Hech o‘ylab ko‘rganmisiz, hayotimizdagi oddiy misollar ba’zida murakkab masalalarda yechimni topib beradi. Masalan, qishda sovuqqotganda issiq choy ichib ko‘rpa yopinib tanamizni isitamiz. Choy ichimizni isitganda ko‘rpa bu issiqlik tashqariga chiqib ketishining oldini oladi va tana isiydi.
Issiqlik izolyatsiyasi – bu mavsum va iqlimga qarab issiqlik o‘tkazuvchanligini kamaytirish uchun binoni maxsus izolyatsion materiallar bilan ichki yoki tashqi tomondan qoplash hisoblanadi. Bu materiallar uyning pol qismi, devorlari, shifti, tomi, eshik-romlar atrofiga qoplanadi. Bu materiallarni to‘g‘ri tanlash va o‘rnatish uyning yozda salqin, qishda esa issiq saqlanishini ta’minlaydi. Izolyatsion materiallarni ko‘rpa deb tasavvur qilsak, uy ichidagi isitish texnologiyalarini issiq choy o‘rnida qabul qilishimiz mumkin. Va shu issiqlik izolyatsiyasi orqali uydagi mo‘’tadil haroratni saqlashning imkoni bor, ustiga ustak uy ichidagi isitish xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirgan holda yuqori samarali isitishga ega bo‘lish mumkin.
Samarali issiqlik izolyatsiyalovchi materialni va uning qalinligini to‘g‘ri tanlash strukturaning issiqlik qarshiligini oshiradi va uyingizning issiqlik yo‘qotilishini kamaytiradi. Masalan, birinchi uy uchun 50 mm izolyatsiya qalinligi va ikkinchi uy uchun 150 mm izolyatsiya qalinligi bo‘lgan ikkita bir xil uyni solishtirganda, 150 mm izolyatsiyali uy uchun yillik isitish sarf-xarajatlari 50 mm izolyatsiya qilingan uyga nisbatan 2 baravar kamroq bo‘ladi.
Issiqlik izolyatsiyasi mahsulotlari orqali energiyani tejash va mablag‘ni qisqartirish mumkin. Bu mahsulotlar binolarning devorlari, tomlari va pollari orasiga o‘rnatilganida, issiqlik yo‘qotishini kamaytiradi va bu bino ichidagi haroratni uzoq vaqt barqaror ushlab turishga yordam beradi. Natijada, isitish va sovitish tizimlari kamroq energiya sarflaydi, bu esa energiya xarajatlarini keskin pasaytiradi. Issiqlik izolyatsiyasi o‘rnatish boshlang‘ich sarmoya talab etsa-da, uzoq muddatda katta iqtisodiy foyda keltiradi.
“Hozir qurilayotgan imoratlar asosan tashqi tomondan issiqlik izolyatsiyasi bilan qoplanyapti. Xona ichidagi 20-30% issiqlik tom qismidan chiqib ketadi. 15-20%i esa deraza-eshiklardan chiqib ketadi. Poldan ham 10-15% issiqlik chiqib ketadi. Shuning uchun asosiy kuchni lo‘mboz qismiga berish kerak. Toshkentning Eski shahar qismida qurilgan imoratlarni o‘rganganimizda asosan to‘sinlarning ustiga 30-40-50 santimetrli qamish bosilgan. Keyin tuproq bosilib, tomi yopilgan. O‘sha paytda bundan boshqa resurs bo‘lmagan, lekin qamish va tuproq bosimi harorat muvozanatini saqlashda yaxshi natija bergan. O‘sha sharoitda ota-bobolarimiz konditsionersiz mo‘’tadil haroratni yaratishgan”, deydi mutaxassis Sherzod Mahmudov.
