Skuter va mototsikllarga “prava”ni qanday oliş mumkin va bu qançaga tuşadi?

Toifa transport vositasi quvvati va tezligiga boğliq.

«A1» toifasi — mopedlar va yengil skuterlar uçun

• 125 sm³gaça dvigatel hajmiga va 11 kVt (15 ot kuçi) gaça quvvatga ega bölgan ikki ğildirakli transport vositalarini boşqariş uçun.
• Bunday guvohnomani 16 yoşdan oliş mumkin.
• «A1» toifasi öz içiga yuqori tezlikka ega bölmagan mopedlar, elektroskuterlar va benzinli yengil skuterlarni öz içiga oladi.
• «A1» uçun öqiş va imtihon soddalaştirilgan dastur böyiça ötkaziladi.

Transportga misollar:

Honda Dio, Yamaha Jog, Lifan 50, Volt va Kuickwheel elektroskuterlari.

«A» toifasi — mototsikllar va yuqori quvvatli skuterlar uçun

• Dvigatel hajmi 125 sm³ dan katta barça mototsikllar va skuterlar uçun talab qilinadi.
• «A» toifasini 18 yoşdan boşlab oliş mumkin.
• Dastur nazariya va amaliyotning kengaytirilgan kursini, jumladan, manyovr qiliş elementlari va harakat oqimida yurişni öz içiga oladi,
• «A» toifasidagi guvohnoma «A1» toifasidagi transport vositalarini ham boşqariş huquqini beradi.

Transportga misollar:

Yamaha YBR125, Bajaj Boxer, Honda CBF150 hamda Vespa 150, SYM Jet14 skuterlari.

Muhim: hatto maksimal tezligi 50 km/soatdan yuqori va quvvati 4 kVtdan ortiq bölgan elektr skuterlar uçun ham A1 guvohnomasi talab qilinadi.

Haydovçilik guvohnomasi bölmagan holda bunday transport vositasini boşqariş YHX qoidalarini buziş deb hisoblanadi.

Neça yoşdan boşlab öqiş va imtihon topşiriş mumkin

Haydovçilik guvohnomasi uçun öqiş va imtihon topşiriş yoşi transport vositasi toifasidan kelib çiqib belgilanadi.

Guvohnoma oliş vaqtida belgilangan yoşga yetiş uçun öqişni imtihon topşirişdan biroz avval boşlaşga ruxsat beriladi.

Muhim:

• Öqişni minimal yoşga tölişdan 3–6 oy avval boşlaş mumkin — bu tuğilgan kundan söng darhol imtihon topşiriş imkonini beradi.
• Barça toifalar uçun tibbiy körikdan ötiş va litsenziyaga ega avto maktabda öqiş majburiy.
• “A1” yoki “A” toifasini olganda guvohnoma 10 yil muddatga beriladi.

Moped va skuterlarni röyxatdan qanday ötkaziş mumkin

Röyxatdan ötkaziş IIV Yöl harakati xavfsizligi xizmati (YHXX)ning hududiy bölimlarida amalga oşiriladi. Transport vositasini röyxatdan ötkaziş uçun uning egasi Yöl harakati xavfsizligi xizmatiga quyidagi hujjatlarni taqdim etişi lozim:

1. Moped yoki skuter egasining pasporti yoki egasi tomonidan berilgan işonçnoma bilan birga vakilning pasporti (agar röyxatdan ötkaziş vakil orqali amalga oşirilayotgan bölsa).

2. Transport vositasi egasi yoki uning vakili tomonidan töldirilgan belgilangan namunadagi ariza.

3. Işlab çiqaruvçi, rasmiy diler yoki savdo taşkiloti tomonidan berilgan (agar mavjud bölsa) transport vositasining texnik xususiyatlarini körsatuvçi hujjat.

Unda quyidagilar körsatilişi kerak: model, rama va dvigatel raqami, quvvati, oğirligi hamda boşqa texnik körsatkiçlar.

1. Moped yoki skuterga bölgan mulk huquqini yoki xarid qilinganligini tasdiqlovçi hujjat (hisob-faktura, oldi-sotdi şartnomasi va h.k.), agar mavjud bölsa.

2. Röyxatdan ötkaziş, davlat raqam belgisini va röyxatdan ötganlik haqidagi guvohnomani beriş uçun tölov qilinganini tasdiqlovçi hujjat, agar mavjud bölsa.

Tölov elektron tölov tizimlari orqali (masalan, my.gov.uz yoki Xazna) amalga oşirilganda alohida kvitansiya talab etilmaydi.

