Muxlislarga kutilgan shiddatni taqdim eta olgan Yevro-2020da faqat g‘olib nomini aniqlash qoldi. Ya'ni, bizni desert kutmoqda. Italiya o‘z tarixida ikkichi marta, Angliya esa birinchi marta Yevropa chempionatini yutishi mumkin. Quyida Yevrolar tarixidagi qiziqarli finallarni yodga olamiz. Albatta, bu bizning talqin, kim uchundir boshqa final qiziqarliroq va hayajonliroq o‘tgan bo‘lishi mumkin.
Yevro-1992. Daniya – Germaniya 2:0
Shvetsiyada o‘tgan 1992 yilgi Yevropa chempionati futbol qoidalar va taxminlarga bo‘ysunmasligini yana bir bor isbotlagan. Aslida, guruhdagi natijalarga ko‘ra, Yugoslaviyadan ortda qolgan daniyaliklar musobaqaga bormasligi kerak edi. UYeFA Yugoslaviyani mamlakatdagi siyosiy beqarorlik sabab turnirdan chetlatgach, Daniya final bosqichiga chiqadi va hatto g‘alaba qozonadi.
Yarimfinalda ularga Niderlandiya raqiblik qiladi. Daniyaliklarning temir asablari ularga katta g‘alabani taqdim etadi. 90 daqiqa deyarli teng kurash bo‘lganiga qaramay, «uchar gollandlar» qo‘shimcha bo‘limlarda kuchli shturm uyushtirib, raqibni o‘z yarimmaydoniga «qamab qo‘yadi». Omad va darvozabon mahorati o‘yinni penaltilargacha olib boradi. Lotereyada esa Shmeyxelning mahorati hamda van Bastenning mashhur xatosi daniyaliklarni finalga olib chiqadi.
Germaniya musobaqa mezboni Shvetsiyani yengib, ikkinchi finalchi bo‘lgandi. Finalda Daniya bilan o‘ynaydigan Germaniya muxlislari o‘yin boshlanmay bayramni boshlab yuborishgandi. Biroq Daniya ham final rejasini tuzgan edi. Ha, bu davrdagi Daniya – Laudrup, Shmeyxel va Larsen kabi nomlar bilan ancha yulduzli ko‘rinish olgandi, biroq nemislar har qanaqasiga favorit edi.
Finalda Yensen va Vilfort tomonidan urilgan gollar Daniyani tarixiy chempionga aylantirdi. Dunyo siyosiy mojarolar o‘chog‘iga aylanib turgan paytda, Yevropa birinchiligining bu qadar quvnoq o‘tishi barchani xursand qilgani aniq. Albatta, ko‘hna qit'a grandlaridan tashqari.
Yevro-1976. Chexoslovakiya – G‘arbiy Germaniya 2:2 (penaltilar seriyasida 5:3)
Nyuton qonuni, Nobel mukofoti kabi iboralar inson nomi bilan bog‘liqligi unutilib ketgan darajada mashhur. Futbolda ham shunday ibora bor – Panenka zarbasi. Bugun bunday zarba berganlar dahoga chiqariladi, biroq birinchi bo‘lib kim bunday zarba yo‘llaganini doim ham eslayverishmaydi. Bu zarba aynan biz eslayotgan finalda kashf etilgandi.
Belgraddagi finalni Chexoslovakiya tezkor ikkita gol bilan boshlaydi va nemislar ularga birinchi taymdayoq bir marotaba javob qaytarishni uddalashadi. Yaxshiyamki, Xyolsenbayn 89-daqiqada hisobni tenglashtiruvchi golga mualliflik qilgan ekan, aks holda o‘sha mashhur penalti tepilmay qolardi. Ekstra taymlar 90 daqiqa ichida bir-biridan ancha hayiqib qolgan va kurashaverib tinkasi qurigan jamoalarning nisbatan nursiz hujumlari ostida kechadi.
