Qurilishlar bo‘yicha 22 mlrd so‘m fuqarolar foydasiga qayta hisob-kitob qilindi

Raqobat qo‘mitasi ma’lum qilishicha, 2025 yil davomida ko‘p kvartirali uylardan xonadon xaridi bo‘yicha 1 700 dan ortiq murojaat kelib tushgan. Ularning 76 foizi ijobiy hal etilgan bo‘lib, natijada 22,1 mlrd so‘m iste’molchilar foydasiga qayta hisob-kitob qilingan.

Murojaatlarning asosiy qismi uylarning ta’mir sifati (42,9 foiz) va kommunikatsiya tarmoqlari (40,8 foiz) bilan bog‘liq bo‘lgan. Shuningdek, 16,3 foiz holatda uylarni belgilangan muddatda topshirilmasligi bo‘yicha e’tirozlar qayd etilgan.

Qo‘mita tomonidan 130 ga yaqin “quruvchi–iste’molchi” shartnomalari o‘rganilganda, ko‘pgina shartnomalarda qayta hisob-kitob mexanizmi, obektni topshirish muddati, kechiktirish uchun penya, kafolat muddati va nuqsonlarni bartaraf etish majburiyatlari aniq belgilab qo‘yilmagani ma’lum qilindi.

Shartnomani bekor qilish masalasida ham kamchiliklar kuzatilgan: ayrim holatlarda shartlarda asosan quruvchi manfaati ko‘zda tutilgani qayd etilgan. Xususan, shartnoma bekor qilinganda xaridorga to‘lovni qaytarish muddatlari asossiz ravishda 30–180 kun emas, balki 24–36 oygacha etib belgilangan holatlar aniqlangan.

Bundan tashqari, ayrim shartnomalar “agent” yoki “tijorat vakili” orqali rasmiylashtirilib, qurilishga mas’ul quruvchi tomonidan shartnoma imzolanmagan holatlar ham uchragani aytildi. Qayd etilishicha, bunday kamchiliklar iste’molchilar huquqlarining buzilishiga olib kelishi va majburiyatini bajarmagan quruvchiga nisbatan huquqiy javobgarlik masalasini murakkablashtirishi mumkin.

Shuningdek, qo‘mita 120 ta turar joy majmuasi bo‘yicha reklama holatlarini o‘rganib, ruxsat hujjatlarisiz va elektron ro‘yxatga kiritilmagan ayrim obektlar reklama qilinganini aniqlagan. Natijada qurilish kompaniyalari va reklama beruvchilarga nisbatan moliyaviy jarimalar qo‘llanilib, qonunbuzilishlarni bartaraf etish bo‘yicha ko‘rsatmalar berilgan. OAV va reklama agentliklariga esa ruxsat hujjatlariga ega bo‘lmagan obektlarni reklama qilmaslik yuzasidan ogohlantirish xatlari yuborilgan.

Ma’lum qilinishicha, tahlillar asosida ishlab chiqilgan takliflar Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi hamda sohani nazorat qilish inspeksiyalariga taqdim etilgan.

Raqobat qo‘mitasi fuqarolarga xonadon xarid qilishda shartnoma shartlari bilan to‘liq tanishish, reklamada keltirilgan ma’lumotlarni esa elektron ro‘yxat va “Shaffof qurilish” tizimi orqali ochiq manbalardan tekshirib ko‘rishni tavsiya qildi.