Britaniya bosh vaziri harbiy xarajatlar oshirilishini e’lon qildi va Tramp bilan uchrashuvga yo‘l oldi

Trampning bayonotlari unga ta’sir qilmadimi, degan savolga Starmer «mamlakat duch kelgan vaziyatni baholashga asoslanib», mustaqil ravishda qaror qabul qilganini aytdi. Shu bilan birga, bosh vazir so‘nggi haftalardagi voqealar uni shoshiltirganini tan oldi.

London Qirollik mudofaa tadqiqotlari instituti (RUSI) direktori o‘rinbosari Malkolm Chalmersning BBC’ga aytishicha, Buyuk Britaniya va Yevropaning boshqa davlatlarining bunday qarorlari Tramp ma’muriyatining asosiy e’tiborni Xitoy bilan qarama-qarshilikka qaratish niyatini o‘zgartirmaydi.

«Reallik shundayki, biz mudofaa borasida nima qilsak ham, AQSh baribir boshqa tomonga buriladi, u endi yarim asrdan ko‘proq vaqt davomida o‘ynagan Yevropa xavfsizligini ta’minlashdagi yetakchi rolini o‘ynamaydi», — dedi Chalmers.

Shunga qaramay, BBC diplomatik sharhlovchisi Jyeyms Landeylning fikricha, Starmerning bayonoti Trampning saylanishi bilan yuzaga kelgan geosiyosiy tahdidlarga tarixiy miqyosdagi reaksiya emas, balki Vashingtonga tashrifdan oldingi taktik harakatga o‘xshaydi.

«Yevropalik diplomatlar menga Britaniyaning mudofaa haqidagi bayonoti ularga ta’sir qilmagani, bu [xarajatlarning bu miqdordagi oshirilishi] vaziyatga ta’sir qilish uchun yetarlicha katta emasligini aytishdi. Ularning aytishicha, Britaniya tez orada o‘z kuchlarini kerakli darajaga ko‘tarish imkoniyatiga ega bo‘lish uchun milliy boylikning kamida 3 foizini sarflashni boshlashi kerak», — deb yozadi Jyeyms Landeyl.

Uning qayd etishicha, harbiy xarajatlarning bunday o‘sishi uchun gumanitar yordam xarajatlarini kamaytirish yetarli bo‘lmaydi — ijtimoiy nafaqalar, sog‘liqni saqlash va ta’lim kabi moddalarga ham harakat qilish kerak bo‘ladi. Bunga, ya’ni urushdan keyingi Yevropa «ijtimoiy davlat» modelini isloh qilishga hozircha yevropalik siyosatchilarning faqat juda ozchilik qismigina tayyor.

Malkolm Chalmersning so‘zlariga ko‘ra, Starmer tomonidan e’lon qilingan mablag‘larning oshirilishi Britaniya qurolli kuchlariga faqat ayrim dasturlarni moliyalashtirmaslik tufayli yuzaga kelgan bo‘shliqlarni to‘ldirish va Ukrainadagi urush tufayli kamayib ketgan o‘q-dorilar zaxiralarini to‘ldirish imkonini beradi.

Xarajatlarni yalpi ichki mahsulotning 3 foizigacha oshirish, Chalmersning hisob-kitoblariga ko‘ra, armiyani modernizatsiya qilish va uning jangovar qobiliyatini oshirish imkonini beradi.

London Qirollik kollejining harbiy tadqiqotlar bo‘limi ilmiy xodimi doktor Saymon Englimning fikricha, agar Britaniya Rossiyani jilovlay oladigan qurolli kuchlarga ega bo‘lishni istasa, 2030 yilga borib yalpi ichki mahsulotning 3 foizi —xarajatlarning eng maqbul darajasidir.

Agar AQSh Yevropani harbiy qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatishga qaror qilsa, doktor Englimning so‘zlariga ko‘ra, Britaniya uch foizdan ko‘proq mablag‘ sarflashi haqida ham o‘ylab ko‘rishi kerak bo‘ladi.