RF Talankinning filmi yuzasidan “Oskar” tashkiliy qo‘mitasiga murojaat qildi

Rossiya prezidenti huzuridagi Inson huquqlari bo‘yicha kengash “Oskar” mukofotini olgan “Janob Hech kim Putinga qarshi” (Mr. Nobody against Putin) hujjatli filmi yaratuvchilarini voyaga yetmaganlar huquqlarini buzganlikda ayblab murojaat qildi. Bu haqdagi tegishli xatlar “Oskar” tashkiliy qo‘mitasiga va YuNeSKO bosh kotibi Xolid al-Ananiyga yuborilgani haqida kengash 18 mart, chorshanba kuni Telegram orqali ma’lum qildi.

Kengashning inson huquqlari sohasidagi xalqaro hamkorlik bo‘yicha doimiy komissiyasi murojaatida aytilishicha, filmda qo‘llangan videomateriallar Rossiyadagi ta’lim muassasasida uning xodimi tomonidan “ta’lim jarayoni doirasida foydalanish uchun” suratga olingan bo‘lib, ularda bolalar tasvirlari aks etgan. Hujjatda ta’kidlanishicha, keyinchalik bu materiallar uchinchi shaxslarga tijorat maqsadlarida berilgan va keng xalqaro miqyosda tarqatilgan.

Kengash bayonotiga ko‘ra, videomateriallar ushbu bolalarning ota-onalari roziligisiz va “ta’lim muhitida dastlab suratga olingan bunday materiallardan foydalanishning cheklangan xususiyati inobatga olinmasdan” ishlatilgan. Murojaat mualliflari bunday harakatlar BMTning Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasini hamda “voyaga yetmaganlar tasviri mavjud materiallar bilan etik munosabatda bo‘lishning umume’tirof etilgan tamoyillari”ni buzishini ta’kidlamoqda.

Kengash a’zolari, shuningdek, Pavel Talankin filmida ishtirok etgan bolalarning ota-onalari va qonuniy vakillari Rossiyaning vakolatli organlariga murojaat qilganiga ham e’tibor qaratdi. Ular “Oskar” tashkiliy qo‘mitasi va YuNeSKOni filmni ishlab chiqish va tarqatish jarayonida bolalar huquqlariga rioya etilgan-etilmaganini tekshirishga chaqirdi.

Agar qonunbuzarliklar aniqlansa, kengash fikricha, “ushbu asar akademiya tomonidan mukofot berishda qo‘llanadigan axloqiy va huquqiy standartlarga qanchalik mos kelishi masalasini ko‘rib chiqish” zarur. Murojaatda shunday deyiladi: “Bolalar huquqlarini himoya qilish xalqaro huquq tomonidan tan olingan umuminsoniy qadriyatdir va u siyosiy yoki boshqa holatlarga bog‘liq bo‘lishi mumkin emas”.

Rossiya maktablaridagi harbiy targ‘ibot haqida hikoya qiluvchi “Janob Hech kim Putinga qarshi” hujjatli filmining hammualliflaridan biri sobiq maktab o‘qituvchisi Pavel Talankin bo‘lgan. Film asosini u 2022 yil fevralda Rossiyaning Ukrainaga keng ko‘lamli bosqini boshlanganidan beri Chelyabinsk viloyati Karabash shahridagi maktablardan birida suratga olgan videolavhalar tashkil etgan. Talankinning vazifalari qatoriga saflanishlar, tanlovlar va ochiq darslar kabi tadbirlarni tasvirga olish kirgan.

2024 yil yozida Talankin ikki yil davomida suratga olgan materiallari bilan mamlakatni tark etgan, shundan so‘ng u filmni amerikalik rejissyor Devid Borenshteyn bilan birgalikda montaj qilgan.

15 mart kuni kartina Amerika kinoakademiyasining “eng yaxshi hujjatli film” nominatsiyasidagi “Oskar” mukofotiga sazovor bo‘ldi. Talankin Los-Anjyelesdagi taqdirlash marosimida shunday dedi: “To‘rt yildan beri biz yulduzli osmonga qarab, eng muhim orzuni tilaymiz. Juda muhim orzuni. Ammo shunday mamlakatlar borki, u yerlarda osmondan yulduzlar emas, bombalar tushadi va dronlar uchib keladi. Kelajagimiz uchun, barcha bolalarimiz uchun keling, barcha urushlarni to‘xtataylik. Hozir”.

Rossiya davlat ommaviy axborot vositalari bu mukofot haqida xabar bermagan.