Ukraina so‘nggi kunlarda Rossiyaning Azov dengizi va Qrim yo‘nalishidagi logistikasiga keng ko‘lamli zarbalar berayotganini da’vo qilmoqda. Xabarlarga ko‘ra, qisqa vaqt ichida o‘nlab kemalar shikastlangan, neftni qayta ishlash zavodlari hamda yoqilg‘i infratuzilmasi nishonga olingan.
Natijada Rossiyaning ayrim hududlarida benzin taqchilligi yuzaga kelib, yoqilg‘i savdosiga cheklovlar joriy etildi. Ushbu voqealarning harbiy va iqtisodiy oqibatlari yuzasidan tahlilchilar o‘z qarashlarini bildirdi.
Agar Ukraina haqiqatan ham to‘rt kun ichida 25 ta kemaga zarba bergan bo‘lsa, bu Rossiyaning Qrimni nazorat qilish va logistik imkoniyatlariga qanday ta’sir qiladi?
Shuhrat Rasul: Agar Rossiya–Ukraina urushining bugungi bosqichiga nazar tashlasak, Rossiya uchun vaziyat tobora murakkablashib, inqirozli tus olyapti. So‘nggi bir hafta ichida Ukraina 20 dan ortiq neft tashuvchi kemaga zarba bergani aytilmoqda. Bu yerda bir jihatni aniqlashtirish kerak, tankerlarning okean va daryo turlari mavjud. Okean tankerlari juda katta yuk sig‘imiga ega bo‘lsa, daryo tankerlari nisbatan kichikroq.
Shunga qaramay, ularning har biri o‘rtacha 7–8 ming tonna neft yoki neft mahsulotlarini tashiy oladi.
Rossiyada sovet davridan qolgan ana shunday daryo tankerlari juda ko‘p bo‘lgan. Ularning bir qismi eskirgan, biroq keyingi yillarda yangilari ham qurildi. Masalan, yaqinda bir kunning o‘zida cho‘ktirildi, deyilayotgan 11 tankerdan to‘rttasi 2006, 2009 va 2012 yillarda qurilgan nisbatan zamonaviy kemalar edi. Qrim oyiga taxminan 70 ming tonna benzin va boshqa yoqilg‘i mahsulotlarini iste’mol qiladi.
Dastlab cho‘ktirilgan ikki tankerning har biri qariyb 7 ming tonnadan yuk olib ketayotgan bo‘lgan. Shundan so‘ng yana to‘qqizta tanker jo‘natildi, biroq ular ham yo‘q qilindi. Umuman olganda, zarbaga uchragan kemalar tashiyotgan yoqilg‘i hajmi Qrimning bir oylik ehtiyojiga yaqin edi. Gap aynan Azov dengizida harakatlangan daryo tankerlari haqida ketmoqda. Prezident Vladimir Putin Qrimni yoqilg‘isiz qoldirmaslik kerakligini ta’kidlagach, yana o‘ndan ortiq tanker yuborildi. Ammo ular ham kecha va bugun yana zarbaga uchragani haqida xabarlar tarqalmoqda. Agar bu ma’lumotlar to‘g‘ri bo‘lsa, Qrimda benzin taqchilligi keskinlashganini ko‘rish mumkin.
Rossiyaliklarning o‘zi ijtimoiy tarmoqlarda Simferopoldan videolar joylashtirmoqda.
Ularda shahar markazidagi yo‘llar odatdagidan ancha bo‘sh ekani, avtomobillar soni keskin kamaygani ko‘rinadi. Bu Rossiyaning zamonaviy tarixida kam uchraydigan holat. Bu muammo qanday hal qilinishi mumkinligi hozircha aniq emas. Men vaziyatning yaqin orada yengillashishini ko‘rmayapman. Aksincha, muammo chuqurlashishi ehtimoli yuqori.
