12-avgust kunidagi tutiliş Markaziy Yevropa vaqti bilan soat 18:00 dan biroz ötgaç Rossiyaning eng şimoliy qismida boşlandi. Oy soyasi avval Grenlandiya va Islandiyani qamrab oldi, söngra janubroqqa siljigan holda Ispaniyaning ayrim hududlaridan ötdi.

2026-08-13 09.44.38

Soat 21:00 ga kelib, Örta Yer dengizida quyoş botişi bilan tutiliş ham öz nihoyasiga yetdi.

Töliq quyoş tutilişi qanday hodisa?

Töliq quyoş tutilişi uçta koinot jismining özaro joylaşuvi sababli yuzaga keladi: Mukammal tekislik: quyoş, oy va yer fazoda bir töğri çiziqqa tiziladi. Oy yer sayyorasi atrofida aylanar ekan, quyoş va yer örtasiga kirib qoladi.

2026-08-13 09.21.02
Foto: ESA

Şundan söng oy quyoş nurini tösadi va Yer yuzasiga qora soya taşlaydi. Soya tuşgan kiçik hududdagi odamlar töliq tutiliş guvohi bölişadi.

2026-08-13 09.20.46
Töliq quyoş tutilişi taymlapsda / Foto: AP

Quyoş oydan salkam 400 marta katta. Biroq u yerdan oyga qaraganda ham ança uzoqroqda joylaşgan. Şu sababli, Yerdan qaraganda quyoş ham, oy ham ikkalasi ham bir xil ölçamda körinadi. Tutilişda ikki fazoviy jism bir-birini töliq yopa oladi.

Islandiya va Ispaniyadagi kuzatuvlar

Islandiyaning olis çekkalaridan tortib Ispaniya qirğoqlarigaça bölgan hududlarda mahalliy aholi va millionlab mehmonlar uşbu hodisani kuzatdi. Jazirama issiqdan qiynalayotgan Yevropa uçun kunduz kuni bir neça lahzaga bölsa-da, qoronğilik çökişi odamlarga xuş yoqdi.

2026-08-13 09.59.21
Foto: Reuters

Biroq, bulutli havo, örmon yonğinlaridan tarqalgan tutun va böronlar ba’zi joylarda uşbu tomoşaga biroz soya soldi.