Quyidagi maqolada ayni mana şu masalalar xususida söz yuritiladi.

Yangi xalqaro tartib örnatilişi kutilmoqda

Ma'lumki, mart oyi örtalariga kelib, Xitoy virusga qarşi kuraşda ğolib bölganini e'lon qilgandi. Endilikda mamlakatda kasallikka çalinişning faqat çet el bilan boğliq holatlari qayd etilmoqda. Epidemiya markazi esa AQŞ va Yevropaga köçib ötgan.

Koronavirusning butun dunyoga yoyilişi, xalqaro institutlar hamda mavjud tizimlarning uşbu jarayon qarşisida ojiz qolişi ortidan epidemiyadan söng yangi bir xalqaro tartib örnatilişi haqida bahslar yuzaga kela boşladi va bu bahslar hamon davom etmoqda.

AQŞ tomonidan keskin tanqidlar bildirilmoqda

1980-yillarda Den Syaopin davri bilan «oçiliş» jarayoniga kirgan Xitoyning taşqi siyosatdagi maqsad-muddaolariga baho berişdan avval ba'zi muhim tarixiy sanalarga töxtalib ötiş joiz.

Ön beş yillik muzokaralardan söng, nihoyat 2001 yilda Xitoy Jahon savdo taşkilotiga (JST) a'zo bölişi, aytiş mumkinki, mamlakatning taşqi iqtisodiy faoliyatida jiddiy buriliş yasagandi. 2008 yildagi Pekin Olimpiadasi «Bir dunyo, bir orzu» şiori bilan Xitoyning qaytadan uyğonganini butun dunyoga namoyiş qiladi. Bundan taşqari, 2008 yildagi global moliyaviy inqirozdan jiddiy talafotsiz çiqib olgan Xitoy yuqori iqtisodiy ösiş sur'atlarini davom ettiriş bilan bir qatorda, yangi bozorlarga kirib bordi va Ğarb dunyosi bilan özaro boğliq jarayonlarga kirişdi.

Ayniqsa, Si Tszinpin davrida Xitoy xalqaro tizim tomonidan «revizion hokimiyat» sifatida baholana boşladi. Xitoy an'anaga köra, «tinç yuksaliş», «insoniyatning umumiy taqdiri», «birgalikda ğalaba qozoniş», «boşqa davlatlarning içki işlariga aralaşmaslik» kabi tinçliksevar, ayni paytda bir qadam orqada turib, vaziyatni kuzatadigan, darhol munosabat bildirmaydigan taşqi siyosat sohibidir. Bugungi kunda ham şunga öxşaş tuşunçalar Si Tszinpinning nutqlarida tez-tez tilga olinmoqda. Biroq Xitoy faqatgina sözda qolib ketmaydigan va Ğarb tizimiga yönalgan bir muqobil kuç sifatida odim taşlamoqda va ayniqsa, AQŞ tomonidan keskin tanqidlarga uçramoqda.

AQŞ-Xitoy raqobati epidemiya tufayli orqa fonga ötib qoldi

Rossiya bilan kengayib borayotgan hamkorlik aloqalari, «Avlod-Yöl» taşabbusi orqali Xitoyning AQŞ manfaatlariga qarşi ölaroq Yaqin Şarq, Örta Yer dengizi va Yevropada olib borayotgan faoliyati, hamkorlik mexanizmlari, Ğarbning markazlaşgan tizimlarga muqobil sifatida yaratilgan yangi institutlar, harbiy-texnologik imkoniyatlarni kuçaytiriş – bularning barçasi Xitoy taşqi siyosatidagi maqsadlarning asosiy vositalaridir.