1 oktyabrdan söng röyxatdan ötkazilmagan transport vositasini boşqariş yöl harakati qoidalarini buziş hisoblanadi.

Batafsil ma’lumot bu yerda — lex.uz.

Tibbiy komissiyadan qanday ötiladi

Tibbiy komissiyadan ötiş - avtomaktabga öqişga kiriş va imtihon topşirişdan oldingi birinçi qadam. Tibbiy ma’lumotnoma haydovçining transport boşqarişiga qarşi körsatmalar yöqligini tasdiqlaydi.

Qanday ma’lumotnoma kerak

Haydovçilik guvohnomasini oliş uçun №083/u şaklidagi tibbiy ma’lumotnoma rasmiylaştiriladi. U avtomaktabga hujjat topşirişda va IIV YHXXda guvohnoma oliş vaqtida talab qilinadi.

Tibbiy komissiyadan quyidagi joylarda ötiş mumkin:

• yaşaş joyidagi davlat poliklinikalarida;
• №083/u şaklini beriş litsenziyasiga ega xususiy klinikalarda;
• my.gov.uz portali orqali onlayn tarzda — bu xizmat elektron raqamli imzo (ERI) bölganda bepul taqdim etiladi.

Muhim: my.gov.uz portalida tibbiy körikdan masofadan turib ötişning iloji yöq. Bu servis faqat barça zarur mutaxassislar körigidan ötganingizdan söng tibbiy ma’lumotnomaning elektron nusxasini oliş imkonini beradi.

Qaysi şifokorlar körigidan ötiş kerak

Tibbiy komissiya haydovçining transportni xavfsiz boşqarişiga tösqinlik qiluvçi kasalliklari yöqligini tasdiqlaş uçun ötkaziladi. Körik belgilangan tartibda poliklinikada yoki litsenziyaga ega xususiy klinikada amalga oşiriladi.

Tibbiy komissiya tarkibiga quyidagi mutaxassislar kiradi:

• Terapevt — komissiyaning boş vraçi. U barça mutaxassislar xulosalarini yiğadi va yakuniy ma’lumotnomani rasmiylaştiradi.
• Oftalmolog (köz şifokori) — köriş qobiliyatini, köriş doirasini va rangni farqlaş qobiliyatini tekşiradi. Hatto kiçik köriş nuqsonlari (masalan, közoynak taqiş) ham ma’lumotnomada körsatilişi kerak.
• Nevropatolog — asab tizimi faoliyati va harakatlarni muvofiqlaştiriş darajasini baholaydi.
• Psixiatr — ruhiy buzilişlar bor-yöqligini tekşiradi, şaxsning psixoaktiv moddalarga qaram emasligi va hisobda turmasligini tasdiqlaydi.

Muhim:

• Psixiatr va narkolog xulosalari faqat propiska böyiça maxsus dispanserlarda rasmiylaştiriladi. Bu ikki körikdan onlayn yoki xususiy klinikalarda ötiş mumkin emas — natijalar davlat bazasiga kiritilişi şart.

Qanday hujjatlar kerak böladi

Poliklinikaga borişdan oldin quyidagilarni tayyorlang:

• Fuqarolik pasporti
• 1 dona fotosurat (3×4 sm);
• agar terapevt talab qilsa, tahlillar natijalari (masalan, EKG, qon, siydik);
• qayta rasmiylaştiriş uçun eski ma’lumotnoma (agar avvalgi muddati tugagan bölsa).

Ma’lumotnomaning amal qiliş muddati

• №083/u şaklidagi tibbiy ma’lumotnoma berilgan kundan boşlab 6 oy amal qiladi.
• Bu vaqt içida avtomaktab yoki YHXBga hujjat topşirmasangiz, komissiyadan qaytadan ötişingizga töğri keladi.
• Qayta körikda köpinça terapevt va psixiatr hamda narkolog tasdiği talab qilinadi xolos.

“A” toifasidagi guvohnomaga öqiş tartibi

“A” toifasi mototsikl, dvigateli 125 sm³ dan ortiq bölgan skuter va boşqa mototransport vositalarini boşqariş huquqini beradi. Bu toifadagi guvohnomani oliş uçun tibbiy körikdan ötiş, öquv kursini tamomlaş va Yöl harakati xavfsizligi xizmatida (YHXX) imtihon topşiriş kerak.

