Xitoyning «Çane-6» Oy zondi moduli Oy teskari tomonida töplangan tuproq namunalarini Yerga yetkazdi. 25 iyun, seşanba kuni zonddan tuşirilgan Oy tuproq jinslari namunalari bölgan kapsula Içki Möğuliston provinsiyasiga qöndi, deb xabar bermoqda «Sinxua» Xitoy davlat axborot agentligi. Qönişga oid videolavhalarni Xitoyning CGTN telekanali e’lon qildi. 

«Çane-6» Oy missiyasi 53 kun davom etdi. Namuna oliş Janubiy qutb-Eytken havzasida, Oyning teskari tomonidagi eng katta kraterda amalga oşirildi. Materialni ajratib oliş uçun zond maxsus burğilaş moslamasi va robot qöldan foydalangan, deb yozadi «Sinxua». Muvaffaqiyatli namunalar yiğilgandan söng, kraterga XXR bayroği örnatildi. 

Xitoy zondi Oyning teskari tomonidagi tuproq jinslari namunalari bilan Yerga qaytgan tarixdagi birinçi kosmik apparatga aylandi. Ularning tadqiqoti olimlarga Yer sun’iy yöldoşi şakllanişi haqida ma’lumot berişi mumkin. Xitoy, mahalliy mutaxassislar tomonidan namunalar örganib çiqilganidan söng, materiallar jahon ilmiy hamjamiyatiga taqdim etilişiga va’da berdi. Oyning teskari tomoni, xususan, Janubiy qutb tadqiqotçilarni öziga jalb qiladi, çunki bu mintaqada suv muzlari topilişi mumkin. 

Xitoyning Oyni tadqiq qiliş rejalari 

Xitoy uçun bu missiya - mamlakat ulkan kosmik dasturidagi navbatdagi muvaffaqiyat va Xitoyning Oyga boşqariladigan kosmik kemani uçiriş yölidagi muhim amaliyoti. Uni 2030 yilgaça jönatiş rejalaştirilgan. 

Xitoyning Oy dasturi sun’iy yöldoşda yaşaş uçun qulay baza yaratiş maqsadida Oyni keng kölamli zondlaşni öz içiga oladi. Yangi «Oy poygasida» Xitoyning raqobatçisi Hindiston bölib, uning «Çandrayan-3» moduli 2023 yil avgust oyida Janubiy qutb yaqiniga muvaffaqiyatli qöndi. Şu bilan birga, AQŞ ham, SSSR kosmik dasturlarining «vorisi» bölgan Rossiya ham Oyni tadqiq qiliş böyiça yangi urinişlarda muvaffaqiyatga erişa olmadi.

Şu tariqa, 2023 yilda «Roskosmos»ning «Luna-25» apparatini sun’iy yöldoşga qöndirişga urinişi muvaffaqiyatsiz yakunlandi, bu Rossiya Federatsiyasining zamonaviy tarixidagi birinçi Oy missiyasi muvaffaqiyatsizligi böldi. Qöşma Ştatlar 2024 yilda Oyga bitta muvaffaqiyatli va bitta muvaffaqiyatsiz modul missiyasini amalga oşirdi, şu bilan birga, tarixda birinçi marta xususiy kompaniya bu borada muvaffaqiyatga erişdi.