Xom neft hozir ham dunyoda eng ko‘p savdo qilinadigan xomashyo mahsuloti bo‘lib qolmoqda. Neft yetkazib berish yo‘nalishlari esa qaysi mamlakatlar energiya resurslarini ishlab chiqarayotgani va qaysi hududlar ularning asosiy iste’molchisiga aylanganini yaqqol namoyon etadi.
Energy Institute ma’lumotlari asosida tayyorlangan yangi tahlilga ko‘ra, 2024 yilda neft eksportining eng yirik markazi yana Fors ko‘rfazi mintaqasi bo‘ldi. Mintaqa davlatlari tashqi bozorlarga kuniga o‘rtacha 16,4 million barrel neft yetkazib bergan.
Bu ko‘rsatkich MDH davlatlari va Afrika mamlakatlari umumiy eksportidan ham yuqori hisoblanadi.
Fors ko‘rfazi neftining asosiy qismi Osiyoga yo‘naltirilgan
Fors ko‘rfazi mamlakatlari eksport qilgan neftning katta qismi sharqiy bozorlarga jo‘natilgan.
Jumladan:
Xitoyga — kuniga 5,1 million barrel;
Yaponiya va Janubiy Koreyaga — 4,2 million barrel;
Hindistonga — 2 million barrel;
Osiyo-Tinch okeani mintaqasining boshqa davlatlariga — 1,9 million barrel.
Shunday qilib, mintaqa eksportining qariyb 80 foizi Osiyo hissasiga to‘g‘ri kelgan.
Yevropaga esa kuniga 2,2 million barrel neft yetkazib berilgan. Shimoliy Amerika hissasiga esa atigi 600 ming barrel to‘g‘ri kelgan.
Xitoy dunyodagi eng yirik neft importchisi bo‘lib qolmoqda
2024 yilda Xitoy xalqaro neft savdosining eng yirik manzili sifatida o‘z mavqeini saqlab qoldi.
Mamlakat:
Fors ko‘rfazidan — 5,1 million barrel;
MDH davlatlaridan — 2,2 million barrel;
Afrikadan — 1 million barrel neft import qildi.
Jahon neft savdosi markazi Osiyoga ko‘chmoqda
2024 yil yakunlariga ko‘ra, jahon neft savdosidagi eng yirik oqimlar Osiyo mamlakatlari tomon yo‘naldi. Mutaxassislar fikricha, bu holat global energetika bozoridagi kuchlar muvozanati o‘zgarayotganini va neft iste’molining asosiy markazi Sharqqa ko‘chayotganini ko‘rsatmoqda.








