkiloti etib belgilanadi.

O‘zbekiston Respublikasi O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi:

a) “O‘rmonqurilish” DUK tomonidan “Yashil qoplamalar” barpo etiladigan hududlarni o‘rmon xo‘jaliklarining imkoniyatidan kelib chiqib biriktirish, “Yashil qoplamalar” amalga oshiriladigan hududlarda ihota o‘rmonzorlarini o‘z muddatida va sifatli barpo etilishini nazorat qilinishini;

b) “O‘rmonloyiha” DUK tomonidan:

o‘rmon xo‘jaliklariga doimiy egalik qilish huquqi asosida ajratib berilgan maydonlarda loyiha qidiruv ishlarini o‘tkazilishi, o‘rmon barpo qilishga yaroqli yer maydonlarini aniqlash va himoya o‘rmonzorlari barpo etish bo‘yicha sxemasi ishlab chiqilishi;

sxemaga asosan o‘rmon barpo etish usullarini, har bir o‘rmon xo‘jaligi bo‘yicha o‘rmon barpo etishga zarur bo‘ladigan texnika, xom ashyo va ish bajarish smeta xarajatlarini aniq hisob-kitobi ishlab chiqilishi;

sxemaga asosan har bir o‘rmon xo‘jaligi bo‘yicha zamonaviy texnologiyalarni qo‘llagan holda o‘rmon barpo etish bo‘yicha Ishchi loyihalarining ishlab chiqilishi, shu jumladan 2019 yil uchun 10 fevralgacha, keyingi yillarda joriy yilning 1 sentyabrigacha ishlab chiqilishi;

o‘rmon barpo etish ishlariga loyihani bajarilishi bo‘yicha mualliflik nazoratini o‘tkazilishini ta'minlaydi.

O‘zbekiston Respublikasi bosh vazirining o‘rinbosarlari J.A. Qo‘chqorov, S.R. Xolmurodov:

a) O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi bilan birgalikda Orol dengizining suvi qurigan hududida 2019-2021 yillarda jami 1,5 mln gektar maydonda “Yashil qoplamalar” barpo etishni tashkil etadi;

b) O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan birgalikda:

2019-2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjyetining parametrlarini shakllantirishda Orol dengizining suvi qurigan hududida o‘rmon ekish ishlarini amalga oshirish uchun Qoraqalpog‘iston Respublikasi o‘rmon xo‘jaliklariga qo‘shimcha 460 nafar xodim jalb etish, “Yashil qoplamalar” barpo etish, 2019 yilning 1 apreliga qadar (keyingi yillarda zaruriyatdan kelib chiqib) talab etiladigan texnika va maxsus jihozlar xarid qilish, Orol dengizining suvi qurigan hududida o‘rmon ekish ishlarini amalga oshiradigan o‘rmon xo‘jaliklarining xodim va ishchilari mehnatiga haq to‘lash tartibiga asosan ish haqi xarajatlari nazarda tutilishini ta'minlaydi.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi bilan birgalikda 2019-2021 yillarda Qoraqalpog‘iston Respublikasi mahalliy byudjyetining prognozga nisbatan oshirib bajarilgan qismi hisobidan “Yashil qoplamalar” barpo etishni moliyalashtirish;

v) Iqtisodiyot vazirligi va “O‘zbekneftgaz” aksiyadorlik jamiyati bilan birgalikda O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasining hisob-kitoblariga asosan talab etiladigan yoqilg‘i moylash mahsulotlarini qishloq xo‘jaligi korxonalari uchun belgilangan imtiyozli narxlarda shartnoma asosida yetkazib berilishi;

g) Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi bilan birgalikda 2019-2021 yillarda xalqaro moliya institutlari va donor tashkilotlari grant mablag‘larini jalb etish choralarini ko‘radi.

“O‘zbekneftgaz” aksiyadorlik jamiyati 2019 yilda “Yashil qoplamalar” barpo etish uchun yil davomida bosqichma-bosqich 100 mlrd. so‘m mablag‘ ajratilishini ta'minlaydi.