Yevgeniy Prigojin Tver oblastida aviahalokatga uchrashidan oldingi kunlarda Afrika bo‘ylab sayohat qilgan va muvaffaqiyatsiz isyondan keyingi kelajagini rejalashtirgan. Bu haqda The Wall Street Journal parvoz ma’lumotlari hamda yollanma jangchilar va afrikalik mulozimlar orasidagi manbalariga tayanib xabar berdi.
Prigojin tuzilmalari kamida 2018 yildan buyon Afrikaning o‘n davlatida faoliyat yuritib keladi. Qit’aning turli hududlari bo‘ylab «Vagner» XHKning besh mingga yaqin yollanma jangchisi joylashtirilgan. Biznesmenning kompaniyasi Afrika davlatlari yetakchilariga qo‘riqlash xizmati taqdim etadi, qurollar yetkazib beradi hamda tabiiy resurslardan foydalanish va qazib olish huquqi evaziga siyosiy maslahatlar berish bilan shug‘ullanadi.
G‘arbdagi va Afrikadagi mulozimlarga ko‘ra, Prigojinning asosiy daromadi Sudan oltinini Rossiyaga eksport qilishdan, shuningdek Markaziy Afrika Respublikasidagi olmos va yog‘ochni Birlashgan Arab Amirliklariga yetkazib berishdan ham katta pul ishlagan. The Financial Times Prigojinning Afrika va Yaqin Sharq mamlakatlaridagi tabiiy resurslarni qazib olishdan ko‘radigan daromadini 250 million dollarga baholagan.
Yollanma jangchilarning iyun oyida Moskva tomon uyushtirgan «marshi» yakunlanmay to‘xtagach, Kreml Prigojinga Belarusga «ketish»ni taklif qilgandi. Qo‘shni mamlakat hududiga avval Ukrainada jang qilib kelgan vagnerchilarning bir qismi joylashdi. Ammo guruh rahbarining o‘zi Afrikadagi ta’sirini tiklash va kengaytirish uchun ushbu qit’aga yo‘l oldi. Prigojin o‘zining so‘nggi videomurojaatini ham aynan Afrikada yozgandi va «Vagner» XHK Rossiyani «barcha qit’alarda buyuk qilishga kirishishi, Afrikani esa yanada erkin qilishi»ni aytgandi.
Shu bilan birga, WSJ nashri yozishicha, Kreml Prigojinning kengayib borayotgan korporativ tarmog‘i ustidan rasmiy nazorat o‘rnatishga kirishgan, chunki «uning ambitsiyalari Vladimir Putin uchun qulay bo‘lgan darajadan oshib ketgandi». RF mudofaa vazirligi Afrikaga delegatsiyalar yuborib, ushbu hududdagi davlatlar hukumatlarini bundan buyon Prigojin bilan emas, balki Rossiya davlati bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri ishlashi kerakligi haqida xabardor qila boshlagan.
Taxminlarga ko‘ra, bu nazorat GRU va general Andrey Averyanov tomonidan amalga oshiriladi — Aleksandr Mishkin va Anatoliy Chepiga ham uning bo‘linmasida xizmat qiladi, ular aslida Aleksandr Petrov va Ruslan Boshirov bo‘lib, bir necha yillar oldin Sergey Skripalni zaharlashda gumonlanib tilga tushgandi.
