Qozog‘iston prezidenti Nursulton Nazarboyevning prezidentlik muddati tugamay turib o‘z vakolatlarini topshirishi nafaqat Markaziy Osiyo, balki butun dunyo bo‘yicha ham kutilmagan voqea bo‘ldi. Nazarboyev sobiq ittifoq davridan buyon uzluksiz davlat rahbari bo‘lib kelayotgan MDH doirasidagi so‘nggi prezident edi.
Ammo dunyo siyosati tarixida vakolatidan muddatidan oldin voz kechgan davlat rahbarlari talaygina qayd etilgan. Biz yangi tarix doirasidagi bir nechtasini sanab o‘tamiz.
Boris Yelsin. Rossiya. 1999 yil, 31 dekabr
Faoliyatining so‘nggi yillarida Yelsin latifalar va karikaturalar qahramoniga aylanib qolgan, yoshi, sog‘ligi, aqliy salohiyati jihatdan davlat boshqaruvini eplay olmayotgandi. O‘sha paytlarda o‘tkazilgan so‘rovnomalar natijasi agar shu kunlarda prezident saylovlari o‘tkazilsa, Yelsin 2-3 foizdan ortiq ovoz to‘play olmasligini ko‘rsatgan. Prezident chuqur iqtisodiy inqirozni boshdan kechirayotgan davlatda hech bo‘lmasa qahatchilik bo‘lmasligi uchun qisqa muddatda bir necha nafar bosh vazirni almashtirdi. Ulardan oxirgisi kim bo‘lganligini yaxshi bilasiz, albatta.
Boris Yelsin 1999 yilning 31 dekabrida, hamma yangi yilni kutayotgan bir paytda vakolatidan voz kechish uchun o‘zida kuch topa oldi va bu keyinchalik uning hayotidagi eng to‘g‘ri qaror deya baholandi.
Rossiya 2000 yilni, yangi erani nafaqat yangi islohotlar, balki kuch-quvvatga to‘la yangi rahbar – Vladimir Putin bilan kutib oldi. Tez orada bo‘lib o‘tgan saylovlarda Putin g‘alaba qozondi va prezident so‘zidan keyingi “v.b.” qo‘shimchasidan qutuldi.
Jyeykob Zuma. JAR. 2018 yil 14 fevral
Afrika qit'asining eng rivojlangan davlatlaridan biri bo‘lgan JAR prezidentining ham o‘sha paytda kamida bir yillik muddati bor edi. Ammo korrupsiya bilan bog‘liq mojaroga aralashib qolgan prezident o‘z vakolatini muddatidan oldin topshirishga qaror qildi.
Hukmron partiya bo‘lgan “Afrika milliy kongressi”ning bosimiga dosh bera olmagan Jyeykob Zuma to‘g‘ridan-to‘g‘ri efirda “men tufayli partiyada ziddiyat bo‘lmasligi va qon to‘kilmasligi uchun o‘z vakolatimdan voz kechmoqdaman”- deya bayonot bergan.
