Masalan, shakarni doimiy ravishda me'yordan ortiq qabul qilish organizmda glikogen zaxirasini oshiradi. U yog‘ to‘qimasiga aylanadi, qorinda va oyoqlarda to‘plana boshlaydi, shundan so‘ng semirishga olib keladi.
Mutaxassislarga ko‘ra, shakarni me'yoridan ortiqcha iste'mol qilish terida ajinlar paydo bo‘lishini ham tezlashtiradi. Radikallar chaqirishi oqibatida organizmning ichki hujayralari nobud bo‘ladi.
Shakar yurak mushaklariga ham nojo‘ya ta'sir o‘tkazadi, tiamin miqdorining kamayishi yurak mushaklarida distrofik o‘zgarishlarga hamda tomirdan tashqari suyuqlik to‘planishiga olib keladi.
Buni qarangki, hammaga ham yaxshi tanish bo‘lmagan steviya o‘simligi nafaqat foydali, balki shakarga nisbatan 150 barobar shirin o‘simlik hisoblanar ekan. Steviozidni qayta ishlash natijasida olinadigan rebadiozid moddasi bilan esa 300 barobargacha totli. Ya'ni u shakarning o‘rnini bemalol bosa oladi.
Bu o‘simlik hozirda O‘zbekistonning bir qator xududlarida va uncha katta bo‘lmagan maydonlarda yetishtiriladi.
Kun.uz muxbiri Toshkent viloyati Yangiyo‘l tumanida bo‘ldi va hududining kichik bir qismida steviya va boshqa foydali o‘simliklar yetishtirilayotgan «Yulduz sitora» agrofirmasidan reportaj tayyorladi.
«O‘simlikni shakardan ko‘ra 100-200 barobar shirinroq deganlaricha bor ekan. Haqiqatan ham ta'mi tilni yorar darajada», – deydi safar davomida bizga hamrohlik qilgan O‘zbekiston eksportchilari uyushmasi rahbari Muxtor Umarov.
Uning aytishicha, steviya o‘simligi insoniyatga XV asrdan buyon ma'lum. Insonlar uni odatda suvga qo‘shib iste'mol qiladi. O‘simlik O‘zbekistonga 1986 yilda keltirilgan.
O‘zbekiston mustaqillikka erishgach, steviya ekishni ko‘paytirish bo‘yicha hukumat darajasida bir necha bor harakatlar bo‘lgan. Ammo haligacha unga yetarli darajada e'tibor bo‘lmayapti.
«Bunga ekin maydonlarining katta qismiga doimiy tarzda paxta va g‘alla ekinlari ekib kelinayotgani sabab», – deydi u.
Steviya shifobaxshligi bilan jahon bozorida talab yuqori bo‘lgan o‘simlik hisoblanadi.