2026 yil 1 fevraldan haydovçilarni öqitişning yangi qoidalari kuçga kiradi. Quyidagi jadvalda ularning amaldagi tizimdan qanday farqlanişi körsatilgan. Batafsil bu yerda - lex.uz

1. Akkreditatsiyadan ötgan avtomaktabga kiriş

IIV litsenziyasiga ega har qanday avtomaktabga kiriş mumkin. Buning uçun quyidagilar kerak böladi:

• pasport;
• № 083/u şaklidagi tibbiy ma’lumotnoma;
• 3 dona foto (3×4 sm);

Maslahat: öz avtodromi va mototsikllariga ega avtomaktabni tanlangyu

2. Öqiş dasturi

Kurs nazariy va amaliy qismlardan iborat. Nazariy qism: YHQ, xavfsizlik asoslari, mototsiklning tuzilişi, YTH vaqtida yordam körsatiş. Amaliy qism: dvigatelni işga tuşiriş, «ilonizi» böylab harakatlaniş, tösiqlarni aylanib ötiş, tormoz beriş, çeklangan makonda burilişlar.

3. Içki imtihon

Davlat imtihoniga kirişdan oldin avtomaktabda içki test ötkaziladi. Sinovdan muvaffaqiyatli ötgandan söng hujjatlar YHXXga yuboriladi.

4. Davlat imtihoni

Imtihon ikki bosqiçdan iborat:

• Nazariy— kompyuterda 20ta savolga javob beriş;
• Amaliy — avtodromda yöriqçi nazorati ostida harakatlaniş.

Imtihondan muvaffaqiyatli ötgandan söng 10 yil amal qiluvçi «A» toifasidagi guvohnomani oliş mumkin.

5. Öqiş narxi

Kurslar narxi şahar va avtomaktabga boğliq:

• Toşkentda — 1,8-3,2 mln söm;
• viloyatlarda — 1-2 mln söm.

Imtihon qanday ötadi

Imtihon nazariy va amaliy bosqiçlardan iborat.

1. Imtihonga röyxatdan ötiş

Haydovçilik guvohnomasi oliş uçun imtihon topşirişga röyxatdan ötiş imtihon markazlari orqali amalga oşiriladi.

Qayerda röyxatdan ötiş mumkin

• Toşkentdagi Toshkent Imtihon Markazi da;
• Yaşaş joyidagi IIV YHXX hududiy bölimida.

Qanday hujjatlar kerak

• Fuqarolik pasporti.
• № 083/u şaklidagi tibbiy ma’lumotnoma.
• Foto 3×4 sm.
• Davlat boji tölovi (kvitansiya).
• (Agar kerak bölsa) avtomaktabni bitirganligi töğrisidagi hujjat.

my.gov.uz portali orqali ariza beriş mumkin, lekin imtihon muddati va ötkaziş joyi imtihon markazi tomonidan belgilanadi.

2. Nazariy imtihon

• Kompyuterda ötkaziladi — YHQ böyiça 20ta savol.
• Uçtagaça xato qilişga ruxsat beriladi, törtinçi xato muvaffaqiyatsizlik deb hisoblanadi.
• Savollar IIV bazasidan tasodifiy şaklda tanlanadi.
• Test vaqti — 20-25 daqiqa.
• Natija imtihon yakunlanişi bilan ma’lum böladi.

Imtihondan ötolmagan taqdirda, 3 kundan söng yana pul tölab, qayta topşiriş mumkin.

Maslahat: onlayn-test orqali va mobil ilovalarda imthonga tayyorlaniş mumkin.

3. Amaliy imtihon

Maxsus jihozlangan avtodromlarda ötkaziladi. Nomzod yöllardagi real vaziyatlar modellaştirilgan maşqlarni bajaradi.

A toifasi uçun (mototsikl, skuter):

• yurişni boşlaş va töxtaş;
• «ilonizi» böylab harakat;
• çeklangan maydonda qayriliş;
• tormoz qiliş va tösiqlarni aylanib ötiş.

Agar nomzod qöpol xatolarga yöl qöymasa (YHQ buziş, çiziqdan çiqib ketiş, dvigatel öçib qolişi) imtihondan ötgan hisoblanadi.

Imtihon haqida nimalarni biliş kerak

• YHXXBda imtihon ötkazilişi jarayoni videoga yozib boriladi.
• Barça topşiriqlar IIVning yagona standarti asosida böladi.
• Nazariy va amaliy imtihonni qayta topşiriş uçun alohida pul tölanadi.
• Nomzod uç marta imtihondan öta olmasa, qöşimça tayyorgarlikdan ötişi kerak.

