Buyuk Britaniya boş vaziri Kir Starmer jahon siyosatida sönggi paytlardagi özgarişlarga munosabat bildirib, seşanba kuni mamlakatning harbiy xarajatlari kelgusi ikki yil içida yalpi içki mahsulotning 2,6 foizigaça oşirilişini e’lon qildi. BBC diplomatik şarhlovçisining ta’kidlaşiça, köpçilik hozirgi vaziyatda harbiy xarajatlarni YaIMning atigi 0,3 foiziga oşiriş juda qat’iyatsiz qadam deb hisoblaydi.
Jamoalar palatasida nutq sözlagan Kir Starmer Britaniyaning harbiy xarajatlari 2027 yilga borib yiliga 13,4 milliard funtga yoki yalpi içki mahsulotning 2,6 foizigaça ösişini e’lon qildi — bunda maxsus xizmatlarning harbiy xarajatlari ham hisobga olinadi.
Ötgan yili Britaniya qurolli kuçlarga 53,9 mlrd funt (75 mlrd dollar) sarflagan.
Şu bilan birga, Starmer hukumati xorijdagi gumanitar yordam xarajatlarini qisqartiradi va bu pullarni armiya va flotga yönaltiradi.
Yaqin-yaqingaça Kir Starmer va uning hukumati keyingi parlament saylovlarigaça, ya’ni 2029 yilgaça harbiy xarajatlarni YaIMning 2,5 foizigaça oşirişga va’da berayotgandi. Ammo sönggi haftalarda jahon siyosatidagi şiddatli voqealar, birinçi navbatda, AQŞ prezidenti Donald Trampning Ukraina mavzusidagi bayonotlari Starmerni rejalarini özgartirişga majbur qildi.
Çorşanba kuni Britaniya boş vaziri Vaşingtonga uçadi. Uning yangi rejalari Donald Trampda taassurot qoldiradimi yoki yöqmi, bunisi noma’lum: Tramp yaqinda NATOning Yevropadagi a’zolari mudofaaga yalpi içki mahsulotning 5 foizidan köproq mablağ sarflaşi kerakligini aytgandi.
AQŞ mudofaa vaziri Pit Hegset Starmerning qarorini ma’qullab, uni «işonçli hamkorning kuçli qadami» deb atadi.
Hozirça NATOda 2 foizlik me’yor öz kuçida qolmoqda, ammo alyans boş kotibi ham, ba’zi Şarqiy Yevropa davlatlari rahbarlari ham Rossiyani tiyib turiş uçun kamida 3 foiz sarflaş kerakligini aytişmoqda.
Kir Starmer seşanba kuni bölib ötgan matbuot anjumanida NATOning Yevropadagi barça a’zolarini harbiy xarajatlarni oşirişga çaqirdi va Britaniya keyingi saylovlardan keyin ularni yalpi içki mahsulotning 3 foizigaça oşirişga va’da berdi.
Boş vazirning sözlariga köra, harbiy mablağlar rejasini saylovoldi va’dalariga nisbatan yalpi içki mahsulotning 0,1 foiziga oşirişga uni kirib kelgan «xavfli davr»da mamlakat duç kelgan «jiddiy tahdidlar» majbur qilgan.
