Hammasi ravshandek ko‘rinadi: ma'lumotlar tayyor, ularni o‘qiysiz-u, yangi bilim va malakaga ega bo‘lasiz. Ayniqsa o‘quv qurollari — kitob, mashg‘ulot, onlayn servislar yetishmasligidan shikoyat qilishga hojat yo‘q. Ammo ko‘pincha shunday bo‘ladiki, biz gigabaytlab ma'lumot olamiz va ko‘p kuch, pul va vaqt sarflaymiz-u, ammo ko‘pi bilan yuzaki bilimnigina egallay olamiz. Quyida buning sabablari va yechimlari haqida ma'lumot beramiz.
1. Siz bilimlaringizni amaliyotda qo‘llamaysiz
Maktab va oliy o‘quv yurtida shunday o‘qitishgan: yangi bilimni egallash uchun bir dasta darslikni shunchaki sinchiklab ko‘zdan ko‘chirish kerak xolos, keyin esa o‘tilgan materiallar asosida nazorat ishi yoziladi. Ha, albatta, tushunib-tushunmasdan yodlashdan tashqari laboratoriya mashg‘ulotlari, amaliy darslar ham o‘tkaziladi. Ammo o‘qish jarayonida ularning o‘rni nazariya va testlarga nisbatan ancha kam bo‘ladi.
Natijada bizga tuyiladiki, bilim olish degani faqatgina darslikni diqqat bilan o‘qish-u, nima yozilgan bo‘lsa yodlashdan iboratdek.
Vaholanki, o‘tgan asrning elliginchi yillarida psixolog Benjamin Blum butun dunyo bo‘ylab o‘quv dasturlarini ishlab chiqishda ko‘p yillardan beri qo‘llab kelinayotgan pedagogik maqsadlarni tasniflab chiqqan edi. Olim bilimni olti darajaga bo‘ladi, ularning eng quyi pog‘onasini esa aynan maktab va oliygohlarda eng ko‘p vaqt ajratiladigan odatiy yodaki bilim egallagan.
Ha, usiz iloji yo‘q, yodaki bilim har qanday o‘rganish uchun poydevor bo‘lib xizmat qiladi. Ammo ma'lumotni chuqur tahlil qilish, amaliyotda qo‘llash va uning asosida yangilik tashkil qilish malakasi shakllanmasa, olingan bilim befoyda o‘rganilgan faktlar yig‘indisidan nariga o‘tmaydi. Ba'zida esa butunlay unutiladi.
2. Siz ta'lim olishni o‘yinga aylantirishni istaysiz
Hozir «edyuteyment» (education + entertainment) urfga aylangan, ya'ni o‘z ichiga ham o‘qishni ham ko‘ngil ochishni olgan o‘qitish usuli. O‘qishning zerikarli usullaridan charchagan odamlar chet tilini film va podkastlar orqali o‘rganish imkoniyatidan foydalanishni istashmoqda.
Albatta, ilova do‘konlarida bolalar va kattalar uchun mo‘ljallangan xizmatlar tez sur'atlarda ko‘payib ketdi, ular bizning nimadir yangi narsani osonlikcha va o‘yinqaroqlik bilan o‘rganishimizni va'da qiladi. Surat va qisqa videolar tomosha qilamiz, sodda va qiziqarli vazifalarni bajaramiz, dam olamiz va boshqa foydalanuvchilar bilan suhbat quramiz.
