Britaniya va Ukraina örtasida 100 yillik hamkorlik şartnomasi tuzildi

Kelişuv Rossiya Ukrainaning okkupatsiya qilingan hududlaridan jahon bozoriga olib çiqilgan ğallani kuzatişga qaratilgan yangi sxemani işga tuşirişni ham nazarda tutadi.

U şuningdek fan va texnologiya, jumladan, dronlar va kosmik apparatlar işlab çiqariş, şuningdek, soğliqni saqlaş, qişloq xöjaligi va ta’lim sohalaridagi hamkorlikni ham qamrab oladi.

Avvalroq Zelenskiy Ukraina hududini Rossiya hujumlaridan himoyalaşda Buyuk Britaniyaning yordamidan umid qilayotganini bildirgandi.

Starmer kelişuv ikki davlat örtasidagi hamkorlik va uzoq yillik investitsiyalarni öz içiga olişini ta’kidlagan.

«[Rossiya prezidenti Vladimir] Putin Ukraina va uning eng yaqin ittifoqçilari örtasida nizo keltirib çiqarmoqçi böldi, ammo bu strategiya jiddiy muvaffaqiyatsizlikka uçradi. Aksinça, biz har qaçongidan köra yaqinroqmiz va bu hamkorlik özaro döstligimizni yangi darajaga olib çiqadi», — deya qayd etgan britanlar boş vaziri.

Starmer 2025 yilda Buyuk Britaniya Ukrainaga Daniya tomonidan moliyalaştirilgan yangi havo hujumidan mudofaa tizimlarini yetkazib berişini va ukrain harbiylarini öqitişni davom ettirişini ma’lum qildi. Qariyb uç yil davomida 50 mingdan ortiq ukrainalik harbiy xizmatçi Buyuk Britaniyada tayyorgarlikdan ötgan.

Trampning Oq uyga qaytişi arafasidagi taşrif

Bu Starmer Ukrainaga mamlakat boş vaziri sifatida ilk bor kelişidir. U bu lavozimni yarim yil oldin egallagandi, ammo özidan oldingi hukumat rahbarlaridan farqli ölaroq, Kiyevga safar qilişga şoşilmadi (Boris Jonson 2022 yil aprelida, uruş boşlanganidan ikki oy ötganida, Rişi Sunak lavozimga kirişganidan bir oy ötib Kiyevga kelgan). Starmer Ukrainaga 2023 yilda, muxolifat rahbari ekanida taşrif buyurgan, Buyuk Britaniya hukumati rahbari lavozimiga kirişganidan keyin ikki marta Londonda Volodimir Zelenskiy bilan muzokaralar ötkazgan.

Britaniyaning The Telegraph gazetasi Kir Starmer Ukrainaga Vaşingtonda Donald Trampning inauguratsiyasi arafasida kelganiga e’tibor qaratib, bu taşrifni «AQŞ tomonidan qöllov susayayotgani şaroitida Zalenskiyni qöllab-quvvatlaşning ramziy namoyişi» sifatida baholagan.

Ukraina prezidenti uçun AQŞning yangi ma’muriyati Kiyevga bosim ötkazib, uni Moskva bilan adolatsiz sulh tuzişga undaşi mumkinligi böyiça xavotirlar fonida Yevropadagi ittifoqçilardan qöllovga ega bölişi muhim hisoblanadi.

14 yanvar kuni Kiyevga Germaniya mudofaa vaziri Boris Pistorius ham kelgandi. U Ukraina hukumatini 23 fevral kuni Bundestag uçun saylovlarda kim ğalaba qozonişidan qat’i nazar, Berlin Kiyevni Rossiya tajovuziga qarşi kuraşda qöllab-quvvatlaşda davom etişiga işontirgan.

Zelenskiy Ukraina xavfsizligini mamlakatning NATOga a’zo bölişi bilan ta’minlaş mumkinligi, mamlakatga ğarb davlatlari armiyalaridan tinçlikparvar kuçlar yuborilişini kutayotganini aytgan. Ular harbiy harakatlar töxtatilganidan keyin bufer zonaga aylanadigan front çiziğida navbatçilik qilişi mumkin.

Starmerning taşrifidan oldin Zelenskiy Britaniya boş vaziri bilan aynan şu masalani muhokama qilmoqçi ekanini aytgandi.

Britaniya Ukrainaga allaqaçon 12,8 mlrd funt sterling (15 mlrd dollardan ortiq) miqdorida yordam ajratgani va har yili — «qança vaqt kerak bölsa, şunça» — 3 mlrd funtdan (3,7 mlrd dollar) harbiy yordam körsatiş majburiyatini olgani eslatib ötilgan.

Ukraina allaqaçon britanlarning Storm Shadow raketalaridan Rossiya hududlari böylab zarbalar yöllaşda foydalanmoqda, bu esa Moskvaning keskin noroziligini keltirib çiqargan.

Britaniya va Ukraina örtasidagi hamkorlik şartnomasi yaqin haftalar içida Britaniya parlamentiga taqdim etilişi kerak. Uni tayyorlaş jarayoni konservatorlarning oldingi hukumati davridayoq boşlangandi.