Maslahat: imtihonga ertaroq – boşlanişidan 30 daqiqa oldin keling. Pasport va tibbiy ma’lumotnoma yoningizda bölsin. Bu hujjatlarsiz imtihonga kirib bölmaydi.

Imtihondan keyin guvohnoma qanday olinadi

Nazariy va amaliy imtihonlardan muvaffaqiyatli ötilganidan keyin oxirgi qadam, haydovçilik guvohnomasini oliş qoladi. Jarayon soddalaştirilgan: YHXXBda va my.gov.uz orqali ariza beriş, tölov qiliş va guvohnomani oliş mumkin.

1. Davlat boji qanday tölanadi

Haydovçilik guvohnomasi oliş uçun davlat boji miqdori bazaviy hisoblaş miqdorining 70 foizini taşkil etadi. 2025 yil holatiga köra bu —238 000 söm atrofida. my.gov.uz, Uzum Bank, Click, Payme ilovalari orqali yoki banklarda tölaş mumkin.

Tölov qilinganidan söng çekni saqlab qöyiş lozim, uni guvohnoma berilayotgan vaqtda söraşlari mumkin.

2. Guvohnoma oliş uçun ariza qanday beriladi

Imtihondan söng ma’lumotlar avtomaktab yoki imtihon markazidan YHXXBga taqdim etiladi.

Agar özingiz topşirgan bölsangiz arizani:

• onlayn — my.gov.uz orqali: «Haydovçilik guvohnomasini oliş»;
• oflayn — röyxatdan ötiş joyidagi IIV YHXB bölimida berişingiz mumkin.

Kerakli hujjatlar:

• pasport;
• №083/u şaklidagi tibbiy ma’lumotnoma (6 oygaça amal qiladi);
• foto 3×4 sm;
• davlat boji tölanganligi töğrisidagi kvitansiya.

3. Guvohnomani oliş

• Rasmiylaştiriş muddati — 1-3 iş kuni.
• Guvohnoma egasi uni şaxsan imzo qöyib oladi.
• Amal qiliş muddati — 10 yil.

Hujjat tayyor bölganidan söng SMS-xabarnoma keladi.

4. Guvohnomada qanday ma’lumotlar körsatiladi

Haydovçilik guvohnomasida quyidagi ma’lumotlar körsatiladi:

• ism-şarif, tuğilgan sana;
• guvohnoma raqami;
• toifasi (masalan, A, A1, B);
• berilgan vaqti va amal qiliş muddati.

Keyinçalik yangi toifa olişni istasangiz (masalan, «B»), töliq kurs ötaş şart emas, yangi toifa böyiça imtihon topşiriş yetarli.

Maslahat:

Guvohnomani olayotganda undagi barça ma’lumotlarni, ayniqsa, ism-şarif va tuğilgan sanani tekşirib oling. Guvohnomadagi xatoni töğrilaşga vaqt kerak va qayta ariza topşiriş talab qilinadi.

Guvohnoma oliş qançaga tuşadi

Öqiş va imtihonga hujjat topşirişdan oldin xarajatlarni hisoblab çiqiş kerak böladi. Quyida «A» toifadagi guvohnomani oliş uçun taxminan qança mablağ ketişi körsatilgan.

Yakuniy taxminiy summa (qayta topşirişsiz)

Imtihon qayta topşirilganida har bir qayta uriniş uçun 500–600 ming söm qöşiladi.

Yodda tutiş muhim

1. 2025 yil 1 oktyabrdan boşlab moped va skuterlar YHXBda röyxatdan ötkazilişi majburiy.
2. Ularni boşqariş uçun dvigatel quvvatiga qarab «A» yoki «A1» guvohnomasi talab qilinadi.
3. Avtomaktabda öqiş majburiy hisoblanadi.
4. Haydovçilik guvohnomasini rasmiylaştiriş bilan boğliq ayrim xizmatlar onlayn tarzda mavjud, masalan, davlat boji tölovi va tayyor guvohnomani oliş.
5. Imtihonlar IIV standartlari böyiça ötkaziladi: nazariya kompyuterda, amaliyot avtodromda, videokuzatuv bilan.
6. «A» toifadagi guvohnomaning amal qiliş muddati 10 yil va barça turdagi mototransport vositalari uçun tan olinadi.
7. Guvohnoma olişning örtaça qiymati öqiş, tibbiy ma’lumotnoma va davlat boji bilan birga 3–5 million sömni taşkil etadi.