O‘zbekiston Markaziy banki “Banklarni sanatsiya qilish va tugatish to‘g‘risida”gi yangi qonun loyihasini ishlab chiqib, jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qildi. Muhokama 31 oktabr kuni yakunlandi.
Banklarni sanatsiya qilish tartibi – O‘zbekiston bank-moliya tizimi uchun yangi tartib. Loyihada sanatsiya qiluvchi organ va sanatsiya bilan bog‘liq xarajatlarni qoplash manbalari, sanatsiya qilinadigan bankka likvidlilikni taqdim etish shartlari oydinlashtirilgan. Sanatsiya qilish asoslari aniqlashtirilib, vositalar ko‘rsatib o‘tilgan. U Jahon banki ekspertlari bilan birga ishlab chiqilgan.
Markaziy bank department direktori o‘rinbosari Alauddin Arifxanov bu borada Kun.uz muxbirining savollariga javob berdi.
– Banklarni sanatsiya qilish deganda nima tushuniladi?
– Oddiy tilda tushuntirsam, banklarni sanatsiya qilish deganda tizimda ahamiyatga molik bank to‘lovga qobiliyatsiz bo‘lib qolsa (ya’ni inqiroz yoqasiga kelsa), Markaziy bankning o‘sha bankni tiklashga qaratilgan harakati tushuniladi. Ya’ni avvaliga bankni qayta tiklash uchun bir qator instrumentlar qo‘llaniladi, ammo bankni tiklashning iloji bo‘lmasa, mamlakat moliyaviy barqarorligiga ta’sir ko‘rsatmagan holda minimal zarar bilan tugatib yuboriladi.
– Nima uchun banklarni sanatsiya qilish kerak?
– Masalan, siz uchuvchisiz, favqulodda holatlarda qanday yo‘l tutish kerakligi haqida sizda yo‘riqnoma bor va shunga qarab muayyan inqirozli vaziyatlarda qaror qabul qilasiz. Banklarni sanatsiya qilish tartibini ham shunday tushunsak bo‘ladi. Bu qandaydir inqiroz yaqinlashib kelayotganini anglatmaydi, balki bu har qanday inqirozli vaziyatlar uchun yo‘riqnomaga ega bo‘lish zaruriyati ekanini tushunishimiz kerak.
Banklar hozir normal va sog‘lom holatda bo‘lsa-da, inqirozli vaziyatlarda hozir ishlab chiqilgan tartib (buni reja deb atasak ham bo‘ladi) bo‘yicha ketiladi.
Joriy yildagi Shvetsariyaning eng yirik banklaridan biri Credit Suisse inqirozini eslang. Hukumat bankning inqirozi butun moliya tizimiga tarqalishining oldini olish uchun vaziyatga aralashdi va bank Shveytsariyaning yana bir yirik banki UBS'ga 3 milliard frankka sotildi
