Jahon | 08:07 / 02.02.2026
19992
2 daqiqa o‘qiladi

Marsda “tungi fotosessiya”: Curiosity sun’iy yoritishdan foydalandi

Curiosity marsoxodi Mars yuzasining tungi suratini 2025 yil 6 dekabr kuni, o‘z faoliyatining 4740-marsian kunida oldi. Buning uchun u robotlashtirilgan qo‘lining uchida o‘rnatilgan svetodiod (LED) fonarlar yordamida yoritishdan foydalandi.

Foto: NASA / JPL-Caltech / MSSS

Ushbu svetodiodlar marsoxod manipulyatorida joylashgan MAHLI (Mars Hand Lens Imager) kamerasi tarkibiga kiradi. Suratning o‘zi esa Curiosity’ning “machta”siga o‘rnatilgan Mastcam kamerasi orqali olingan. Odatda olimlar MAHLI’ning yoritgichlarini kunduzi, chuqur soyaga tushib qolgan joylarni yoritish uchun qo‘llaydi — masalan, burg‘ilangan teshiklarning ichki devorlarini yoki apparat korpusi ichidagi asboblarga olib boruvchi trubkalarning kirish kanallarini. Missiyaning boshida xuddi shu svetodiodlar tunda ham ishlatilgan: burg‘ilangan teshik devorlaridagi qatlamlanish va boshqa mayda detallarni ko‘rish orqali tosh jinslari tarkibini aniqlashga yordam bergan. Biroq burg‘ilash uslubi o‘zgartirilgandan so‘ng, teshiklar devorlari juda qirrali bo‘lib qoldi, natijada bunday detallar endi ajralib ko‘rinmay qo‘ydi.

Vaziyat 2025 yil 13 noyabr kuni shartli ravishda Nevado Sajama deb nomlangan nishon burg‘ilab tekshirilgandan keyin o‘zgardi. Muhandislar jamoasi bu teshik devorlari yetarlicha silliq chiqqanini payqadi — shu sababli ular yana qatlamlarni qidirib ko‘rish uchun harakat qilishga qaror qildi va yoritish bilan tungi suratga olishni rejalashtirdi. Ushbu burg‘ilash orbitagacha ko‘rinadigan o‘ziga xos geologik tuzilmalar uchraydigan hududda amalga oshirilgan: ular «qutisimon strukturalar» deb ataladi, yuza bo‘ylab ko‘p kilometrlarga cho‘ziladi va orbitadan qaraganda ulkan o‘rgimchak to‘rini eslatadi.

Curiosity marsoxodi NASA’ning Reaktiv harakatlantirish laboratoriyasi (JPL)da ishlab chiqilgan. Bu laboratoriyaga Pasadenadagi Kaliforniya texnologik instituti rahbarlik qiladi. JPL esa Marsni tadqiq etish dasturi doirasida, NASA’ning Ilmiy boshqarmasi nomidan missiyaga rahbarlik qiladi.

Отабек Матназаров
Tayyorlagan Отабек Матназаров
Kun.uz yangiliklarini Google News'da kuzating
+ Obuna bo'lish

Mavzuga oid