O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi tashabbusi bilan tashkil etilgan mazkur ko‘rgazmada 1920–1930 yillarda yaratilgan o‘zbek va rus modernistlari asarlarini ko‘rish mumkin. Bu so‘nggi yillar ichida o‘tkazilayotgan ilk xalqaro qo‘shma ko‘rgazma bo‘lib, sovet davri mafkurasini o‘zida aks ettirmagan va qog‘ozga tushirilganiga bir asrdan oshgan bo‘lsa ham hali hech qayerda namoyish etilmagan ikki noyob san’at to‘plamini birlashtiradi. Ekspozitsiyada rangtasvir va grafik ishlanmalardan iborat turli asarlar mavjud, ularning orasida Aleksandr Volkov, Solomon Nikritin, Aleksandr Shevchenko, Kliment Redko kabi mashhur ijodkorlarning ishlanmalari ham bor.
“Ushbu ko‘rgazma madaniy merosga hurmatni oshirish va odatiy badiiy talqinlarga yangicha yondashishga qaratilgan muzeylararo hamkorlikning natijasidir. U san’at tarixining unutilgan yoki buzib talqin qilingan sahifalarini ochib beradi. Shuningdek, 1920-1930 yillarga faqat avangard va sotsrealizm to‘qnashuvi emas, balki yangi badiiy til, ichki erkinlik va estetik tajriba izlangan davr sifatida qarash imkonini beradi”, – deydi O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi raisi Gayane Umerova.
Ko‘rgazma 1920-1930 yillarda ijod qilgan rassomlarning izlanishlarini aks ettiruvchi mavzular asosida tartiblangan. Har bir bo‘limda o‘sha davrdagi rassomlar qanday fikrda bo‘lgani va qaysi san’at yo‘nalishlarida ishlagani aks etgan.
Masalan, “Yangi Sharq mo‘yqalam ustalari” bo‘limida Sharq madaniyati va milliy modernizmga oid asarlar joylashtirilgan. Bu yerda Aleksandr Volkov, Nikolay Karaxan va O‘rol Tansiqboyev kabi rassomlarning ishlarini ko‘rish mumkin. Ular tasvirlagan manzaralarda Sharq me’morchiligi, urf-odatlari, tarixiy voqealar va oddiy insonlarning hayoti mujassamlashgan. Ayniqsa, Karaxan va Tansiqboyevning monumental va dekorativ san’at uslubidagi ishlari orqali o‘sha davr ijtimoiy ruhini, milliy uyg‘onish jarayonlarini his etish mumkin. Ushbu bo‘limdagi asarlar o‘z davriga oid ijtimoiy fikrlar va madaniy izlanishlar haqida ham ma’lumotlarni tasvirlaydi.
“Zamon siymolari” bo‘limi esa XX asrning 20-30 yillarida yashagan odamlarning obrazlari va portretlariga bag‘ishlangan. Unda rassomlar oddiy insonlarning yuz ifodasi, kiyim-kechagi va hayot tarzini tasvirlash orqali davr ruhini yetkazishga harakat qilgan. Asarlarda ishchi, dehqon, ziyolilar kabi turli kasb egalarining siymolari tasvirlangan. Har bir portret avvalgi davr odamlari hayoti, ularning ichki dunyosi va orzulariga nazar tashlash imkonini beradi, ya’ni suratlar o‘tgan asr boshlarida yangi jamiyat qurish uchun qanday qadamlar tashlanganini ifodalaydi.
