Guliston turizm qishlog‘ida osma ko‘priklar buzilyapti: nega?

Namangan viloyati Pop tumani Guliston qishlog‘ida tadbirkorlar barpo qurgan osma ko‘priklar va ekstremal attraksionlar buzib tashlanmoqda. Rasmiylarga ko‘ra, bu inshootlar tegishli hujjatlarsiz qurilgan. Vaholanki, loyiha mahalliy mas’ullarning o‘z qo‘llovi bilan qilingan va shuncha yil faoliyat yuritib kelgan edi.

Kun.uz'ga murojaat qilgan tadbirkorlarning aytishicha, mas’ul idora va tashkilot vakillari attraksionlar sabab ish o‘rni yaratilgani, turistlar oqimi ortgani, ekstremal turizm rivojlangani to‘g‘risida OAVda ko‘p marta chiqishlar qilgan.

Hokimlik va boshqa tashkilotlar ko‘ngilochar inshootlarning qurilishi uchun bosh-qosh bo‘lgan.

Salkam 100 mlrd so‘mlik loyiha

“Bir necha yil avval Guliston qishlog‘ida turizmni rivojlantirish maqsadida tadbirkorlarga tog‘ tepasida osma ko‘priklar, ziplaynlar, umuman olganda ko‘ngilochar maskanlar qurish taklif qilingan. Bunga asosan Pop ixtisoslashtirilgan davlat o‘rmon xo‘jaligi tomonidan biz tadbirkorlar 674-sonli ijaraga shartnomasi rasmiylashtirib, qurilish ishlarini boshlaganmiz. Qishloqning ishsiz odamlarini ish bilan ta’minladik. Endilikda esa ularni buzishga tushishdi. Qurayotganimizda qayerda edi ular?! Buzishlarini avvaldan bilganimizda qurmas edik.

Sud yoki vakolatli organlarning qarorisiz buzish ishlari amalga oshirilyapti. Ko‘ngilochar inshootlar 2017 yildan 2025 yilgacha qurilgan va ayni paytda ham ayrim joyda qurilish ishlari davom etayotgan edi. Hududda salkam 100 mlrd so‘mga yaqin qurilishlar amalga oshirilgan, 500 dan ortiq ish o‘rinlari yaratilgan, YaTTlar ro‘yxatdan o‘tkazilgan, soliqlar vaqtida to‘langan. Biroq me’yoriy huquqiy hujjatlari mavjud emas degan sabab bilan buzilyapti. Zarar miqdori juda katta.

Hech bir tashkilot qurilmalarni qonuniylashtirish yo‘lidan yurmayapti. Attraksionlar qurilayotganda barcha mas’ul idora va tashkilotlar doimiy ravishda xabar olgan. Tegishli tashkilotlar qurilishlar sabab ish o‘rni yaratilayotgani, turistlar oqimi ortgani, boshqa ekstremal turizm rivojlangani to‘g‘risida ommaviy axborot vositalarida, televideniyelarda juda ko‘p marotaba chiqishlar qilishgan”, – deydi murojaatchi.

“Ruxsat olinmagan”

Pop tumani hokimining o‘rinbosari O‘ktamjon Yo‘ldoshovning Kun.uz'ga ma’lum qilishicha, buzish ishlari attraksionlarning tegishli xujjati yo‘qligi va xavfsizlik talablariga javob bermasligi bilan bog‘liq.

“Guliston qishlog‘ining o‘zida, soy bo‘ylarida odamlarning yashash uylari bor. Yashash uylaridan tashqari ruxsat berilmagan joylarga kapital qurilishlar qilingan. Belgilangan tartibda tegishli tashkilotlardan ruxsat olinmagan.

Buzilayotgan attraksionlar uchun kompensatsiya berilmaydi. Chunki yerni ijaraga olish bo‘yicha o‘rmon xo‘jaligi bilan qilingan shartnomada kapital qurilishga ruxsat berilmagan. Shartnomada yog‘ochdan yoki yengil konstruksiyadan maxsus mehmon uylari, kempinglar tashkil qilish, ko‘chat ekib, hududni obodonlashtirib, ekoturizmni tashkil qilish nazarda tutilgan.

Attraksionlarning ko‘pi qo‘lbola usulda yasalgan. Xavfsizlik kafolatiga ega zamonaviy yig‘ma kontruksiyalar emas. Birinchi o‘rinda inson hayoti xavfsizligi turadi.

Guliston qishlog‘iga favqulodda vaziyatlar vaziri Botir Qudratxo‘jayev kelib, bu masalada yig‘ilish o‘tkazildi. Inshootlar shu kunlarda tadbirkorlar tomonidan buzib yig‘ishtirib olinyapti”, deydi Pop tumani hokimining o‘rinbosari O‘ktamjon Yo‘ldoshov.

Mas’ullar oppoqmi?

Pop tumani hokimligi Telegam-kanaliga 2025 yil iyun oyida joylangan postda Chodak va unga qo‘shni maskanlardagi (Guliston ham Chodakka tutash qishloq) turistik obektlarda xavfsizlikni ta’minlash choralari ko‘rilayotgani aytilgan.

“Ko‘ngilochar maskanlardagi osma ko‘priklar, sharsharalar atrofi, attraksionlar foydalanish uchun texnik pasport va xavfsizlik bo‘yicha sertifikatlarga ega bo‘lishi talab qilinadi va bu masala doimiy ravishda tekshirib boriladi”, – deyilgan hokimlik axborotida.

Yuzaga kelgan vaziyatda turistik obektlar tegishli hujjatlarsiz tashkil etilishiga bosh-qosh bo‘lgan davlat xizmatchilarining mas’uliyati masalasi ko‘rib chiqilishi maqsadga muvofiq.

Chunki, modomiki demontaj talablari xavfsizlik bilan bog‘liq ekan, u holda tegishli rasmiylar ham bu attraksionlarning paydo bo‘lishi va shuncha yil ishlab kelishiga yo‘l qo‘yib, aholi va sayyohlar hayotini xavf ostiga qo‘ygani ma’lum bo‘ladi