Qizil go‘sht
Temirning ikki turi mavjud: gem temir (hayvon go‘shtida) va nogem temir (o‘simliklarda). Organizmdagi so‘rilish darajasi bo‘yicha ularda farq juda katta: gem temirning o‘zlashtirilishi 15–35% bo‘lsa, o‘simlik temirida bu ko‘rsatkich 5–10% atrofida. Shu bois, qizil go‘sht kamqonlikning asosiy “dori”laridan biri sanaladi. Haftasiga 2–3 marta iste’mol qilish gemoglobin tiklanishiga sezilarli yordam beradi.
Qaysi go‘sht samaraliroq?
- mol go‘shti;
- qo‘y go‘shtining yog‘siz qismi;
- mol yuragi (ham temirga, ham B12 ga boy).
Jigar
Jigar inson organizmi uchun eng foydali oziq-ovqat mahsulotlaridan biri hisoblanadi. Uning tarkibi yuqori biologik qiymatga ega bo‘lib, ayniqsa, qon hosil bo‘lish jarayoni uchun muhim sanalgan bir qator vitamin va minerallarni o‘z ichiga oladi.
Jigar gem temirga boy, bu temir turi organizm tomonidan 20–30% gacha samarali so‘riladi. Temir qondagi gemoglobinning yetarli darajada hosil bo‘lishini ta’minlaydi va kamqonlikning oldini oladi. Shu bilan birga, jigar B12 vitamini manbalaridan biri sifatida ham qadrlanadi. Bu vitamin qon hujayralari hosil bo‘lishi, asab tizimi faoliyatini qo‘llab-quvvatlash va energiya metabolizmini tartibga solishda muhim rol o‘ynaydi.
Bundan tashqari, jigar tarkibidagi folat (B9 vitamini) hujayralarning bo‘linishi, genetik material sintezi va homiladorlik davrida chaqaloqning sog‘lom rivojlanishi uchun zarur hisoblanadi. Shifokorlar kamqonlikning oldini olish va organizmni zarur vitamin va minerallar bilan ta’minlash maqsadida jigarni haftasiga 1–2 marta iste’mol qilishni tavsiya qiladi. Bu miqdor sog‘lom odamlar uchun yetarli bo‘lib, jigar tarkibidagi foydali moddalarni tanaga samarali yetkazadi.
Lavlagi
Lavlagi temirning asosiy manbai hisoblanmasa-da, undagi folat, kaliy va nitratlar qondagi kislorod tashish jarayonini yaxshilashda muhim rol o‘ynaydi: qon aylanishini qo‘llab-quvvatlaydi, yurak faoliyatini yaxshilaydi va umumiy salomatlikni mustahkamlaydi.










